Өлкетану бойынша қосымша материал 6-сынып

Сабақтың тақырыбы

Сағат

саны

Куні

Тапсырма

Кіріспе. Өлкетану пәні нені оқытады?

І

«Туризм негіздерімен танысу және карталармен жұмыс істеу»Бүкіл қазақ жерінде ертегі аңызды шоғырландырған үш өлке

Маңғыстау атауының шығу тарихы

Конспект жазу

Маңғыстаудың географиялық орны, елді мекендері.

Картамен жұмыс

ІІ

«Өлке аумағының жер бедері»

Маңғыстаудың қыраттары, жазықтары.

Картамен жұмыс

№1 практикалық жұмыс. Қырат, жоталардың биіктігін өлшеу, планға түсіру

Құралдармен жұмыс

Маңғыстаудың таулары .Жер бедері бетіндегі антропогендік және табиғи эрозиялық үдерістер

Зерттеу жұмысы

ІІІ

«Өлкенің табиғи ресурстары»

Пайдалы қазбалары

Конспект жазу

Рекреациялық ресурстарды саралау

Презентация

ІV

«Жергілікті жердің ауа райы және климаты»

Маңғыстаудың климаты

Конспект жазу

Ауа райы және өзгерістерін болжау

Есептер шығару

Климаттың табиғатқа әсері

Конспект жазу

V

«Өлкенің сулары және оларды пайдалану»

Маңғыстаудың су қорлары

Каспий теңізі

Мәнжазба дайындау

Маңғыстаудың құдықтары

презентация

VІ

Маңғыстау топырағы

Өлке топырағының негізгі түрлері

Тәжірибе жасау

Агромелиорация технологиялары

VІІ

«Өлкенің және қаланың өсімдіктері»

Өлке аумағындағы өсімдік жамылғысы

Буклет жасау

Мектеп ауласындағы өсімдіктер, оларды күтіп баптау

Тәжірибе

Пайдалы және емдік қасиетті өсімдіктер. Кеппешөппен жұмыс

Кеппешөппен жұмыс

VІІІ

«Өлкенің жануарлар дүниесі»

Жануарлар дүниесі

Мәнжазба

Ата кәсіп-төрт түлік. Адай жылқысы

Конспект

Ойсылқара (Түйе туралы)

Конспект

ІХ

«Өлкенің және қаланың ерекше қорғалатын аумақтары және табиғатты қорғау»

360 әулиелі Маңғыстау

Презентация

Пір Бекет Ата

Конспект жазу

Туған өлкенің қорғауды талап ететін өсімдіктері мен жануарларын анықтау және тізімін құрастыру

Жануарлар тізімін жасау

Х

«Өлкенің, қаланың шаруашылығы»

Өнеркәсіп және ауылшаруашылығы кәсіпорындарының орналасуының карта-сызбасын құрастыру

Карта сызбамен жұмыс

Мұнай-газ саласы

Реферат

Аса маңызды кәсіпорындарға сипаттама. Өлкенің кәсіпорындары және мекемелерінде сұранысқа ие мамандықтар тізімін жасау

Мамандық тізімін жасау

Өлкедегі ЖШС-теріне экскурсия, ондағы заман талаптарына сай орындалып жатқан жұмыстармен танысу.

Экскурсия

ХІ

«Өлкеде өмір сүретін халықтардың тарихы және мәдениеті»

Маңғыстаудың ертегі географиясы

Реферат

Жергілікті жер топонимикасы

«Өлкеде өмір сүретін халықтардың тарихы және мәдениеті». «Өлкетану» мұражайына экскурсия

Экскурсия

Өлкенің белгілі адамдарының өмірбаянымен, еңбегімен танысу

Реферат

ХІІ

Қорытынды

Қорытынды сабақ . Реферат жазу: «Маңғыстауым-мақтанышым!» Презентация жасау

Презентация

Негізгі орта білім беру деңгейінің 6-сыныбы үшін

«Өлкетану» пәнінің

оқу бағдарламасы

1. Түсінік хат

1. Бұл бағдарлама Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстанды әлеуметтік жаңғырту бағытындағы «жалпыға ортақ Еңбек қоғамына қарай 20 қадам» мақаласында берілген тапсырмаларды орындау мақсатында әзірленді.

2. Өлкетану курсының басты мақсаты:

1) өзінің туған өлкесі жайлы білімді терең меңгерту және дамыту;

2) жасөспірімдердің бойында белсенді азаматтық ұстаным қалыптастыру және отансүйгіштік сезім тәрбиелеу.

3. Аталған мақсаттарға сәйкес білім берудің келесі міндеттері шешілуі тиіс:

1) оқушылардың танымдық қызығушылықтарын тереңдету;

2) практикалық және интеллектуалдық дағды мен шеберлікті қалыптастыру және дамыту;

3) болашақ мамандықты саналы түрде таңдауға көмектесу;

4) жеке тұлғаның бойында ізденушілік-зерттеушілік қасиетін, экспедициялық жұмыс дағдыларын қалыптастыру;

5) әр түрлі тәсілдермен оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытатын өлкетану жұмысындағы кешенділікті сақтау: жалпы оқу біліктілігі мен дағдысын, байқағыштықты, ойлауды, қиялдауды, ғылымдарға деген сүйіспеншілікті, білімдарлықты және мәдени деңгейін, әдеби және пәндік тілді, бірнеше тілді меңгеруді, әр түрлі мамандық иелерімен, өзінен үлкен-кіші адамдармен қарым-қатынас дағдыларына икемделу, өз бетімен өмір сүруге және болашақтағы мамандығына психологиялық тұрғыдан дайындалу, моральдық-өнегелілік қасиеттерді, туған өлкеге және Отанға деген сүйіспеншілік пен патриоттық сезімдерді тәрбиелеу.

4. Өлкетану сабақтарда, сынып сағаттарында, олардың тәрбиелік мақсаты ретінде («кіші» Отанына деген патриоттық, азаматтық сезімдерді тәрбиелеу) жүзеге асырылады;

5. Өлкетану курсы жергілікті жердің қыр-сырын ашып көрсету арқылы география, биология, тарих, әдебиет және басқа да пәндерді оқу білімімен логикалық түрде толықтырады;

6. Өлкетану курсының бағдарламасы сыныпта және мектепте жекелеген зерттеу топтарымен, білім беру ұйымының өлкетану жұмысы Кеңесінің белгілеген экспедициялық зерттеу тақырыптары бойынша жүзеге асырылады.

7. Нақты белгіленген бағдарлама бойынша факультатив сабағы ретінде бөлек оқытылады.

8. Оқу сабақтары үдерісі кезінде туған өлкені тікелей оқып-білу мүмкіндігі шектеулі. Сол себепті, жұмыстың жүйелі-әрекеттік нәтижелерін сыныптан тыс және сабақтан бос уақытта кабинеттерден жергілікті жердің төңірегіне, өзен-көлдердің жағалауына, өнеркәсіп және ауылшаруашылық кәсіпорындарына, ескерткіштерге және тарихи даңқ орындарына, мұражайлар мен көрмелерге т. б. жерлерге саяхатқа шығу арқылы жандандыру мүмкіншілігі бар.

9. Оқу барысында оқушылардың бойында өз өлкесі: оның табиғаты, табиғат ресурстары, өнеркәсіптері, ауыл шаруашылығы, көлік жүйесі, тарихи және мәдени дамуы, белгілі адамдары, өлкенің аудан, облыс, аймақ және республика үшін маңызы жайлы білім жүйесі қалыптасуы тиіс. Оқушының өз өлкесі экономикасындағы еңбек ресурстарына сұранысы жайлы білу мүмкіндігі бар.

10. 7-сынып оқушылары туған аймақтың табиғи-экономикалық ерекшеліктерін және олардың даму келешегін оқып-үйренеді. Алдын-ала оқыту мақсатында, бағдарламаға өлкенің экономикасы жайлы тақырыптар кіргізілгенін атап айту қажет, жоғары сыныптарда ол тақырыптар тереңдетіліп оқытылады. Сонымен қатар, өлкетану жұмысының мазмұнына өлкенің тарихи өткені, археологиялық ескерткіштерін, мәдени (сәулет өнері, әдебиет) ескерткіштерін, әр түрлі жанрдағы фольклорлық материалдарды, ұлттық ерекшелігі бар қолөнерді, өлкенің атын шығарған атақты тұлғалардың өмірі мен шығармашылығын зерттеу кіреді.

11. Оқушылардың өз өлкесіне тән негізгі ерекшеліктерді анықтауға жағдай жасайтын, өлкетанудағы оқу-ізденушілік әрекетінің негізгі түрі ретіндегі бұл бағдарлама, іздеу-зерттеу әрекеттерінің алгоритмі болып табылады. Бағдарлама жан-жақты сипатқа ие және еліміздің кез-келген бөлігінде орналасқан туған өлкені, ауылды немесе қаланы, олардың төңірегін оқып-білудегі негізгі бағыттарды көрсетеді.

12. Жыл бойы жүргізілген жұмыстың нәтижесі мектептің өлкетану конференциясында қорытындыланады, үздік жұмыстар марапатталады және аудандық, қалалық конференцияға ұсынылады.

13. 7 - сыныпта өлкетану факультативтік курс ретінде аптасына 1 сағат, жылына 34 сағат оқытылады.

2. Оқу пәнінің базалық мазмұны

14. Курстың мазмұны келесі тақырыптардан тұрады:

1) «Кіріспе» (1 сағат), өлкетану пәні нені оқытады, курстың мақсаттары мен міндеттері, білім көздері, аумақтың географиялық орны және көлемі (өлкенің, ауылдың, қаланың), елді мекендердің (әкімшілік, экономикалық, ғылыми, туристік, рекреациялық, мәдени, мәдени-тарихи, рухани орталықтар) маңызы және ерекшеліктері;

2) «Туризм негіздерімен танысу және карталармен жұмыс істеу» (2 сағат):

өлкетануда қолданылатын карталардың түрлері, бағдарлау (бағытты анықтау) негіздері, компас, жергілікті жерде және картада азимутты анықтау, полярлық және маршруттық түсіру тәсілдерімен жергілікті жердің планын жасау технологиялары, шартты белгілер;

туристік техника негіздері (шатырды орнату, заттарды салу, арқанды (жіпті) байлау, өткелдерден өту тәсілдері, алғашқы медициналық көмек көрсету), картаның көмегімен жергілікті жерде жүру, экскурсия кезіндегі қауіпсіздік ережелері;

3. «Өлке аумағының жер бедері» (3 сағат):

жер бедерінің түрлерімен танысу, рельеф құрушы негізгі факторларды анықтау, сейсмикалық үдерістер, жер сілкінуі кезіндегі әрекеттер, жер бедері түрлері атауларының шығу тарихын оқып-білу, тау жыныстарымен танысу;

карталарда және жергілікті жерде өлшеу жұмыстары (нивелирмен жұмыс), дөңдердің (төбелердің), қыраттардың, таулардың биіктігін, беткейдің тіктігін анықтау, жер бедерінің әр түрлі формаларының бейнесін жасау (сурет, карта-сызба, сызба-нұсқа, жергілікті жер нысандарының шартты белгілерінің жиынтығы және модельдеу);