Орман-тоғай өсімдіктері мен жануарлары 4 сынып

Дүниетану

Уақыты:4 сабақ

Кабинет:мультимедия

Мұғалім:Ембергенова Б.А.

Сабақтың атауы

Дала өсімдіктері мен жануарлары

Сілтеме

Дүниетану оқулығының әдістемесі

Сабақтың жабдығы

Кесте, суреттер, оқулық, карта, Венн диаграммасы

Орман және тоғай өсімдіктері мен жануарлары жайлы түсіндіру.

Орман мен тоғайдың айырмашылығын білу, орман және тоғай өсімдіктері мен жануарларын атау,қоршаған ортаға қамқор болу.

Жалпы мақсаттар

Оқыту нәтижесі

Топқа бөлу

Сыныпты жердің атауларымен алынады: Шалғынды жер, Дала, Шөл.

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ынтымақтастық атмосферасы

Қайырлы күн, күнім, далам, орманым, Қайырлы күн, гүлім, құсым, көлдерім. Қайырлы күн, өсімдіктер, жәндіктер Қайырлы күн, бар тіршілік иесі!

Қоршаған өмір әлемі,

Не деген көркем әдемі!

Сол сұлулықты сақтайық,

Мадақтайық, мақтайық

Қайырлы күн балалар!

Қайырлы күн қонақтар!.

Үй тапсырмасын сұрау

Бағалау парақшаларын тарату, топбасшыларын сайлау.

Әр топ өз атауындағы мекендейтін жануарлар мен өсімдіктер туралы әңгімелеп береді.

Шалғын тобы

1.Шалғын дегеніміз не?

а) шөп жайқалып өсетін ылғалы жеткілікті үлескі

ә) суға тапшы аймақ

б) ормансыз жазық алқап

в) көптеген ағаштар өсетін аймақтар

2.Адам шалғынды қалай пайдаланады?

а) мал жаяды, шөп шабады

ә) суғарады, орады3.Шалғында қандай жануарлар тіршілік етеді?

а) тасбақа, сұркелес

ә) ұлу, көбелек, саршұнақ

б) ақбөкен, қасқыр, бүркіт4.Шалғын өсімдіктерін ата.

а) ақсексеуіл, жауқазын, қызғалдақ

ә) боз, бетеге, жусан

б) жұпаргүл, жоңышқа, сарғалдақДала тобы

1. Дала дегеніміз не екенін көрсетіңіз.а)Ормансыз алқап б)Шөлді аймақ в)Тау бөктері с)Құрлық жер2. Тез құрғап кететін даланың түрін көрсетіңіз.а) шалғынды б)қуаң в) егістік с)жазық3. Дала жануарын көрсетіңіз.а)арқар б)бақа в)ор қоян с)қоңыр аю4. «Қызыл кітапқа» енген, даланы мекендейтін бағалы жануарды көрсетіңіз.а) Қасқыр б)ақбөкен в)түлкі с)қоянШөл тобы

-Шөл дала деп қандай жерді айтамыз?

а) шөп жайқалып өсетін ылғалы жеткілікті үлескі

ә) суға тапшы аймақ

б) ормансыз жазық алқап

-Шөл даланың өсімдіктерін ата

а) ақсексеуіл, жауқазын, қызғалдақ

ә) боз, бетеге, жусан

б) жұпаргүл, жоңышқа, сарғалдақ

-Шөл жануарларын ата?

а) тасбақа, сұркелес

ә) ұлу, көбелек, саршұнақ

б) ақбөкен, қасқыр, бүркіт

-Қазақстанның шөл далаларын ата.

а) құмды, сортаң, тақыр

ә) қуаң, егістік, шалғын дала

б) орман, тоғай

Қызығушылықты ояту

Өзекті сұрақ «Орманды мекендеушілердің бір түрі жойылып кетсе, не болады?»

Орман мен тоғай дегенде көз алдарына не елестейді? Орман дегеніміз не? Тоғай дегеніміз не?

Үйде дайындап келген тапсырмаларын айту.Оқушылар орман дыбыстарын тыңдайды және естігендерін жазады.

Мысалы: орман ішіндегі құстар мен жануарлардың дыбысы.

Орманда тағы қандай дыбыстарды естуге болады?

1 минут музыка естіп алайық.

Орман деген не? Тоғай дегенімз не? Айырмашылығын айт.

Орман – жер бетіндегі табиғи қорлардың, оның ішінде өсімдіктер жамылғысының басты бір типі. Құрамында бір - біріне жақын өскен ағаштың бір немесе бірнеше түрлері бар табиғи кешен.

Тоғай – шөл және шөлейт аймақтардың жайылма сулы өзен алаптарында өсетін орман. Орталық Азияның Сырдария мен Әмудария, Мургаб, Зерафшан, Вахш, Шу - Іле т. б. өзендер бойында, аралдарда кездеседі.

Еліміздің солтүстігіндегі Оңтүстік Орал мен Алтайға дейінгі кең алқаптың жазық бөлігінде шағын ормандар өседі. Далалы және шөлді жерлердегі кішірек өзендер мен көлдердің жағасында шоқ тоғайлар көп. Орман мен тоғайлардың өсімдіктеріне қолайлы жағдайлар жеткілікті, топырағы құнарлы, ылғалы мол, топырағы қыста тоң болып қатып қалмайды. Жануарларына мол азық, ыңғайлы баспана да бар.

Қызылжар қаласының төңірегінде қайыңды ормандар жиі кездеседі. Қарағайлы орман мен шыршалы орманның қандай ерекшелігі бар екенін айту. Жарық түсетін қарағайлы орман сияқты жерлерде, топырағы құнарлы, ылғалы мол жерлерде қойбүлдірген, таңқурай, тошала, қарақат, долана, мүкжидек, сиырбүлдірген, мойыл, балшытыр, айдаршөп, қоғажай көктерек. қарағай,…