Монғолдар империясының құрылуы туралы ашық сабақ

№267 орта мектеп

Тақырыбы: Монғолдар әлемдік империяны қалай құрды?

Сыныбы: 6 «А»

Пән мұғалімі: А.А Календарова

2018-2019 оқу жылы

Бекітемін» Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары ___________Г.Сүлейменова «_____»__________2018 ж.

«Келісілді» «Тарих және Жаратылыстану» пәндерінің бірлестік жетекшісі: __________А.А.Календарова «____»______2018 ж.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 5- бөлім - Моңғолдар

Мектеп: № 267 орта мектеп Пән: Дүние жүзі тарихы

Күні: 23.02.2018 ж. Мұғалімнің аты-жөні: Календарова А

Сынып: 6 «А» Қатысушылар саны: Қатыспағандар: Сабақ тақырыбы: Монғолдар әлемдік империяны қалай құрды?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.3.2.5 - ортағасырлық шапқыншылықтар кезіндегі халықаралық қатынастардың ерекшеліктерін анықтау

Бағалау критерийлері:

Білу және түсіну: Моңғол империясы туралы біледі. Қолдану: Монғолдардың жаулаушылық саясатын анықтайды, қорытындылайды, салыстырады, сараптайды, қажетті мәлімет алады, өздерінің іс – әрекетін бағалайды Тілдік мақсаттар: Тыңдалым – видеоролик арқылы Моңғол империясы туралы біледі. Айтылым – тақырыпты талқылайды. Жазылым – жұмыс дәптерге сызба, кесте толтырады, термин сөздерді теріп жазады. Оқылым - мәтінді оқиды.

Термин сөздер Қазақша орысша ағылшын Хан хан Кhan Ұлы хан Великий хан Great khan Құрылтай Курултай Kurultai Заң Закон Law Құндылықтарды дарыту:

Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім құндылығын негізге ала отырып,оқушыларды патриотизмге, жауапкершілікке, ынтымақтастыққа тәрбиелейміз. Басқа халықтардың тарихына құрметпен қарау Пәнаралық байланыстар:

География, Казақстан тарихы

АКТ дағдыларын қолдану:

Интерактивті тақтаны қолдану, Презентация, видео Алдыңғы сабақ білімдері:

Крест жорықтары христиандық Еуропа мен мұсылман әлемін қалай өзгертті?

Сабақ барысы Сабақтың жоспарла нған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурст ар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі: Оқушыларды түгелдеу. Психологиялық ахуал қалыптастыру: Оқушылардың көңіл-күйлерін көтеру. Топқа бөлу Сынып 4 топқа бөлінеді: 1 топ: Зерттеуші 2 топ: Ізденушілер 3 топ: Ғалым- этнологтар 4 топ: Деректанушылар

Үй тапсырмасын сұрау: «Миллион кімге бұйырады» әдісі. 1.Жалпы барлығы қанша крест жорықтары болды? Ж: 8 2.Крест жорықтары қай жылдар аралығын қамтыды? Ж) 1096-1270 3.Ислам әлеміне қарсы жорықты кім бастады? Ж) ІІ Урбан 4.1071 жылы Манцикерт түбінде қандай оқиға болды? Ж:Салжұқтар Византияны жеңіп, Сирия мен Палестинаны басып алды 5. Қай папаның тұсында шіркеудің рөлі күшейді? Ж: ІІІ Иннокентий 6. Төрт крест жорығына қатысушылар Византияда құрған мемлекет Ж: Латын империясы 7. Балалар жорығы қай жылы болды? Ж:1212ж 8. 1187 жылы кресшілерді Палестина мен Сириядан қуып шыққан кім? Ж:Египет сұлтаны Салах-ад- дин 9. Сұлтан Бейбарыс Мысырды қанша жыл биледі? Ж: 17жыл 10. Кресшілердің Жерорта теңізі жағалауында құрған мемлекті Ж: Ирусалим корольдігі

Жаңа сабаққа көшу. Талдау. Сыныппен жұмыс. Бейнеролик арқылы сабақ тақырыбын болжау. 1. Бейнероликтен не байқадық? 2. Бұл бейнероликтің бүгінгі сабағымызға қатысы бар ма? 3. Сабағымыз кімдер туралы болмақ? 4. Сабақ тақырыбы қандай болмақ?

Power Point презента ция Слайд 1

Бейнерол ик

Жаңа сабақ. Сабақ тақырыбын ашу мақсатында видеоролик көрсетемін. Сабақтың мақсатын айтып өтемін. Жаңа сабақты қысқаша өзім түсіндіремін.

Тарихи қоржын 1. Шыңғыс хан әскерінің күші неде? 2. Аз уақыттың ішінде монғол әскерінің осынша жерге баса–көктей енуіне не себеп?

Слайд PowerPoi nt презента циясы

Сабақтың

ортасы

Монғол империясының құрылуы. Монғол империясының негізін қалаушы Темүжін 1155 жылы Монғолияның Кендітау аймағындағы Онон өзенінің жағасында, Болдоң деген жерде дүниеге келген. Темүжін 9 жасқа толған кезінде әкесі Есугей батырды татарлар қастандықпен өлтіреді.1206 жылы өткен құрылтайда Темүжінді хан етіп сайлап, Монғол империясын құрады.

- Ең алдымен, монғол әскерінің құрамындағы қатал әскери тәртіп, әр жауынгер үшін қойылған талапта дер едік. Шыңғысхан «Адам күн емес. Бір мезгілде бірнеше жерде бола алмайды» дейді. Ол соғысқа алынған әр жауынгердің көңіл-күйіне мән берді. Олардың артындағы жан-ұясына алаңдамауын қадағалады. Соған сәйкес әйелге ерекше талаптар қойды. Сырт көз ауылда ер адамның жоқтығын сезбеуі тиіс болды. Ері соғысқа кеткенде ауылдың сыртында жайылып жатқан, мыңғырған малдың санын да, күйін де төмендетпеу жүктелді. Үйге кірген адам кең де мол дастарханды көруі тиіс еді. Сонда ғана монғол араты соғыста жеңіске жете алады деп есептеді.

- Шыңғыс хан адамдарды бірнеше категорияға бөліп қарады. Жасық, екінші біреуге қол көтере алмайтындар мен қан көруге шыдамайтындарды жауынгер болуға жарамайды деп есептеп, қалың әскер соңында азық-түлік, шатыр, т.б. тасымалдауға қойды.

- Шыңғысхан жергілікті жерлерде қалыптасқан жағдайларды өз пайдасына шеше білді. Найман ханы Күшліктің езгісіне шыдамаған Жетісу феодалдары Шыңғысханға мойынұсынатынын білдіріп, өз әскерлерімен оның қызметіне кірді.

- Шыңғысханның әскери-саяси мүмкіндіктерін бағаламаған (Қытаймен соғысы, 1216ж. монғолдармен болған алғашқы кездесу) Хорезм шахы Мұхаммедтің жіберген шексіз қателіктері монғол әскерінің жолын ашып берді.

- Көшпендінің рухы, Шыңғыс хан өмір сүрген орта мен сол бір тарихи кезең, даланың қатал тәртібі мен заңы, жауға еш аяушылықты қолдамаған уақыт талабы монғол қолбасшысын тек алға итермеледі.

Монғол шапқыншылығы жергілікті халықтар мен елдердің әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына орасан зор шығын әкелді. Елдің саяси және мәдени байланыстарын үзіп, шаруашылығын күйретті. Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік- шығыстағы отырықшы, қала мәдениеті мен егіншілігі гүлденген аудандары тапталды. Қалалар мен елді мекендер Отырар, Сауран, Сығанақ, Жент сияқты ірі орталықтар қиратылып, Жетісу бойындағы қалалар құрып кетті.

Зерттеушілір монғол шапқыншылығы қазақ халқының қалыптасуының аяқталуын екі жүз жылға кешеуілдетті деп есептейді.

Әрине, кез-келген сырттан таңылған әскери іс-

Ресурс

Плакатта р таратыла ды

қимыл басқыншылық (агрессивті) соғыс болып саналады. Оны еш сылтаумен ақтауға болмайды. Шыңғысханның батысқа жорықтары да ғылымда өзінің тиісті бағасын алған.

Тапсырма №1: топтық жұмыс. мәтінді пайдалана отырып, жоспарға сәйкес Моңғол империясын сипаттаңыздар. /10 минут/. І топ. Зерттеуші “Шыңғыс ханның жаулаушылық жорықтары” тапсырма: «Топтық зерттеу» әдісі бойынша тапсырма беріледі. (ресурстар беріледі)

Тапсырма: 1.Әңгімелеуші - Шыңғыс ханның жаулап алушылық жорықтары туралы әңгімелейді; 2.Зерттеуші –Тарихи оқиғаларды зерттейді; 3.Ізденуші – мәліметтер мен фактілерді жинақтайды; 4. қортындылаушы–ой түйіндейді ІІтоп. “ Моңғол мемлекетінің саяси құрылымы” Балық қаңқасы әдісі арқылы түсіндіріледі Тапсырма: монғолдардың жаулаушылық саясатын талқыла, түсіндір, қортындыла.

ІІІ топ. Ғалым-этнологтар Тапсырма: “Жаңа жерлерді бағындыру” «Маршруттық карта» әдісі арқылы талдайды. «Білім шыңын бағындыр!»

ІVтоп. Деректанушылар. Батудың Еуропаға жорығын «Түртіп алу» әдісі арқылы сипаттайды Тапсырма:Батудың әскери ісі Сергіту сәті. Сыныппен жұмыс /2 минут/. 1. Математикалық ойын. Шарты есеп шығарамыз, шыққан жауабында қандай оқиға болды соны айтамыз. 1. (532*2)+142= 1206 2. 55+(200*5 ) =1155 3. (30*40)+27= 1227 4. (500*2)+279=1279 1.1206ж - Монғол мемлекетінің құрылуы.Темучиннің Шыңғыс хан атануы 2. 1155ж - Темүжін Монғолияның Кендітау аймағындағы Онон өзенінің жағасында, Болдоң деген жерде дүниеге келген. 3.1227ж - Шыңғыс ханның қайтыс болуы. 4.Құбылай әскерлері Қытайды біржолата

Топтық жұмысты Критериа лды бағалау

Слайд PowerPoi nt презента циясы

Кеспе қағаздар

Жұптар бірін-бірі дайын

Оқулықты пайдалан Тобыңмен кеңес Көршіңме н