Оралхан Бөкейдің Тортай мінер ақбоз ат шығармасы 6 сынып

Күні: 19.02.19ж

Мұғалімнің аты-жөні: А.Абдикадирова

Сынып:6

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

О.Бөкей «Тортай мінер ақбоз ат»,

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.2.4.1 - әдеби көркемдегіш құралдарды пайдаланып шығармадағы табиғат көрінісін, оқиға орнын, кейіпкер бейнесін сипаттап ашу

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады:

Оралхан Бөкейдің өмірімен, шығармашылығымен таныса отырып зерттейді. Әңгіменің мазмұнымен таныса отырып, көркем шығармаға қызығушылығы артады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: шығармадағы сөздердің мағынасын түсініп, тапсырмаларды орындайды.

Кейбір оқушылар орындай алады: шығарма бойынша берілген күрделі сұрақты талқылайды және пікір айтады.

Бағалау критерийі

Шығармада көтерілген құндылықтарды меңгереді. Шығарма бойынша берілген күрделі сұрақты талқылайды және пікір айтады.

Дағдылар

Бағалау және салыстыру.

Тілдік мақсаттар

Көркем бейне, өлең шумағы мен тармақ, зерттеу, көркемдегіш құралдар туралы теориялық білімдері өседі.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, қазақ тілі, әдебиет теориясы,

Алдыңғы оқу

Шығарманың заманауилығы мен шығармашылдығы.

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөз

дер

Сабақтың басы

5 минут

Сабақтың ортасы

5 мин

4 мин

15 минут

5 минут + 2 минут

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру. Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу.

І. Қызығушылықты ояту.

«Шаттық шеңбері».Есімдерімен байланыстырып сын есімдер айтып шығады.

Үй тапсырмасына шолу

Зымыран сұрақтар

Сұрақтары:

1. С. Мұратбековтің «Жусан иісі» шығармасы прозалық жанрдың қай түрі? (Әңгіме)

2. Аян халық ауыз әдебиетінің қай түрін шебер айтушы еді? (Ертегі)

3. «Жусан иісі» шығармасының басты кейіпкері кім? (Аян)

4. С. Мұратбеков қай өңірде дүниеге келген? (Талдықорған)

5. Аян сауаттанғасын не істеді? (Хат жазды)

6. Аянның ұстазы (Иманжанов)

7. Оқиға қай жерде болған? (Жусандытөбе)

1. « Жусан иісі» шығармасының авторы (Мұратбеков)

2. Аян Асылбек қартқа аяғын салдырғанда қандай қасиет көрсетті? (Төзім)

3. Аянның досы (Есікбай)

4. Аянға көмек көрсеткен кім? (Асылбек)

5. Балалар кімнің үйінің қасына жиналып ертегі айтушы еді? (Бапай

ІІ. Мағынаны ажырату.

(Оқушылар тапсырманы жұпта, топта орындап, сыныпта ұсынады. Қабілеті жоғары және жақсы оқушылар қабілеті орта оқушыларға бағыт береді).

І Мағынаны тану Мәтін бойынша талдау жұмысы- «Әдебиет үйірмесі1-топ. Ізденуші

Оралхан Бөкей "Тортай мінген ақ боз ат" әңгімесіне байланысты ұқсас қандай әңгіме өттік?

/Венн диаграммасы бойынша салыстыру екі шығарманы, екі бейнені/

Жоғарыдағы талданған шығармадағы ұқсастық бүгінгі өмірде бар ма?

(«Жетімнің көз жасы» ) /бүгінгі проблема және қамқорлықтар туралы/ 2-топ

Мәтіннен Тортай бейнесін табу,

/Біздің ішімізде менен екі - үш жас үлкендігі бар бір бала болушы еді. Әке - шешеден ерте айырылып, алыстан қосылатын аталастарының есігінде жүретін. Қой аузынан шөп алмас жуас, құлағының сәл мүкісі бар, бала болып көп ойнамайтын жасқаншақ еді. Бәрімізден гөрі ерекшелігі - таңертеңнен кешке дейін бас алмай кітап оқи беретін./

Шығарма бойынша жұмыс (мәтіннен теңеу, мақал-мәтел, тұрақты тіркестерді табу)

Теңеулер - табанға кілемдей жұмсақ тию, ұлардай шулап, ұядай қылып жинау, Алтайдың шолпысындай жарқыраған Бұқтырма.

Мақал - мәтел - Аш бала тоқ баламен ойнамайды. Ораза - намаз тоқтықта ғана.

Фразеологизмдер - Қой аузынан шөп алмас, ит басына іркіт төгу.

3-топ. Сұрақ қоюшы

Сұрақтар ашық сұрақ түрінде болады.

Тортайдың «Бұл дүниеде мен пір тұтар, сырласар жалғыз-ақ нәрсем бар, ол-кітап, әкем де, шешем де сол-кітап» деген сөзін қалай түсінесіздер?

Адал дос деген кім?

Оралхан Бөкей "Тортай мінген ақ боз ат"

1 топ.

Авторы – Оралхан Бөкей-сан қырлы талант, көркем сөздің зергері.

2. Тақырып – Соғыстан кейінгі жетімдік тауқыметін тартқан балалардың өмірі мен тағдыры.

3. Әдеби жанры – Әңгіме

4. Идеясы - Автордың Тортайдың « ақ боз ат мінер» арман-мүддесінің символдық бейнесін шынайы жеткізуі 2 топ

. Шығарманың композициялық құрылысы

Сюжеттің басталуы- Салықсалған ауылының көрінісі

Сюжеттің байланысы- Тортай мен Ораштың достығы

Сюжеттің шиеленісуі- Тортайдың үйінен кетуі

Сюжеттің шегі- Тортайдың түсі

Сюжеттің шешімі- Тортай мінер ақ боз ат... Менің тақымымда кеткендей еді...

Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі – жағымды кейіпкер – Тортай, Ораш жағымсыз кейіпкерлер – Тортайдың туыстары ІІІ топ.

Әдеби теориялық ұғымдар:

Теңеу - кілемдей, ұлардай, бақсыдай, ұядай, қыздың шолпысындай, найзадай.

Тұрақты тіркестер- қой аузынан шоп алмас, бас алмай, ит басына іркіт төгілді, көз байлана бастады ( идиома), міз бақпай, қыздың жиған жүгіндей, тақымы қотыр тайға тимеу – ештеңеге қол жеткізбеу, келді-кетті деп сөге жамандамаңыз – тез келді де кетті деп ойламаңыз, сәл мүкісі бар- құлағы аздап естімейді, ұядай қылып жинау – тап-таза, сәнді қылып жинау)

Мақал-мәтелдер: Ораза-намаз тоқтықта, Тоқ бала аш баламен ойнамайды.

Сөздікпенжұмыс.

Күлтеленген – жібек пен қылтәрізді заттарды тегістеп шоқтау, біркелкі етіп кесу. Күреңсе–саздау жерге шығатын шабындықшөп.

Жемтір-жемтір – жұлма-жұлма.

Кеспелтек – жуантық келген қысқа

Проблемалық сұрақтар мен тапсырмалар.

Салықсалғанда соғыстан кейінгі жағдай қандай?2. Әңгімеші бала мен Тортайдың достығы қалай сипатталған?3. Тортайдың жекебасының арманы не?

сол үзіндіні әңгімеден тауып оқы. 4. Тортайдың автор үйіне келудегі мақсаты не?5. Автор неге орнынан тұрып амандаса алмады?6. Тортай кітап туралы қандай пікірде ? Кітапты неге піртұтты?

Дескрипторлар:

1.Үзінді мағынасына сай сөздерді дұрыс қолдана алады.

2.Үзіндідегі негізгі құндылықтардың мағынасын түсіндіре алады.

Кері байланыс: «Сөздер легі» әдісі

. Ой толғау. .

«ДЖИГСО-1» стратегиясы

Бас кейіпкерлерге мінездеме беру

Ораз

Тортай

III. Ой толғаныс

- Балалар, сонымен бүгін не үйрендік, не білдік?

- Әңгіме неге «Тортай мінер ақ боз ат» деп аталған?

- Тортай қандай бала? Сенің ойыңша жағдайы болып оқығанда ол өскенде кім болар еді?

- Ораштың орнында болсаң сен не істер едің?

- Шығарманың сіз үшін тәрбиелік мәні қандай болды?

Оқушылар бағаланады

Оқушылар автор орындығында отырып, жазған хаттарын оқиды.

https://www.youtube.com/watch?v=PE

Сабақтың соңы

4 мин

Рефлексия: «Шығу парағы»

1.Бүгін не білдік?

2.Сабақ бойынша сұрақтар бар ма?

3.Келесі сабақта неге баса назар аудару керек?

Үйге тапсырма:

1.Қабілеті орта және жақсы оқушылар орындайды: «Тортайға хат»жазады. (кемінде 70-80 сөз)

2.Қабілеті жоғары оқушылар орындайды:«Тортайға хат» жазады.Жетімдік туралы 2-3 шумақ өлең құрастыру.

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады.

Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.

Бағалау критерийі арқылы жұптық, топтық, сыныптық бағалау жүргізіледі.

Қазақстан тарихы,қазақ тілі, әдебиет теориясы, музыка пәндеріменбайланыстырылады.

Оқушы бойында ынтымақтастық, құрмет құндылықтары қалыптасады.

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды? Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме? Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?