Оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану туралы мақала

ОҚЫТУ ҮРДІСІНДЕ АҚПАРАТТЫҚ-КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ ЖӘНЕ МҰҒАЛІМНІҢ АКТ ҚҰЗЫРЛЫҒЫ

Апсадыкова Роза Умербековна

«Ж.Болғанбаев атындағы Самар орта мектеп-лицейі» КММ, Көкпекті ауданы

Соңғы жылдары мемлекетте жаңа ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы және оны білім беру саласына енгізу оқушы тұлғасының дамуына да қатты әсер етті. Мектеп – қоғамның бір бөлшегі болғандықтан, бүкіл елде болып жатқан өзгерістер мектепте де орын алады. Сол себептен мектептегі оқыту үрдісін оқушы қызығушылығын, белсенділігін арттырып, өз еңбегінің жемісін көретіндей етіп ұйымдастыру керек. Осы мақсаттың шешімінде мұғалімге оқытудың дәстүрлі әдістері мен заманауи ақпараттық, соның ішінде компьютерлік технологиялардың бірігуі көмекке келеді. Тәжірибеде, қолданыстағы барлық арнайы техникалық ақпараттық құралдарды оқытудың ақпараттық технологиялары деп атайды.

Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар тіркесі екі түрлі технологиямен байланысты: ақпараттық және коммуникациялық.

"Ақпараттық технологиялар – бұл ақпаратты сақтау, өңдеу, тасымалдауға арналған және еңбектің тиімділігі мен нәтижелігін қамсыздандыруға бағытталған әдіс – тәсілдер, құралдар жүйесі» [2].

Бүгінгі таңда ақпараттық технологиялар компьютермен тікелей байланыста.

Коммуникациялық технологиялар адамның сыртқы ортамен байланыс әдіс-тәсілдерін, құралдарын анықтайды. Осы коммуникацияларда компьютер жайлы, сан - алуан, жоғары интеллектуалды қарым-қатынас нысанының жеке әрекеттестігін қамсыздандырады.

Ақпараттық және коммуникациялық технологияларды оқыту тәжірибесінде кешенді пайдалана отырып, оларды тәжірибеге енгізу мақсаты адамның ақпараттық қоғамда өмір сүруге бейімделуі болып табылатынын айта кету керек.

Бүгінгі күні АКТ адамның тек кәсіби қызметінде ғана емес, күнделікті өмірінде пайдаланатын негізгі құралы болып табылады.

АКТ-ны оқу үрдісінде қолданудың артықшылықтары:

- оқытудың жеке тұлғаға бағытталуы,

- оқушылардың дербес жұмысының қарқындандыруы;

- сабақта орындалатын тапсырманың көлемінің өсуі;

- арнайы дисктер, интернет материалдарын қолдану мүмкіндігі. Электронды оқулық кез-келген видеофрагментті қосуға мүмкіндік береді, бұл оқушылардың қызығушылығын арттыратын көрнекілік екені сөзсіз;

-сабақта жұмысты түрлендіру, ойын элементтерін қолдану оқушылардың танымдық белсенділігін және оқуға деген ынтасын арттырады: мысалдарды дұрыс шығарсаң, сурет ашылады, барлық әріптерді дұрыс қойсаң – ертегі кейіпкеріне мақсатына жетуге көмектесесің;

- сабақты компьютермен кіріктіру мұғалім жұмысын жеңілдетумен қоса оқу үрдісін неғұрлым қызықты, алуан түрлі, қарқынды етеді. Анықтамалар, теоремалар, оқу материалының басқа да маңызды бөліктерін жазу жылдамырақ болады, өйткені, мұғалім оны экранға жазып шығара салады, оқушы жазып үлгермей қалған жерін қайталауын күтіп отырмайды;

- оқытудың осы әдісі мұғалімдер үшін де өте ұнамды: оқушының білім, білік, дағдыларын дұрыс бағалауға көмектеседі, оқытудың жаңа, дәстүрлі емес әдіс-тәсілдерін меңгеру, кәсіби өсуіне және компьютерді әрі қарай игеруіне ынталандырады;

-сабақта компьтерлік тестер мен диагностикалық кешендерді қолдану мұғалімге аз уақытта оқушылармен өтілген тақырыпты меңгеру деңгейін бақылаумен қоса оқушы біліміндегі олқылықтарды дер кезінде түзетуге мүмкіндік болады. Онымен қоса әр оқушыға тапсырманы даралап беруге болады.

- ақпарат өзінің өзектілігін жоғалтпай тұрғанда, оқушы үшін орындаған тестің жіберілген қателерін көрсете отырып берген қорытындысын бірден білу өте маңызды.

- оқушылар заманауи ақпараттық технологияларды меңгереді. Информатикамен кіріктілген сабақтарда оқушылардың компьютерлік сауаттылығы артып, жұмыста қолдануға үйренеді: сызбалар, графиктер салады, өз жұмыстарына суреттер, мәтіндер дайындайды. Бұл оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.

Айта кететін жайт, мұндай сабақтарға дайындалу, оларды өткізу барысында артықшылықтармен қатар, әртүрлі ақаулықтар да кездеседі. АКТ қолданудың кемшіліктері мынадай:

Интербелсенді тақтаны былай қойғанда,компьютер, экран, проектормен жабдықталған кабинеттердің жеткіліксіз болуы.

Компьютерлік сыныпта сабақ өткізу үшін сыныпты топқа бөлу қарастырылмаған.

Сабаққа ынталандыру әдістері жеткіліксіз болған жағдайда оқушылардың ойлары компьютердің сипаттамалары, ойын, музыкаға, т.б. ауысып кетуі мүмкін.

Сабақта АКТ-ны қолданумен әуестенген мұғалім дамыта оқытудан көрнекілік арқылы оқыту әдістеріне ауысып кетуі мүмкін.

Мұғалімдер өте жиі презентациялармен әуестенеді, олар сабақта және сабақтан тыс шараларда шамадан асыра анимациялық немесе дыбыстық эффектермен сүйемелденеді. Оларды бұрынғы уақытта қолданыста болған және қазір де қолдануға болатын кестелер мен басқа да көрнекілік құралдары ауыстыра алады.

Компьютер- сабақтың мақсат - міндеттеріне жеткізетін оқыту үрдісінде тиімді қолданылатын құрал екенін ұмытпауымыз керек. Мұғалім компьютерлік сауаттылықты өз бетімен игерудің қажеттілігін сезінбей, оны оқып-үйрену, тәжірибесіне енгізуді бастамай, бұл…