Он алты жасар чемпион презентациясы 10 сынып

Сәуірдің жетісі Сынып жұмысы Б.Соқпақбаев. “Он алты жасар чемпион” әңгімесі. Құрмалас сөйлем

Жай сөйлем

Құрмалас сөйлем

Құрмалас сөйлем — екі немесе бірнеше жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін , мағыналық жағынан өзара байланысты біртұтас сөйлем .

Қызметі жағынан оның жай сөйлемнен өзгешелігі жоқ, екеуі де ойды екінші бір адамға білдірудің құралы .

Құрмалас сөйлем жасалу жолына қарай үш түрге бөлінеді:

а ) Салалас құрмалас сөйлем ;

ә ) Сабақтас құрмалас сөйлем ;

б ) Аралас құрмалас сөйлем .

Салаластың түрлері

ТАПСЫРМАЛАРДЫ ОРЫНДА!

Тест Құрмалас сөйлем 1.Салалас құрмалас сөйлем түрін анықтаңыз. А) Қарсылықты . В) Мезгіл . С) Мекен . D) Мақсат . Е) Себеп .

2.Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем жалғаулығын анықтаңыз. А) Немесе . В) Және . С) Әлде . D) Себебі . Е) Сөйтсе .

3.Кезектес салалас құрмалас сөйлем жалғаулығын анықтаңыз. А) бірақ . В) та. С) бірде . D) немесе . Е) әйтпесе .

4.Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем жалғаулығын анықтаңыз. А) өйткені . В) сонда да. С) біресе . D) бірақ . Е) әйтпесе .

5.Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем жалғаулықтарын анықтаңыз. А) Өйткені , себебі . В) Жалғаулығы жоқ . С) Сол үшін , себебі . D) Сөйтсе де, әйтсе де. Е) Әйтпесе , немесе .

6.Салалас құрмалас сөйлемнің түрін анықтаңыз. Биыл мектеп бітіремін және оқуға түсемін. А) Қарсылықты . В) Ыңғайлас . С) Кезектес . D) Талғаулы . Е) Түсіндірмелі .

7.Құрмалас сөйлем түрін анықтаңыз. Оқуға түспеймін, өйткені жұмыс істеуім керек . А) Кезектес . В) Ыңғайластық . С) Талғаулы . D) Түсіндірмелі . Е) Себеп-салдар .

8.Сабақтас құрмалас сөйлем қандай сөйлемдерден тұратынын анықтаңыз. А) Жай , күрделі . В) Бағыныңқы , басыңқы . С) Сұраулы , лепті . D) Лепті , хабарлы . Е) Бұйрықты , сұраулы .