Мнемотехника әдістері арқылы сауаттылықты арттыру 4 сынып

Айтжанова Ләззат Жакслыковна

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі

Ақтөбе облыстық арнайы (түзетім) есту қабілеті бұзылған балалар мектеп – интернат- колледжі

Қазақстан

Ақтөбе қаласы Шернияз көшесі 85 үй

[email protected]

МНЕМОТЕХНИКА әдістерін қолдана отырып оқушылардың сауаттылығын арттыру

Айтжанова Лаззат Жакслыкована

Учитель казахского языка и литературы

Актюбинская областная специальная (коррекционная) школа-интернат-колледж для детей с нарушением слуха

Казахстан

Город Актобе ул. Шернияза, дом №85

[email protected]

Kazakstan Aktobe city

st. Shernyaz h.85

Aitzhanova Lyazzat Zhaksylykovna

Teacher of Kazakh languages and literature

Aktobe oblys Specialized boarding school college of hearing-impired childrens.

Аннотация

Баяндамада есту мүмкіндігі шектелеген балалардың сөздік қорларын молайтуда, берілген мәтінді дұрыс түсінуде және оны мазмұндауда, өлең жаттап, жұмбақ шешуде мнемотехниканың тиімділігі айтылған.

В докладе говариться об эффективносьти мнемотехники6 которая позволяет правильно интегрировать текст и изучать его содержания, опираясь на словарный запас учащихся с нарушением слуха

The report mentions mnemotechnics capabilities to help stabilize the hearing-impraired children to correctly understand the phrase contents, songs and riddles.

Пән мұғалімі оқушының назарын аудару үшін сабақ кезінде әртүрлі тақырыптық, пәнаралық, сыныпаралық байланыс орнатуы қажет. Сонымен қатар, түрлі көрнекілік құралдарын қолдану, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, ажырату, тақтаға жазу, айтқан ойды мысалдармен дәлелдеу, сөздікпен жұмыс, проблемалық мәселелерге жауап беру, нақтылы және жалпылама тапсырмалар беріп, шағын шығармашылық жұмыстарды орындату, оқушының бірін-бірі сынауы, өзіндік пікір білдіруі т.б. алуан түрлі әдіс-тәсілдерді қолдануы керек. Осындай тиімді әдіс-тәсілдердің бірі Мнеотехника әдісі.

Мнемотехника дегеніміз не? Ол балалардың қоршаған орта туралы алған білімдерін тиімді есте сақтауы, хабарламаны сақтап және жаңғыртуы, тіл дамуын қамтамасыз ететін әдіс-тәсілдер жүйесі.

Мнемотехника - балалардың тілін дамыту үшін табысты тәсіл. Балаларды жан-жақты дамыту, олардың барлық кемістіктерін жөндеу барлық мектеп ұйымдарының басты мақсаты болып табылады . Сөйлеу-басты мидың бірнеше бөлігінің бірігіп жұмыс істеу нәтижесі. Артикуляция мүшелері тек мидан келген бұйрықты орындайды.

Есту мүмкіндігі шектелген балалардың тілін дамытуда келесі кедергілердің бары ешкімге де құпия емес.

- Сөздік қорының кемдігі;

- Сөйлемдегі сөз тіркестерін дұрыс таба алмауы;

- Дыбыстау кемшілігі;

- Берілген тақырыпқа сюжеттік немесе сипаттау әңгіме құра алмауы;

- Өз ойын дұрыс жеткізе алмауы.

Ал мнемотехника арқылы дамытуға болады:

-ассоцияциялық ойлау қабілетін;

-көру және есту қабілетін;

-көру және есту зейінін;

-елестету.

Мнемотехника балалардың тілін дамытудағы дидактикалық құрал болып табылады.

Оны біз қолданатын кезіміз:

Сөздік қорын байыту үшін

Әнгіме құруға ұйретуге

Көркем әдебиетті мазмұндауда

Жұмбақ жасыру және шешуде

Өлең жаттауда

Сызба – схемалар тақырыптарға байланысты үйренген жеке сөздермен сөйлем құрастыруға, сөйлемдермен әңгіме құрастыруға таптырмайтын қазына. Сызбаларға қарап, балалар әңгіме құрастыруды тез үйренеді.

Мысалы: «Көктем» тақырыбын өткен кезде

Алдынала сөздікпен жұмыс жұргізіледі.

Сөздік:

Көктем-весна

Күн-солнце

Мұз-лед

Көлшік-лужа

Кемешік- караблик

Бәйшешек-подснежник

Ағаштар-деревя

Осы сөздіктерге сүйене отырып оқушылар шашыранды кеспелер арқылы мәтін құрастырады.

Немесе «Менің отбасым» тақырыбын өткенде оқушылар төменде

көрсетілген кестеге сүйене отырып мәтінді қазақ тіліне аудара алады

Меня зовут Әдемі. Мама Асыл а папа Айдар. У меня есть старшый барат, его зовут Адиль. Мама-воспитательница, папа стройтель. Моя бабушка готовить вкусные биляши. Дедушка любит работать в саду. Дедушка с бабушкой много времени праводит с мной. Мы играем, катаемся на велосипеде, гуляем в парке. Они помагают…