Молекулалық биология және жасушалық циклді бағалау

Х.Доспанова атындағы №30 ЖОББМ

Биология пәнінің мұғалімі: Дюшимова Акманер Нуртазиновна

9.3В «Молекулалық биология» және 9.3С «Жасушалық цикл» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау Оқу мақсаттары

9.4.1.2 Дезоксирибонуклеин қышқылының молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттау

9.4.1.3 Дезоксирибонуклеин қышқылының құрылымдық қағидалары негізінде үлгілеу

9.2.2.2 Митоздың кезеңдерін сипаттау

9.2.2.3 Мейоздың кезеңдерін сипаттау

9.2.2.4 Мейоз бен митозды салыстыру

Бағалау критерийлері

Білім алушы:

 Дезоксирибонуклеин қышқылының молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттайды

 Дезоксирибонуклеин қышқылының құрылымдық қағидалары негізінде көрсетеді

 Митоздың кезеңдерін түсіндіреді

 Мейоздың кезеңдерін сипаттайды

 Мейоз бен митозды салыстырады

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты

25 минут

Тапсырма

Суретті қарастырыңыз

Нуклеотидтер дегеніміз не?

Бір сақиналы және қос сақиналы нуклеотидтерді сипатта.

Неге ДНҚ «Тіршіліктің қос шиыршығы» дейді?

ДНҚ –ның қос оралмасы өзара қалай орналасқан?

Тапсырма 2

а.Митоздың анықтамасы.............................................................................................................................

б.Митоздың биологиялық мәні .....................................................................................................................

Тапсырма 3

Митоз сатыларын рет-ретімен қойып сипаттау

Фаза

Онда өтетін үдерістер

1.Профаза

А) полюстердегі хромосомалар таратылып, жіңішкереді, көзге айқын көрінбейді. Эндоплазмалық тордан ядро қабықшасы түзіледі. Жануарлар клеткаларында цитоплазма екіге бөлінеді. Өсімдіктер клеткаларында цитоплазманың ортасында жарғақша түзіліп, біртіндеп шетіне қарай жылжьш, клетканы екіге боледі. Содан кейін целлюлозалы клетка қабыкшасы түзіледі.

2.Метафаза

В) әрбір хромосоманын центромерасы бөлінеді. Центромераларға бекінген ұршыктың жіпшелері хроматидаларды полюстерге тартады. Сөйтіп, анафазада хромосомалардың хроматидалары бір-бірінен ажырап, полюстерге жинақталады. Олар енді хромо-сомаларға айналады. Түзілген клеткалардың әркайсысында хромосомалардың диплоидті жиынтығы болады.

3.Анафаза

С) хромосомалардың ширатылуы шегіне жетеді. қосарған хромосомалар экваторға жылжиды. Әрбір хромосома центромерасы арқылы байланысқан, екі хроматидадан тұрады. Олар центромераларымен беліну ұршығына жалғанады

4.Телефаза

Д) ядроның мөлшері ұлғаяды, хромосомалар ширатылып жуандай бастайды, Қосарланған центриоль екі полюске тарылады. Хромосомалардың ширатылуына байланысты аРНҚ-нын синтезделуі тоқтайды. Полюстердің арасында бөліну ұршығының кіпшелері түзіледі. Хромосомалардың ширатылуы, жуандауы жалғасады. Ядро қабыкшасы еріп, хромосомалар цитоплазмада ретсіз орналасады.

Тапсырма 4

Мейоздың анықтамасы ...................................................................................................................................................................................

Мейоздың биологиялық маңызы .............................................................................................................

Тапсырма 5 Мейоз бен митозды салыстырыңыз

Кезеңдер

Мейоз

митоз

Профаза

Метафаза

Анафаза

Телофаза

Осы типтегі бөліну жүретін орын

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дискриптор