Орхон ескерткіштері Күлтегін жыры ашық сабағы 7 сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

7.1.«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі

Мектеп: «ШҚО Семей қаласының білім бөлімі» ММ

«№11 жалпы орта білім беретін мектеп» КММ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Лекерова Арайлым Мукаметовна

Сынып : 7 Қазақ әдебиеті

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Орхон-Енисей ескерткіштері «Күлтегін» жыры

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7. Т/Ж 3. Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау

Сабақ мақсаттары

(Тақырыпқа байланысты сабақтың оқу, тілдік мақсаттары)

Барлық оқушылар орындай алады: Жырдан кейіпкерлерді айта алады. Жырдан кейіпкерлердің бейнесін ашатын үзінділер таба алады. Кейіпкелерге қатысты сұрақтар құрай алады. (білу, түсіну)

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Жырдағы кейіпкерлерге мінездеме бере алады. Кейіпкерлердің образын салыстыра айта алады. Кейіпкерлер туралы тарихи деректер келтіре баяндай алады.

(қолдану, талдау)

Кейбір оқушылар орындай алады: Кейіпкерлер мінездеріне сараптама жасайды, жырдың мазмұнындағы айтылған ойды бүгінгі күнмен қарастырады, жырдан алған әсерін сипаттайды, хат, өлең жазады. (жинақтау, бағалау)

Бағалау критерийі

(Оқу мақсатына жетуге бағытталған қадамдар)

Жырдың мазмұнын жетік меңгеріп, кейіпкерлердің көркем шығармадағы образын дұрыс анықтап, табады. Кейіпкерлерге мінездеме береді. Жырдан алған әсерін сипаттайды, хат,өлең жазады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: «Күлтегін» жырындағы кейіпкерлердің көркем шығармадағы образдарын, типтерін анықтай алады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: рунь, қаған, Әз, шад, бек, ұлан, чуб, соғды, табғаш, оңтұтақ, күн ортасында, түн ортасында, бәдізші

Диалог құруға/ шығарма, хат жазуға арналған пайдалы тіркестер: Түркі халқы, Білге қаған, Күлтегін, Тоныкөк, ерлік, қаза болу, қайғырдым

Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Мәтіндегі Бумын, Істемі қағандардың мемлекет құру жолындағы еңбегін ашып көрсететін жыр жолдарын айтыңыз.

2.Неліктен Күлтегін батырдың аты тарихта ерекше аталады?

3.Бала Күлтегін қандай болды деп ойлайсыңдар? Пікірлеріңді білдіріңдер.

Жазылымға қатысты қажетті тіркестер:

1.Төл теңгемізде бейнеленген Күлтегін ескерткішінің және тасқа басылған жан-жануарлар бейнесінің мәні неде? Не себепті олай деп ойлайсыз? Өз ойымызды жазайық.

2.Мәтінде кездескен тәуелдік жалғаулы сөздерді табыңдар.

Құндылықтарға баулу

Жырды оқыта отырып, Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының

6-құндылығы «Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы» жүзеге асырылады.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, қазақ тілі

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Қызығушылықты ояту.

С. «Пошта жәшігі» әдісі (5 мин)

арқылы оқушылар өткен сабақ материалдарын пысықтауға арналған сұрақтар әзірлейді. Мысалы:

-Орхон ескерткіштерінің сырын ашқан ғалымдар кім?

-Көне түркі әдеби ескерткіштері мұраларын атаңдар.

Мақсаты: Сұрақ қою және жауап беру дағдысын қалыптастыру, Алдыңғы білімді естеріне түсіру

Нәтижесі: Көркем шығармадағы кейіпкерлердің образын анықтайды

Сабақ барысы:

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

6 мин.

С. Күлтегін туралы деректі фильм көрсету. (1 мин)

Ж. «Ассоциация» әдісі (3 мин)

Оқушылар Күлтегін туралы ассоциация құрайды.

«Күлтегін» сөзі

1.Күлтегін кім?

2.Не істеді?

3.Кімдермен соғысты?

4.Кім не үшін істеді?

5.Нәтижесінде не болды?

Сабақтың мақсаттарымен, критерийлерімен таныстырады.

Мақсаты: Күлтегін туралы осыған дейін жинақтаған білімдерін көрсету

Нәтижесі: Күлтегіннің образын анықтайды.

Топтастыру. (2 мин)

Сынып оқушылары стикерлер арқылы топқа бөлінеді. Оқушылардың орындықтарында әр түрлі стикелер берілген, түстеріне қарай әркім өз тобына бөлінеді.

Мақсаты: Оқушылардың бірлесіп жұмыс жасауын ұйымдастыру.

Нәтижесі: Бірлескен әрекеттестікке түседі.

https://www.youtube.

com/watch?v=qTji3D-ti6M

АКТ: интерактивті тақтадан Күлтегін жырынан

1 мин бейнежазба көрсету

А.С.Ақтанова, А.Қ.Жундибаева

Әдебиет оқулығы, Алматы «Атамұра» 2017, дәптер, стикерлер

Сабақтың ортасы

24 мин.

Тапсырма 1

Ж/ Т. «Қазына іздеу» жаттығуы (9 мин)

Жыр мазмұны бойынша әрбір топ кейіпкерлерді атап, кейіпкердің бейнесін айқындайтын түйінді сөздер немесе сөйлемдері бар үзінділерді тауып, кейіпкерлерге қатысты сұрақтар құрайды.

Кейіпкерлер: Күлтегін, Білге қаған, Істемі қаған

Түйінді сөздер мен сөйлемдер: Жетім қалған Күлтегін, Түркі халқы, Білге қаған, Күлтегін, Тоныкөк, ерлік, қаза болу, қайғырдым, Йоллығ тегін, Бумын қаған, Істемі қаған отырған

Сұрақтар: 1.Қандай себептермен ақын Күлтегіннің ерлігі туралы «Бастыны-еңкейтті, Тізеліні-бүктірді»дейді?

2. Күлтегін жырының маңызы қандай?

3.Мәтіндегі Бумын, Істемі қағандардың мемлекет құру жолындағы еңбегін ашып көрсететін жыр жолдарын айтыңыз.

4.Неліктен Күлтегін батырдың аты тарихта ерекше аталады?

5.Бала Күлтегін қандай болды деп ойлайсыңдар? Пікірлеріңді білдіріңдер

Жазылымға қатысты қажетті тіркестер:

1.Төл теңгемізде бейнеленген Күлтегін ескерткішінің және тасқа басылған жан-жануарлар бейнесінің мәні неде? Не себепті олай деп ойлайсыз? Өз ойымызды жазайық.

2.Мәтінде кездескен тәулдік жалғаулы сөздерді табыңдар.

Мақсаты: Кейіпкерлердің атын атап, түйінді сөздер мен сөйлемдерді айтып, кейіпкерлерге қатысты сұрақтар құрай білу