Оқу сауаттылығын дамыту әдістері туралы таныстырылым

Е леуова Гульжанат Сагынбаевна

Қаражал қаласы , №30 ЖББМ

АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫН ДАМЫТУ стратегия және практика

Функционалдық сауаттылықтың маңызды бөлігі және іргелі негізі-оқу сауаттылығы, өйткені біз қандайда бір ақпарат туралы сөйлесетін болсақ та, бәрі оқуға сүйенеді және кез-келген тапсырманы орындамас бұрын оқып, түсіну керек. Кез-келген сабақта біз мәтін түрінде ұсынылған ақпаратпен жұмыс істеуіміз керек.

PISA зерттеулерінде оқу сауаттылығы адамның жазбаша мәтіндерді түсіну және пайдалану, олар туралы ойлау және мақсаттарына жету, білімі мен мүмкіндіктерін кеңейту, әлеуметтік өмірге қатысу үшін оқумен айналысу қабілеті ретінде анықталады.

Функционалдық сауаттылық-бұл адамның қоғаммен өзара әрекеттесу жағдайында оқу және жазу дағдыларын қолдану қабілеті: банкте шот рәсімдеу, нұсқаулықты оқу, кері байланыс сауалнамасын толтыру және т. б.

Бірінші топ-бұл оқушылар үйренген мәтін мазмұнындағы бағдар:

- мәтіннің негізгі тақырыбын, жалпы мақсатын анықтау;

- мәтінге тақырып ойлап табу;

- мәтіннің жалпы мағынасын білдіретін тезисті тұжырымдау;

- мәтіндегі бөліктердің ретін түсіндіру;

- мәтіннен қажетті ақпаратты табу және т. б.

Оқу сауаттылығын қалыптастыру кезінде оқу дағдылары үш топқа бөлінеді:

Екінші топ-мәтінді түрлендіру және түсіндіру:

- ақпаратты ұсынудың жаңа формаларын қолдана отырып, мәтінді түрлендіру мүмкіндігі: графиктер, диаграммалар, кестелер;

- мәтіндегі әртүрлі сипаттағы ақпаратты салыстыру ;

- мәтінде ұсынылған тезистерді растау үшін дәлелдерді анықтау және т. б.

Оқу сауаттылығын қалыптастыру кезінде оқу дағдылары үш топқа бөлінеді:

Үшінші топ - бұл дағдыларды қамтитын ақпаратты бағалау :

- мәтін мазмұнына жауап беру;

- мәтінде жасалған мәлімдемелерді әлем туралы идеяларына қарай бағалау;

- өз көзқарасын қорғау үшін дәлелдер табу және т . б .

Оқу сауаттылығын қалыптастыру кезінде оқу дағдылары үш топқа бөлінеді:

* Оқуды үйрену ( intensive reading)

* Көру арқылы оқу ( skimming)

* Іздеу оқылымы ( scanning)

Оқудың ең көп таралған түрлері :

- мәтін тақырыбы туралы әңгіме. Мұғалім оқушылардың мәтін тақырыбы туралы не білетінін білу үшін сұрақтар қояды. Бұл оларға мәтінді жақсы түсінуге көмектеседі.

- мәтін мазмұнын болжау. Оқушылар тақырып, иллюстрациялар және басқа анықтамалар негізінде мәтіннің не туралы болатынын болжауға тырысады. Бұл олардың мәтінге деген қызығушылығын дамытуға ықпал етеді.

- сөздік жұмыс. Мұғалім мәтінде кездесетін жаңа сөздерді түсіндіреді. Бұл оқушылардың мәтінді түсінуін жеңілдетеді.

1. Мәтінге дейінгі ( Pre-reading). Бұл кезеңде мұғалім оқушыларға мәтінді оқуға дайындалуға көмектеседі. Ол келесі стратегияларды қолдана алады: