Жасөспірімдердегі анемияның алдын алудағы мейіргер рөлі

<<Жасөспірімдерде кездесетін анемияның алдын алудағы мейіргердің рөлі>>

Айтмуханова Мөлдір, ІІІ-1-ҚБ тобының студенті «Қарағанды облыстық жоғары мейіргерлік колледжі» КМК Жетекшісі Жарылкасынова А.М., м.ғ.м.

Аннотация. Бұл мақалада қазіргі таңда жасөспірімдер арасында кең таралған анемия мәселесі және оның алдын алуда мейіргердің маңызды рөлі жан-жақты қарастырылады. Анемия – жасөспірімдердің физикалық және психикалық дамуына кері әсер ететін, ағзадағы темір тапшылығы салдарынан пайда болатын ауру. Мақалада анемияның негізгі себептері, белгілері, салдарлары және оны болдырмау жолдары сипатталады. Сонымен қатар, мейіргердің осы бағыттағы атқаратын қызметтері – ағарту жұмыстары, скрининг, тәуекел топтарымен жұмыс, дұрыс тамақтану бойынша кеңестер және ерте анықтау шаралары кеңінен талқыланады. Мейіргер — жасөспірім денсаулығының сақшысы ретінде қоғамда маңызды орын алады. Мақала нәтижесі бойынша, мейіргердің кәсіби біліктілігі мен уақтылы жүргізілген профилактикалық шаралары анемияның алдын алуда шешуші рөл атқаратыны дәлелденеді.

. Кілт сөздер: Анемия, жасөспірім, темір тапшылығы, мейіргер, алдын алу, денсаулық сақтау, профилактика, тамақтану, скрининг, медициналық көмек.

Кіріспе: Анемия – бұл эритроциттер санының (эритроциттер) және/немесе гемоглобин деңгейінің физиологиялық нормалардан төмен төмендеуі байқалатын қанның ең көп таралған патологиялық жағдайларының бірі. Гемоглобин эритроциттердің негізгі құрамдас бөлігі болып табылады және өмірлік маңызды функцияны орындайды — оттегінің өкпеден дене тіндеріне тасымалдануы және көмірқышқыл газының шығарылуы. Осылайша, анемия кезінде тіндердің гипоксиясына әкелетін оттегі алмасуының бұзылуы орын алады. Бұл жағдай біртіндеп дамып, ұзақ уақыт бойы байқалмай қалуы мүмкін, жалпы әлсіздік, тез шаршағыштық, зейіннің төмендеуі, бас айналу және тіпті психоэмоционалды тұрақсыздық ретінде жасырылады. Әсіресе анемия балалар мен жасөспірімдер үшін қауіпті, өйткені осы кезеңде белсенді өсу жүреді, органдар мен жүйелер қалыптасады, адамның болашақ физикалық және интеллектуалдық әлеуетінің негізі қаланады

Жасөспірімдердегі анемия қазіргі қоғамда өзектілігін арттырып келе жатқан маңызды медициналық-әлеуметтік проблема болып табылады. Жасөспірім-бұл қарқынды өсу, гормоналды жүйенің қалыптасуы, белсенді психофизикалық және интеллектуалды даму кезеңі. Дәл осы уақытта дене өмірлік маңызды элементтердің, әсіресе Темірдің, В12 витаминінің және фолий қышқылының жетіспеушілігіне әсіресе осал. Анемия, осы заттардың жетіспеушілігінің нәтижесінде, дене жүйелерінің қалыптасуын бұзады, иммунитетті әлсіретеді және когнитивті функцияларға теріс әсер етеді, бұл оқу үлгерімінің төмендеуіне, есте сақтау қабілетінің нашарлауына, шаршау мен тітіркенудің жоғарылауына әкеледі[1]. Жасөспірімдердегі анемияның медициналық маңызы оның таралуында ғана емес, сонымен қатар жасырын ағымда да жатыр. Анемияның көптеген түрлері, әсіресе темір тапшылығы, ерте кезеңдерде іс жүзінде айқын белгілермен көрінбейді, бұл уақтылы диагноз қоюды қиындатады. Ата-аналар мен жасөспірімдердің өздері аурудың басталуын жіберіп, әлсіздікті, бас ауруын немесе апатияны шамадан тыс жұмыс немесе стресстен шығарады. Сонымен қатар, анемияның жеңіл дәрежесі тіндердің оттегімен қанығуын төмендетеді, бұл созылмалы гипоксияға және метаболикалы

жоғары жүктеме теңгерімсіз тамақтанумен және отырықшы өмір салтымен үйлесетін орта мектептер мен колледждердің оқушылары жағдайында анемия байқалмай дамуы мүмкін, бірақ денсаулықты жүйелі түрде бұзады. Жасөспірім кезіндегі анемияның негізгі себептерінің қатарына дұрыс тамақтанбау (ет, көкөніс, жеміс-жидек тапшылығы), асқазан — ішек жолдарының созылмалы аурулары, Темірдің сіңуінің бұзылуы, өсу кезеңінде микроэлементтерге деген қажеттіліктің жоғарылауы, ал қыздарда етеккірдің басталуы жатады. Анемия басқа патологиялық жағдайлармен бірге жүретін жағдайларға ерекше назар аудару керек — мысалы, гельминтикалық инвазиялар, жұқпалы аурулар немесе аутоиммундық процестер. Мұндай жағдайларда анемия тәуелсіз проблема болмауы мүмкін, бірақ одан да ауыр бұзылыстың симптомы болуы мүмкін, бұл оны диагностикалық тұрғыдан медициналық тұрғыдан маңызды етеді. Қоғамдық денсаулық сақтау тұрғысынан жасөспірімдердегі анемия қауіпті, себебі ол ересек өмірге ауысатын созылмалы жағдайға айналуы мүмкін. Жасөспірім кезінде емделмеген анемия еңбекке қабілеттіліктің төмендеуіне, жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупінің жоғарылауына және басқа асқынуларға әкеледі. Сонымен қатар, репродуктивті жастағы қыздарда ане

Жасөспірімдердегі анемияның патогенезі күрделі көп сатылы процесс болып табылады, ол организмдегі эритроциттер мен гемоглобиннің қалыпты деңгейін қамтамасыз ететін бір