Міржақып Дулатовтың Бақытсыз Жамал романы, 11-сынып

Сабақтың тақырыбы: Міржақып Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Міржақып Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» романының тақырыбын, идеялық мазмұнын таныту.

Дамытушылық: студенттердің танымдық, шығармашылық қабілеттерін дамыту, ынтасы мен қызығушылығын, логикасын жетілдіру, сыни тұрғыдағы көзқарасына еркіндік беру.

Тәрбиелік: студенттердің бойына рухани адамгершілік қасиеттерді ұялату, төл әдебиетке деген сүйіспеншілігін тәрбиелеу.

Білім беру бағдарламасы мен стандарттағы жоспарланған құзыреттері:

Өзіне қажетті ақпаратты іріктеп алып, өңдеп, өзгелерге түсінікті етіп жеткізе білу. Алған білімдерін игеру, жобалау, құрастыру, зерттеу және шығармашылықпен қолдана білу тәсілдерін меңгеру.

Оқу нәтижелері:

біледі: ақын-жазушылардың өмірін, қөркем шығарманың негізгі мазмұнын, идеясын, тақырыптық мәнін.

меңгереді: көркем шығарма кейіпкерлеріне мінездеме беру. Көркем бейнелі сөздерді орынды қолданып, жазба жұмыстарының түрлерін орындай білу.

дағды қалыптастырады: шығармашылық сауаттылығын арттырады

құзыретті: әдебиеттің тектері мен жанрларын сәйкес талдай алуға

тірек ұғымдар (студент білу керек): көркем шығарманың мазмұнын, талдау үлгісін

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Ой қозғау

Ой толғаныс

Баяндау

Топтасып талдау

Технология кезеңдері

Постер құрастыру

Сұрақ-жауап

Ой қорыту

Топтасып талқылау

Сабақта қолданылатын стратегиялары: баяндау, сұрақ-жауап, ой қозғау, постер құрастыру, топтасып талдау, топтасып талқылау, ой толғаныс, ой қорыту.

Сабаққа керекті құрал-жабдықтар: Арнайы слайдтар, постер, маркерлер, кестелер, шарлар, бағалау парағы.

Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы, қазақ тілі, география

Сабақтың құрылымы:

1.Ұйымдастыру кезеңі - 2 минут

2.Топқа бөлу - 2 минут

2. Үй жұмысын тексеру - 5 минут

3. Оқытушының кіріспе сөзі - 3 минут

4.Жаңа сабақты түсіндіру - 10 минут

5.«Бақытсыз Жамал» романына талқылау, тұжырымдау, салыстыру - 14 минут.

6.Миға шабуыл (тыңдау арқылы анықтау ), 6- минут

7.Мағынаны ажырату (тақтада талдау) , 3- минут

9.Сергіту сәті «Ауадағы сұрақ» 5- минут

10.Талдау жұмысы: «композициялық сюжеттік талдау» - 6 минут

11.Сабақты бекіту 15 -минут

12.Рефлексия 2 минут

13.Үй тапсырмасын беру 2-минут

14.Кері байланыс 2 -минут

15.Студенттердің білімін бағалау 3-минут

Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)

1. Көңіл күйіміз қалай?

Жақсы сөздерді еске түсірейік,

Жалғастырыңдар:

Кел, балалар, оқылық....

........................................., ендеше оқиық!

Мақал-мәтелдер арқылы топқа бөлемін:

Топқа бөліну үшін мақал-мәтелдер жазылған парақтарды алады. Мақал-мәтелдер арқылы 3 топқа бөлінеді. Саны бар мақал түскен студент бірден топ басшысы болып сайланады.

2.Үй тапсырмасын (5 минут) Міржақып Дулатов өмірі мен шығармашылығы студенттердің білімдерін жинақтау үшін «Жылдар сөйлейді» жарысын ұйымдастыру. /Интербелсенді тақтада көрсетілген 7 сұраққа топ бойынша жауап беру керек/. Бағалау парақшасында топ басшысы бағалайды.

І топ

1. 1885 жылы ( Торғай уезінің , Сарықопа болысының бірінші ауылында дүниеге келген)

2. 1897 жылы ( Мұқан Тоқтабайұлынан дәріс алады)

3. 1904 жылы ( Омбы қаласына келеді. Осында ұлт зиялыларының ұзтазы Ахмет Байтұрсыновпен кездеседі)

4. 1906 жылы (Делегат ретінде Петербурға сапар шегеді)

5. 1909 жылы( Уфада «Оян, қазақ!» атты тұңғыш өлеңдер жинағы жарық көреді)

6. 1913 жылы (А.Байтұрсыновпен бірге «Қазақ» газетінде жұмыс жасайды)

7. 1915 жылы («Терме» атты кітабы шығады)

ІІ топ

8. 1935 жылы (Балтық теңізі , Сосновец тұтқын лагеріне жер аударылады, сол жерде көз жұмады)

9. 1988 жылы( қылмыстық ісі қайта қаралып , біржола ақталды)

10. 1993 жылы ( оның денесі Балтық теңізінен өзінің туған жеріне әкелініп, қойылды)

11. 1924 жылы («Оқу құралы» оқу кітабы Орынборда шығады)

12. 1928 жылы (Қазақстанда ірі байларды тәркілеу тұсында «Соларға іш тартты жаңа саясатты қолдамады» деген айыптар тағылып түрмеге қамалады)

13. 1909 жылы («Оян қазақ» атты өлеңі жарыққа шығады)

14 .1922 жылы («Балқия» пьесасы Орынбор қаласында шығады)

ІІІ топ

15. 1904 жылы( Міржақып Дулатов Омбыға келеді)

16.1920 жылы (Ташкентке келіп, сондағы «Ақ жол» газетінде қызмет атқарады)

17. 1905 жылы ( Ахмет Байтұрсыновпен бірге Қарқаралыға барып, патшаның отарлау саясатында ереуілді көреді )

18.1902 жылы( Ауылда мұғалім болады)

19.1922 жылы (Орынбордағы ағарту институтында оқытушы болады)

20.1910 жылы (Қазан қаласында « Бақытсыз Жамал» романы шығады)

21.1907 жылы (Петербургте шыққан «Серке» газетіне «Жастарға» деген өлеңі жарияланды)

3.Оқытушының кіріспе сөзі (3 минут)

Қазақ әдебиетіндегі таза көркем проза үлгісінде туған тұңғыш роман-

« Бақытсыз Жамал» романы 1910 жылы Қазан қаласында басылып шықты.

Ахмет Байтұрсынов : «Біздің арамызда қазақша бірінші роман жазған Міржақып Дулатов болды» деп алғаш пікір айтқан, романды бағалаған.

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: «Бақытсыз Жамал» романы.

Мақсаты: «Бақытсыз Жамал» романының тақырыбын, идеялық мазмұнын білу.

4. Жаңа сабақты түсіндіру. (10 минут)

(екі студент презентация қорғайды)

(Жоспар бойынша мазмұнына тоқталады)

Тегі: Эпос

Жанры: роман-үлкен көлемдегі және прозалық үлгіде жазылған эпикалық туынды. Өмірде болған, не болуға тиіс күрделі құбылыстар мен келелі оқиғаларды, алуан-алуан адам тағдыры мен заман шындығын көлемді, ұзақ мерзімді оқиғаларды арқау етіп, адам өмірін ағымдағы сан алуан құбылыстармен тұтастыққа, мейлінше жан жақты көрсетеді.

Түрі: Трагедиялық шығарма

Тақырыбы: Әйел теңсіздігі

Идеясы: Романның өлеңмен жазылған сөз басында:

Жамалдың жайын жаздық бұл кітапта,

Бақытсыз бір қыз екен осы шақта.

Біреуге хас нәрсе емес, һәм болған іс,

Жайылған бұл бір ғұрып һәр қазақта.

Айырсын оқушылар мағынасын,

Жай ғана хикая деп қарамасын.

Көрген кім шариғаттан деген сөзді:

“Қор етіп әйел халқын аямасын”- деген жолдардан автордың көздеген мақсаты аңғарылады.

Роман екі сюжетте көрініс табады. Бірінші-Жамал мен Ғалидің кездескен сәттерін, сырласып, бір-біріне берік сенісіп, бір-бірін тең тұтып, бағалап , сүйіп қосылмақ болған жандар екенін, өздерінің бақыты үшін күреске бел байлап жолға шыққан тұстарын М.Дулатұлы жылы сезіммен тебірене жазғандығы. Екіншісі- Ғалидің кенеттен ауруынан бастап, ғашығынан айырыларын сезінген Жамалдың…