Организмдердің бейімделуі және табиғи сұрыпталуы, 9 сынып

Тақырыбы:Бейімділік. Қорғаушы рең. Жасырушы рең. Мимикрия (еліктеуші рең). Сақтандырушы рең. Бейімділіктің жетілдірілуі және оның салыстырмалы сипаты. №10 зертханалық жұмыс

Организмдердің бейімделгіштігі

Биология оқулығы 9сынып

М.Қ.Гильманова,А.Р.Соловьева,Л.Ү.Әбішева

Алматы «Атамұра» 2009ж Электрондық оқулық-9сп

Интерактивті тақта,видио ролик.Интернет материалдары.

Әдістемелік нұсқаулық 9сынып.Флипчарт,маркерлер

Жалпы мақсаттар

Өсімдіктер мен жануарлардағы бейімделушіліктің түрлерінен мысалдар келтіріп,бейімделушіліктің табиғи сұрыпталу әрекетінің нәтижесі екенін түсіндіру,бейімділікті ерекшеліктерімен танысу арқылы дүние танымдық көзқарас қалыптастыру.Қоршаған ортаны қорғауға үйрену

Оқыту нәтижелері

Қорғаушы ,сақтандырушы ,еліктеуші реңдер тіршілік ету үшін ортаға бейімделудің

формасы,қолайсыз жағдайда қорғаныш болуын нақтылайды

Топта жұмыс жасауға қалыптасады.

Негізгі идеясы

Жеке немесе бірлесіп жұмыс жасауға,ортақ ой-пікір туғызуға,өзінің және жолдастарының іс-әрекеттеріне баға беруге,мақсат қоюға,талдауға қортынды шығаруға үйренеді.

Сабақтың көрініктілігі

Интерактивті тақта,ресурс. Флипчарт,маркерлер Электрондық оқулық-9сп

Сабақтың түрі

қолданылатын тәсіл

Пәнаралық байланыс

Жаңа сабақ

СТО техн

Биология-экология

Сабақ кезеңдері

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

уақыт

Әдіс тәсілдер

Ұйымдастыру

Сәлемдесу. сергіту сәті

Сабаққа сәттілік тілеу түгендеу.бағалау парағын тарату

Сабаққа бір-біріне сәттілік тілейді, топтарға түстер бойынша бөлініп отыру

1мин

Ой сергіту

Топқа бөлу

Бірлік,бірегейлік сезім қалыптастыру,бірлескен жұмыста жоғары нәтижеге жету.

1кезең;

Қызығушылығын ояту

-тақырып бойынша бұрынғы білімді еске түсіріледі

-белсенді әрекетке жұмылдырады;

-ойлау жұмысына ынталандыру

Топқа бөлінуін бақылау,топ ережесімен таныстыру.

Үй тапсырмасын сұрақтар арқылы тексеріледі.

1.Гендер дрейфі термині сипаты

2.Гендік толқындар

3.Оқшаулану не білеміз?Неге?

Тақтадағы суреттер арқылы-сабақтың тақырыбын,мақсатын ашады:Слайд Бейімділік. Қорғаушы рең. Жасырушы рең. Мимикрия (еліктеуші рең). Сақтандырушы рең. Бейімділіктің жетілдірілуі және оның салыстырмалы сипаты. №10 зертханалық жұмысОрганизмдердің бейімделгіштіг

Түстер бойынша өз топтарына отырады,топ жетекшісі тағайындалады

Интерактивті тақтадағы сұрақ(3) жауап береді

5мин

Түсті қағаздар қиындылары

Ой қозғау

Диолог

ББК кестесі

2-кезең:Мағнаны тану

-оқушылар өз тәжірибелері арқылы жаңа білім туралы өзіндік түсінік пен зертханалық жұмыс жасайды

Сергіту сәті. Жаңбыр

4)1 топ-Бейімделгіштік түрлері

2топ-Гүлді өсімдік

бейімделгіштік

3 топ- Бейімделгіштік салыстырмалығы

Берілген тапсырма негізінде негізгі идеяны постермен қорғау

5)№10 зертханалық жұмысОрганизмдердің бейімделгіштігі: әр топқа ресурстар таратып беру

Берілген тапсырма б-ша оқып ,топта талдап постер құрып бүсіндіру

Топ жетекшісі бағалап отырады

Ресурстармен жұмыс

10мин

10 мин

Жеке топтық

Көшбасшылық

Ойтолғаныс кезеңі:

-Өз ойларымен түсініктерін өздері игерген мәләметтер арқылы жеткізеді

Қорытындылау

6, Электронды оқулықтан Қорғаныш реңдер

7. Электронды оқулықтан

тапсырма

Оқушылар пікірлеседі сыни ойлап өз көзқарастарын жеткізеді

18мин

Жуан және жіңішке сұрақтар

Топ жетекшілері бағалауы.қорытынды бағаны мұғалім қояды

3мин

көшбасшылық

Оқыту үшін бағалау,оқуды бағалау

Үйге тапсырма

Мәтінді оқу

.реферат

Күнделіке берілген тапсырманы жазу

1 мин

1. Организмдердің тіршілік ортасына түрліше бейімделуіне негізгі себепші – сұрыпталу.

2. Бүркеніш рең – ашық жерде тіршілік ететін организмдердің жауынан қорғануы үшін қажетті бейімделушілік.

3. Сақтандырғыш рең – улы, шағатын, күйдіретін жәндіктерге тән бүркеніш реңнің түрі.

4. Қызықтырушы рең – организмдердің көбею кезіндегі бүркеніш реңнің түрі.

5. Қауіп төндіруші рең – жауынан қорғану үшін айбар шегіп құтылу тәсілі.

6. Табиғаттың өлі заттарына және тірі организмдеріне еліктеу – өздігінен қорғана алмайтын, баяу қозғалатын дәрменсіз организмдердің бейімделушілігі.

ІҮ.Бекіту кезеңі.А)Әңгімелеу

В)Негізгі мағлұматтарды талдау,анализдеу,анықтаманы жазу

С)Тақырып соңындағы сұрақ пен тапсырмаларды орындау

Келтірілген мысалдар бүркеніш реңнің қай түріне жататынын әрқайсысының тұсындағы торкөзге бас әріппен белгілеңдер.

«СҚ» - сақтандырғыш; «ҚЗ» - қызықтырғыш; «ҚТ» - қауіп төндіруші; «ЕК» - еліктеуші.

1. Ханқыз қоңызы 

2. Орденді көбелек 

3. Қарақоңыз (жағымсыз иісті) 

4. Атбас балық

5. Непентес (жәндікқоректі өсімдік) 

6. Оқпан

7. Қырғауылдың қоразы

8. Дәуіт

Байқатпайтын реңдер дегеніміз не?

Байқатпайтын реңдер қандай жануарларда болады?

Ал жәндіктермен кімдер қоректенеді?

Байқатпайтын реңдердің жәндіктер үшін маңызы қандай?

Байқатпайтын реңді басқаша қалай атайды? (бүркеніш рең)

Көбелектер жауларынан қалай қорғанады?

Ал шегірткелер ше?

Көкшегіртке неліктен көк шөп тектес болады?

Сонымен бүркеніш реңнің жәндіктер үшін маңызы қандай?

ІІІ. Жаңа сабақ дайындық