МТЗ-80 тракторының беріліс қорабы туралы мақала

Кіріспе

МТЗ-80 трактор беріліс қорабы деп тістерінің саны әр түрлі шестернялардан тұратын, олардың жеке парларын тістестірумен, қозғалтқыштан жетекші механизмге бірнеше берілістер санын беретін механизмді айтады. Трактордың беріліс қорабы жетекші механизмге берілетін айналу моментінің шамасын өзгертуі, олай болса тарту күшін де өзгертуі қажет. Бұл жұмыс жағдайында, тіркелген құралдардың және жолдың жасайтын кедергілерін жеңіп, күшін үнемді түрде пайдалануға, сонымен қатар, қозғалтқыштың әрдайым толық жүктелуіне, яғни дұрыс пайдаланылуына мүмкіндік береді.

Беріліс қорабы трактор не автомобиль қозғалысының бұраушы моментін, жылдамдығн және бағытын өзгертуге арналады. Оның көмегімен двигательді трансмссиядан ұзақ мерзімге ажыратып тастауға болады. Беріліс қорабының қызметі двигательдің иінді білігінің айналысын белгілі беріліс саны бар тісті шестернялар арқылы жүріс бөлігіне беруге негізделген. Бұл жағдайда жетектегі біліктің айналу жиілігі мен беретін бұраушы моменті өзгереді. Жетектегі біліктің айналу жиілігінің кемуіне сәйкес бұраушы моменті жетектегі біліктің айналу жиілігі жетекші біліктікінен қанша аз болса, сонша артып отырады.

МТЗ-80 шағын тракторының құрылысы және артқы белдігі

МТЗ-80 шағын тракторы. Мұны Минскінің трактор заводы шығарады. Ол трактордың алдыңғы белдемесі басқаратын, ал артқы белдемесі жетекші. РД-180 двигателімен жабдықталған. Ілінісу муфтасы бір дискілі, құрғақ, тұрақты қосылып тұрады. Ілінісу муфтасы бір дискілі, құрғақ, тұрақты тістесіп тұрады. Беріліс қорабы шестернялары тұрақты тістесіп тұратын, екі еселегіші бар механикалық редуктор. Сол еселегіштің көмегімен аз шестерня пайдалана отырып көп беріліс алынады. Мұнда алға қарай он алты, артқа қарай сегіз беріліс жасайды. Қуат алу білігі тәуелсіз, екі жылдамдықты.

Минскінің трактор заводы бұдан басқа шағын тракторлардың көптеген түрлерін шығарады. Олар МТЗ-82, МТЗ-05К, МТЗ-220 сияқты түрлері, Олардың бір, бірінен көп айырмашылықтары жоқ.

МТЗ-80 тракторының артқы белдігі

Белдіктің негізгі құрамдас бірліктері (14 сурет) корпус (оның бекітітетін жерін қарау керек) беріліс қорабы, бас беріліс, дифференциал, соңғы беріліс және дифференциал блокировкасының механизмі. Оқушылар бас бағдарлама бөлімшелерді, бағдарлама бас және тәуелді шестерняларды білу қажет; бағдарлама коробкадағы 2-ші валдағын бастапқы шестерня бекілуін: дифференциал бөлімдері; бас шестерняның тәжіне бұрылған және оның сателлиттері. Корпус екі конустік дөңгелек подшипниктерде айналады. Шолақ ось шестернялары құрықша шлицияларына отырғызылған. Ақырғы жылжу бөлшектерін жетекші мен жетектігі соңғы беріліс шестернясы жетекші шестернясы цилиндрлі подшипнигінде айналады, жетекші күпшекте шлицалы жағымен шолақ осьпен жетекші дөңгелекке кіргізіледі.

Құрастырма бірлігі механизмінің құрамдас бөліктері мен бөлшектері; сол тежегіштің сыртында орналасқан орындау механизмі; датчик басқару мақсатымен жасалған, рульдін күшейткіш корпусында орналасқан, орындаушы механизм арқылы жылжу, сол бастапқы шестерня құрықша сыртқы соңы, шлицаларымен және блокадалау муфта корпусқа сай байланысқан. Муфта корпусымен блокировкалық вал қатты байланысқан, ол соңғы жылжудың бастапқы шестерня саңылауы арқылы өтеді, оның шлицалық соңы дифференциал крестовинамен байланысқан. Сөндірілген өлшегіште серіппе әсерімен муфта дискілері ажыратылады және дифференциал әдеттегідей жұмыс істейді. Қосылған өлшегіште май фрикциялық дискілер беріледі олар қосылып соңғы жылжудың бастапқы шестернясына қосады, жетекші шестерня мен соңғы берілішті, бекітіреді. Осыны қосақтау дейді.

1-бас берілістің жетекші шестернясы, 2-сателлит, 3 пен 18-реттеу төсімдері,4-деффиренциал тұрқасы, 5-бас берілістің жетекті шестернясы, 6-соңғы тәуелді шестернясы, 7- соңғы берілістің жетекті шестернясы, 8-жарты ось жені, 9-жетекші дөңгелектің жарты осі, 10- деффиренциал қосақтау муфтасының тұрқы, 11-фрикциялық бастырма дискілері, 12-май өткізгіш штуцер, 13-диафрагма, 14-қосақтау валы;15- қысқыш басу дискі, 16-сол тежегіш, 17-подшипник стаканы, 19-сол жарты ось шестернясы, 20- дифференциал крестовинасы, 21-артқы көпір тұрқы, 22-беріліс қорабының тұлғасы.

сурет – МТЗ-80 тракторының артқы көпірі

3.МТЗ-80 (МТЗ-82)тракторының рулін басқаруы

Басқарудың негізгі бөліктері (құрылым бөліктері) рөл дөңгелегі құбылмалы жылжуы бар тұрқы, гидравликалық үлестіргіш; кұш цилиндірі; дифференциалды блоктау механизмінің датчигі. Май бағынаң, насостаң және трубалар арқылы үлестіргішке майды апару, ал буын -гидравликалық цилиндірге және блоктау механизм дифрагмасынан ағызу кранына апару. Рөл дөңгелегін оңға бүрғанда рөлдін басқару гидрокүшейткіш әсері; сектор тістерге тіреліп, золотниктен тығыз байланысқан тісті винт соңғысын бұрауды және бір уақытта золотникті насос арқылы қысым гидравликалық цилиндірдің сол жағына түседі. Онда поршенге, қысым түседі, сектордың бұрылуы сол жаққа қарай, тісті винтке жүргізуші де рөл дөңгелегі арқылы жасайды. Бұл уақытта май редукциялық клапан арқылы басқа клапан жерінен рөлді солға бұрғанда бөліктер қатынасы мен май қысымы кері тәртіпте болады, май редукциалды клапаны арқылы құйылады.…