Орыс тілі сабағында белсенді әдістерді қолдану мақаласы

Алматы облысы, Сарқан ауданы Бірлік ауылы, «Сарқан аудандық білім бөлімінің

Бірлік орта мектебінің мектепке дейінгі шағын орталығымен» коммуналдық

мемлекеттік мекемесі орыс тілі пәнінің мұғалімі Канабекова Гульмира

Амановна

ОРЫС ТІЛІ ПӘНІ САБАҒЫНДА ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ОҚЫТУ ТӘСІЛДЕРІН ҚОЛДАНУДЫҢ ЖОЛДАРЫ

Қазіргі заман талабына сай шетел тілінің пән ретінде қажеттілігі артып келеді. Орыс тілін оқытуда басты мақсат - оқушыларды шетел тілінде қарым-қатынас жасай алуға дағдыландыру, шет тілін үйрете отырып, ана тілін құрметтей білетін, өзге тілді білуге құштар білімді азамат тәрбиелеу. Тәуелсіз Қазақстан Республикасының алға басып өркендеуі, демократиялық реформаларды дамыту стратегиялары, адамзат қоғамының құқығы мен бостандығын олардың ұлттық ерекшеліктеріне сай тұрғыдан қарастырып, қалыптастыру- ұлттық, рухани болжаулардың дамуын, адамгершілік және мәдени құндылықтардың өркендеуін, салт-дәстүр мен әдет- ғұрыптардың ойлау және тілдік тәсілдердің дамуын талап етеді. Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халықтары Ассамблеясының XII сессиясында сөйлеген сөзінде: «Біз алдағы уақытта осы алған бағытымыздан таймай, әлемдік биіктері бағындыра беретін боламыз. Сондай биік белестің бірі - Қазақстанның дүниежүзіндегі бәсекеге қабілетті болуы керек» - деген болатын.Сабақ-мектептегі оқу тәрбие жұмысының негізгі формасы. Сондықтан шеберлікпен ұйымдастырылған сабақ көп табыстарға жеткізеді. Шет тілін үйрету ең алдымен тілді басқа пәндермен тығыз байланыста оқытқанда ғана толыға түседі. Саб

материалдарды дайын күйінде бермей, оқушы ізденісіне жол ашатындай әдіс-тәсілдерді таңдап алуы қажет. Сонда ғана оқушы шын мәнінде өзіндік ойлау қабілеті бар жеке адам болып қалыптасады. Ұлы ойшыл, қытай философы Конфуцзийдің «Естігенді ұмытамын, көргенді есте сақтаймын, орындасам түсінемін»-деген даналық сөздері осы айтылғандарды дәлелдей түседі. Сондықтан сабақта қолданылатын интербелсенді оқыту тәсілдерін пайдалану оқушының бойына адамгершілік қасиеттерімен қатар білімге, өнерге құштарлығын қалыптастырады. Жеке, жұптық, топтық жұмыстар атқара отырып, оқушының белсенділігі артады, бір- біріне көмектесе отырып, сабаққа барлық оқушы қатыса алады. Өзінше ізденіп, өз ойын толық жеткізе алатын дәрежеге жетеді. Нашар оқитын оқушының өзі ойын элементтері арқылы интербелсенді оқыту тәсілдерін қолдану барысында оқушының ой - өрісін дамытуға көмектеседі. Жаңашыл ұстаздар сабақ арқылы оқушыға емес, оқушы жүрегі арқылы сабаққа ұмтылыс тудыруды ұсынады.

Ал, енді интербелсенді оқыту тәсілдерін қолдана отырып, оқушылар орындайтын бірнеше тапсырма түрлерімен танысайық.

1. Орыс тілінде сөздік қорын көбейту үшін тақырыптық суреттермен жұмыс жасаған өте тиімді. Оқушыларды төрт топқа бөле отырып, оларға суреттері бар кубиктер беріледі. Суретпен жұмыс жүргізудің бір түрі - кубиктер. Кубиктің алты беті болады, сол алты бетіне тақырыпқа байланысты суреттер қоямыз. Кубикті лақтырып қалған кезде қайсы беті түссе, сол бетін суреттейміз. Топтар кезек-кезек кубик лақтыра отырып, тапсырманы орындап отырады. Мысалы, жан-жануарлардың суретін әрбір бетіне саламыз. Оқушылар сол жануардың атын, сын-сыйпатын айтып беру керек. Бұл кубиктер орыс тілін жаңадан бастағандарға арналған бастапқы этапта пайдаланатын кубиктер. Келесі кубиктер күрделірек. Әрбір бет бір-бір тақырыпқа арналады. Мысалы: бірінші бетте киім-кешектер болса, екінші бетте ыдыстар, үшінші бетте жеміс-жидектер, төртінші оқу құралдары, бесінші үй жиһаздары, алтыншы табиғат бейнеленеді. Кубикті лақтыру арқылытапсырмалар беріп оқушылардың барлығын дерлік сабаққа