Моңғол шапқыншылығы тақырыбындағы ашық сабақ 10 сынып

Сабақтың тақырыбы: Монғол шапқыншылығы

Білімділік мақсаты: Оқушыларға Қазақстанда Монғол империясының үстемдік етуі, империяның басқыншылық саясаты мен оның зардаптарының әсері жайында мағлұмат беру.

Тәрбиелік мақсаты: Қазақ тарихындағы осы бір оқиға арқылы оқушыларды патриоттыққа, елжандылыққа, саяси сауаттылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың белсенді ойлау қабілетін арттыру, алған білімдерін қажетіне сай пайдалана білуге, өз бетінше қорытынды жасауға дағдыландыру.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгерту.

Сабақтың әдісі: Сайыс сабақ

Сабақтың көрнекілігі: Мултимедиялық АКТ

Пәнаралық байланыс: Дүние жүзі тарихы, география, әдебиет,география

Сабақтың барысы:

I.Ұйымдастыруа)Сәлемдесуб)Оқушыларды түгелдеув) Оқушылардың назарын сабаққа аударуII.Үй тапсырмасын тексеру

"Өрмекші торы" әдісі бойынша сұрақ-жауап

1. Қыпшақтардың саяси орталығы болған қала? (Сығанақ)

2.Қарақан мемлекетінің орталығы ? (Баласағұн)

3.Қарақан мемлекетінің негізін қалаған кім? (Сатұқ Боғра хан)

4. Қыпшақ хандығы қай ғасыр аралығында өмір сүрді? (XI-XIII Ғасырдың басында)

5. Найман мемлекеті қай ғасырда өмір сүрді? (XIIғасырдың екінші жартысы XIII ғасырдың басы)

6.Ислам дінін мемлекеттік дін ретінде қабылдаған мемлекет? (Қарахан)

7.Жанақ қай елдің қағаны? (Қимақтар)

8.1041 жылы Шахмәлік Хорезімді жаулап алды ол кім? (Оғыз жағбу)

III. Жаңа тақырыпты меңгерту

Монғол империясының құрылуы.

Монғол империясының негізін қалаушы Темүжін 1155 жылы Монғолияның Кендітау аймағындағы Онон өзенінің жағасында,Болдоң дегенжерде Есугей батырдың отбасында дүниеге келген. Темүжін 9 жасқа толған кезде әкесі Есугей батырды татарлар қастандықпен өлтіреді.1206 жылы өткен құрылтайда Темүжінді ханетіп сайлап, Монғол империясын құрады.

Қоғамдық құрылысы

(Шыңғысхан фильмнен үзінді )

Мемлекттің басты заңы «Жасақ» (Яса). Монғолияның аумағы мен халқы 3 әскери әкімшілікке бөлінді:

Барунгар Кул Жоңғар

Оңқанат Орталық қанат Сол қанат

Монғолдардың Қазақ жерін жаулап алуы..

1207-1208ж

Жошы Енисей қырғыздарын, Сібір халықтарын басып алуы

1207-1209ж

Таңғұт, Турфан кінәздіктерін, ұйғырларды басып алуы

1211-1215ж

Қытай жерін бағындырылуы

1217 ж

Күшлікке қарсы Жебе ноянды аттандыруы

1218 ж

Монғолдардың Жетісу жеріне енуі

1219 ж

150 мың әскерді Ертіс, Сырдарияға аттандырып, Отырарды қоршап алуы

1219-1220ж

Сыр бойындағы қалалардың толығымен монғолдарға бағынуы

Отырардың күйреуі атты бейне фильмнен үзінді тыңдатып, М.Шахановтың «Отырар опаты» өлеңінен үзінді оқылады.

"Отырар" Даңқың қайда төске өрлеген?

Екі жүз әскерменен?

Алты ай бойы кіп-кішкентай Отырарды ала алмау,

Алты ай бойы Отырардың осал тұсын таба алмау -

Ойы-дауыл

Сезімі -аспан,

Тек жеңіспен көзін ашқан

Менәң алғыр ұрпағымның сүйегіне зор таңба,