Өмірді сүюді үйретейік тренингі, психология

КабильденоваНургульКуандыковна

Әуезов орта мектебіп сихологы.

Қулыкөлауылы, Уалиханов ауданы,

СолтүстікҚазақстан облысы

Өмірді сүюді үйретейік

(Тренинг - сабақ)

Әрбір сүйгеніңді бақытсыздық деп санама, мүмкін сенің шын бақытың дәл осы жерден басталған шығар.

В.А.Сухомлинский

Мақсаты:Ұстаздардыңсуицидтуралыбілімінарттыру, сабақберуде, оқушыларменқарым –қатынастабалалардысуицидтікіс – әрекеткеитермелейтінжағдайдыңалдыналу.

Сабақтыңбарысы:

Армысыздарқұрметтіұстаздар! Әлембойыншаеңөзектіпроблемалардыңбірінеайналыпотырғансуицидмәселесінеқатыстысабағымызғақошкелдіңіздер.

Қазіргітаңдамемлекетіміздіңүлкенмәселелерініңбірінеайналыпотырғанжасөспірімдерменжеткіншектердіңарасындағысуицидауруыбарлығымыздыалаңдатыпотыр.Суицидауруынкөзалдымызғаелестетпектүгілі, атыныңөзідеқорқынышты.

Сәлемдесу

Мұғалімдершеңберментұрады, жүргізушівербальдіемесәдісарқылысәлемдесудіңәдісінтүсіндіріп, өзіжасайды “Австралиядажаңбыр, біздедежаңбыржауыптұр”Сұрақ: ұнадыма? Қандайсезімдеболдыңыз?

Жағдаяттыталдау

“Баланыңсабақоқымағанынақаттыашуланып, балажанынжаралайтындайқолжұмсадыңызделік, ашуғабулыққанбалаүндеместенүйденшығыпкетті.Олдаладанеістейтінібелгісіз…” Сіздіңіс – әрекетіңізқандайболушыеді? Балаөз –өзінеқолжұмсасақайтесіз?

“Сілкіну” жаттығуы

Қиынжағдайдыайтыпбіразкөңілсіздікжайлапқалды, ендікөңіліміздікөтеруүшінкелесіжаттығудыбарлығымызқайталайық: шашымыздыңарасындағықорқыныш, үрейсезімдерінсілкіптүсіреміздепсезініңіз; қолымыздан, денемізденқағып, сілкіптүсіребастаймыз; аяғымыздысілкіп, түгелжамансезім, жабырқаукөңілкүйдітүсіреміз.

Перне /интерактивті/ тақтаменжұмыс

Жүргізушімұғалімдердіпернетақтадағы “Суицидтікмінез- құлықерекшелігі” тақырыбынадайындалғанслайдтарментаныстырады.

“Суицид”латынтіліненаударғанда “өзін –өзіөлтіру” дегендібілдіреді.Бұлұғымға 19-ғасырда французсоциологы Э. Дюркгейманықтамаберген.

Суицидент – өзініңөмірінеқолжұмсаушыадам.

Суицидтікоқиға – өзін –өзіөлтіруактісінемесеоныңорындалуынаәрекетжасау.

Суицидтікмінез-құлық – кезкелгенішкіжәнесыртқытұрмыстықжағдайлардыңөзін –өзіөлтірудіойлауғабағыттайтынформасы.

Пассивтісуицидтіойлар – “өліпқалсамжақсаболареді”, “ұйықтапоянбайқалсам” дегенқиялдардыөздерініңөлімітуралыемес, өздерініңөмірінқиюынсипаттапелестетуі.Бұлойларонысуицидкеіштейдайынекенінкөрсетеді.

Суицидальдітүпкіойлар – өзін – өзітуралышешімқабылдаужәнетікелейсуицидальдіәрекеткекірісу.

Суицидальдіниет- өзін – өзітуралышешімқабылдаужәнетікелейсуицидальдіәрекеткекіріседі.

Суицидальдіәрекет–тікелейөзіне –өзіқолжұмсауы, бірақөлмейқалуы.

Мектепжасындағыоқушылардыңөзінеөзіқолжұмсауыныңбірнешесебептеріболуымүмкін.Атапайтсақ:

Болашаққашарасыздықпенқарау, арманмақсаттарыныңболмауы;

Ішкіэмоциялықжағдайдыңбұзылуы;

Әлеуметтікшеттетілу;

Жанұядағыжайсызпсихологиялықахуал;

Өзіндік “Менінің” жоғалуы;

Сыртқыортаныңқысымы: күшкөрсету, ақшасұрау, т.б

Өзіне –өзіқолжұмсауғабейімбалалалғакөрсетілетінәлеуметтік – психологиялықкөмектертөменгіфакторлардытүзетіп – дамытуғабағытталады:

Баланыңөзінедегенбағасынжоғарылату;

Баланыңөзінедегенсенімінтуғызужәненығайту;

Эмпатиясезімінқалыптастыру;

Баланыңата –анасынадегенжақсыкөзқарасынарттыру;

Ішкіжандүниесімендағдарыстыжеңугеүйрету;

Баланыңата – анасыменәңгімелесу, кеңестер беру;

Баланыңөзінедегенсенімінарттырып, жетістіккеқолжеткізуүшінмүмкіндіктертуғызу: еңбектерінбаспадажариялау, сабақүлгерімініңартуынаықпалетут.б

Өміргедегенқызығушылығынтуғызуүшінмектепішілікіс–шаралартүрлерінеүнеміқатыстыруқажет.

5. Нақылсөздерменжұмыс

Жүргізушімұғалімдергетөмендекөрсетілгеннақылсөздердіоқиды, қатысушыларсолсөздердіталдауғатырысады.

“Түңілудәрменсіздердіңқылығы.Түңілушілергесенбеңдероларқашандажасықтар” /Г. Флобер/

“Өміртөзімсізауырболғанкүндедеөмірсүребіл.Оны пайдалыет”. /Н.А.Островский/

“Басыңа не күнтуса да, сергектігіңненайрылма” /Л.Толстой/

“Бақытсыздыққорқақадамғаұқсайды: олдірілдеп – қалтырағанадамдардыкөрсе, соңынанқалмайды, ал өзінеқарайқасқайыпқарсыжүргендетұрақашады”. /А.Л.Жювье/

Қоштасу

Шеңберменқолұстасыптұрып, бір – бірімізгекүлімсірейқарап, алақанымыздыңжылуынсезінейік.Бір –бірімізге “Әрқашаносындаймейірімді, түсінгіш, кешірімдібол” дептілектілейік.