Өндірістік практика қорытындысы және психолог күнделігі

«Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтында» психолог ретінде өткен өндірістік практика қорытындысы

Әскери психология – адамдардың экстремалды жағдайларда психикалық тұрақтылығын сақтауға көмектесетін ерекше сала. Әскери қызметкерлер физикалық және моральдық ауыртпалыққа тап болады, сондықтан олардың эмоциялық жағдайын бақылау, стрессті жеңуге көмектесу және психологиялық қолдау көрсету – аса маңызды міндет. Мен, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің 4-курс студенті ретінде, Алматы қаласындағы «Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтында» әскери психолог ретінде тәжірибеден өттім. Бұл тәжірибе маған әскери ортадағы психологиялық жұмыстың маңыздылығын тереңірек түсінуге мүмкіндік берді.

Тәжірибенің негізгі мақсаты – курсанттар мен сарбаздарға психологиялық қолдау көрсету, олардың эмоциялық тұрақтылығын арттыру және кәсіби дағдыларымды жетілдіру болды. Біз түрлі тренингтер ұйымдастырып, әскери қызметкерлердің стресске төзімділігін нығайтуға, ұжымдық қарым-қатынастарын жақсартуға бағытталған жұмыстар жүргіздік.

Практика барысында мен әскери ортадағы психологиялық ахуалдың маңыздылығын түсіндім. Әскердегі тәртіп, қатаң ережелер мен физикалық жүктемелер кейбір сарбаздар үшін үлкен сынаққа айналады. Көпшілігі үшін әскери ортаға бейімделу оңай болмағандықтан, оларға психологиялық қолдау қажет. Біз жүргізген тренингтер сарбаздардың бір-біріне деген сенімін арттырып, стрессті басқаруға көмектесті. Бір сарбаздың сөздері есімде қалды: «Психологиялық тренингтерден кейін өзімді сенімдірек сезіне бастадым. Бұрын эмоцияларымды бақылау қиын болатын, ал қазір мен сабырлы болуды үйрендім». Бұл сәт мен үшін үлкен мотивация болды. Олар қатаң тәртіпке, физикалық жүктемеге және үнемі бақылауда болуға бейімделуі керек. Кейбір сарбаздар алғашқы күндері күйзеліске ұшырап, өздерін оқшау сезінуі мүмкін. Осындай жағдайларда әскери психолог олардың психологиялық жағдайын тұрақтандыруға, өзін-өзі басқару қабілетін дамытуға және эмоциялық қиындықтарды жеңуге көмектеседі.

Біз ұйымдастырған тренингтер сарбаздардың бір-біріне деген сенімін нығайтып, өзара қарым-қатынасын жақсартуға ықпал етті. Ойын түріндегі жаттығулар, рөлдік сценарийлер және топтық тапсырмалар арқылы олар бірлесіп жұмыс істеуді, қиын жағдайларда өз-өздерін бақылауды және эмоцияларын реттеуді үйренді. Әсіресе, стресті басқаруға бағытталған тренингтер үлкен қызығушылық тудырды. Сарбаздар өз эмоцияларын қалай реттеу керектігін, ауыр физикалық және психологиялық жүктемелерге төтеп беруді үйренді. Кейбір сарбаздармен жеке кеңестер де өткізілді. Олардың әрқайсысы өзіндік жеке тәжірибеге ие, ал кейбіреулері қызмет барысында кездесетін қиындықтар туралы ашық айтып, кеңес сұрады.

Әскери психолог – бұл жай ғана кеңес беруші емес, сарбаздардың моральдық және эмоциялық жағдайына жауап беретін маман. Олар әскери қызметкерлердің психикалық саулығын сақтау арқылы олардың кәсіби дайындығын арттырады. Әскерде қызмет ету оңай емес, бірақ…