Ою-өрнектің тарихы мен түрлері сабақ жоспары

5 сынып Сабақ жоспары. Көркем еңбек.

ҰМЖ Сәндік-қолданбалы шығармашылық

Куні:

Сынып: 5 сынып (қыздар)

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Ою-өрнектің қысқаша тарихы мен түрлері

Қазақ халқының ұлттық ою-өрнегі (түрлері, стильдеу, мотивтері).

Осысабақтақолжеткізілетіноқумақсаттары (оқубағдарламасынасілтеме)

5.1.2.1-Әлем және қазақ ұлттықмәдениетіндегіөнер, қолөнермендизайнтуындыларыныңерекшеліктерінанықтаужәнезерделеу

Сабақмақсаттары

1.Қазақтыңұлттықою-өрнектерініңтарихын, түрлерінжәнетоптарғажіктелуінзерделеу;

2. Стидьдеу, мотивтері, қазақхалқыныңшығармашылығындағыою-өрнеккомпозициясыныңерекшеліктерітүсіндіру;

3. Қандайтехникадаою-өрнектердіорындауға болатынын;

Бағалау

критерийлері

Ою-өрнектіңтарихын, түрлерінжәнеорындаутехникасытуралыбіледі;

Қазақтыңұлттықою-өрнегініңсалып, қырқады;

Симметриязаңдылығынұстанады;

Кесіпалынғанөрнектіқағазбетінеүйлестіреді;

Қауіпсіздікережесінұстанады;

Тілдікмақсаттар

Сәндік-қолданбалыөнер-Декоротивно-прикладноеискусство,

бұйым, жасаутехнологиясы, пішін, нобай, құрамы, ырғақ, сызық, динамика, кесте, инешаншым, тігім, тігістер, өру

Құндылықтарды

дарыту

- сұрақтарғажауапберубарысындаоқушыларойынашықайтуарқылыашықтыққұндылығынарттыратүседі:

- ынтымақтастықпенжұмысжасайотырып, бір-бірлерініңойынсыйластықпентыңдайбіледі;

- өміройыеңбектенуарқылыөзінебайжәнеқажеттіқоржинақтайды;

- шығармашылықжұмысжасайотырыпөнергедегенқұштарлығыартады.

Пәнаралық

байланыстар

Бұлсабақжаратылыстанужәнеқазақәдебиетіпәніментығызбайланысты. Дәстүрменқазақұлттықою-өрнектүрлеріносыпәндерарқылыдамытаалады.

АКТқолдану

дағдылары

- Сабақбарысындапрезентациякөрсетуүшінинтерактивтітақтақолданылады.

-Презентацияларжәневидеобейнелеркөрсетіледі.

Сабақбарысы

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекет

Ресурстар

Сабақтыңбасы

5 минут

Сабақортасы

8 Мин

Сабақтыңортасы

Шығармашылықжұмыс

20 минут

Сабақтыңсоңы

5мин

Ұйымдастырукезеңі

Топтарғабөлу. «Оютүстеріарқылытопқабөліну»\қызыл, сары түс\Оқушыларданою-өрнектуралынебілетіндерінсұрау.

Видеороликкөрсетіпсоларқылыбүгінгісабақтыңтақырыбынашамыз \слайд\

Барлықкөрсетілгенсуреттерденортаққандайнәрсеніатайаласыңдар?

Қандайұлттықою-өрнекатауларынбілесіздер?

Кілемтоқымашылығындажәнекиімүлгілеріндеою-өрнектердіңқандайтүрлеріқолданылады?

Осысындысұрақтарғажауаптардаайтылып, соңғынәтижебізсабақтыңтақырыбыменсабаққақойылғанмақсаттарғаоқушыларменбіргекелеміз.

Бүгінгісабағымыздыңтақырыбы: Ою-өрнектіңқысқашатарихыментүрлері.Қазақтыңұлттықою-өрнектері (түрлері, стилизацияменмотивтері).

Қазақтыңою-өрнегініңбірнешеондағанғасырлықтарихыбар, атаданбалаға, ұрпақтанұрпаққамұраболып, үнеміқолданыстаболып, дамыпкележатқанөнертүрі.

Оғанмысалретінде«ОюханменЖоюхан»аңызәңгімесінайтуғаболады. \аңызайтыпберу\

Әроюдыңтілібардегенсөзосыданқалған.

Бұлаңызданою-өрнектердіңбарлығынқоршағанортаданалғанынкөреміз.

Ою-өрнектербірнемесебірнешесәндікэлементтентұрады. Бұлэлементтердіңтүрлішеастасыпкелуіою-өрнектіңнегізгіүштүрі- тұйық, жолақты, керегекөздегенпішінінқұрайды. Тұйықөрнек – оюэлементтерініңтоптасып, тұйыққозғалыстықұрауынбілдіреді. (шеңбер, шаршы, үшбұрыш, көпбұрыштағыоюлар) Жолақтыөрнек сәндікэлементтержолақішіндеөзараүйлесетінырғақтықатарқұрайды.Керегекөзөрнекте элементтерқайталанаотырып, торкөзқұрайды.

Ұлттықою-өрнектүрлері.

Жалпы, өрнекатауыныңмағынасынақараймынадайтоптарғажіктеугеболады.1. Зооморфтық –шынайынемесеқиялдантуғанжануарларденесінемеседенесініңбірбөлігібейнеленеді. Малдыңденесіне, ізінебайланыстыөрнектер. Бұлоюдыңнегізін«қошқармүйіз»өрнегіқалайды. «Өркеш», «түйетабан», «түйемойын», «қошқармүйіз», «арқармүйіз», «қырықмүйіз», «қосмүйіз», «сыңармүйіз»т.б. 2. Өсімдікбейнелі- жапырақтар, гүлдер, жеміс-жидектербейнеленеді. «Арпабас», «үш, бес. алты, сегіз, онекіжапырақтыгүлдер», «гүл», «жетігүл», «жауқазын», «жапырақ», «шытырман»т.б. 3. Геометриялық- геометриялықпішіндердентұрады. «Қостұмарша», «балдақ», «омыртқа», «ирек», «тарақ», «қаңқа», «қосдөңгелек»жәнет.б. 4. Ғарыштық -көкәлемінебайланыстыөрнектер. Оларға«ай», «айшық», «жұлдызша», «күннұры», «күнкөзі», «күнсәулесі», «шыққан, батқанкүн», «ай-таң», «ай-гүл», «айтаңба», «түнгіай», «жұлдыз», «аққанжұлдыз», «үркер»секілдіжұлдыздаржатады.

Ою-өрнектісалутехникалары: -----Ою- өрнектердітүрлітүстіқағазданқиыпаппликацияретіндесалуға, безендіругеболады.

- Трафареттідайындап, губканынкөмегіменсалуғаболады.

- Саусақтардынкөмегіменсалуғаболады.

- Трафареттінкөмегіменәйнекбетінесуретсалу.

Стильдеу–шығармашылықтанәрсеніәсіреңкілепбейнелеу, оныңпішінін, түрін, түсінөзгерту, бірақсолнәрсеніңтүпкіболмысынсақтапқалукерек.

Мотив- өрнекэлементтерініңүйлесімдіреттілікпенорналасуы

Оюөрнектуралымәліметалдық. Бірақбұл, біздіңоюоюыпонықолданаалуымызүшінжеткіліксіз. Оюдықалайоюымызкерек, олқандайболуыкерек, оюдыбұйымбетінеқалайорналасытрғандұрыс, мұныбізкөзімізбенкөруімізқажет.

Сарамандықжұмыс№1

Ендешебарлығымызқазіроюоюыпкөрейік \«мүйіз», сынықмүйіз, «төртқұлақ»жәнеырғақты\

Сарамандықжұмыс№2 \ оюлардыөзтобынатопта\

Дайыноюлардытоптауарқылыкілемшеүлгісінжасаймыз.

Нобайжасаймыз. Оютаңдаймыз. Мотив

Қағаздыалыпбүктейміз (үшбүктеу)

Таңдапалынғаноюдыңбірэлементінсаламыз

Оюдымұқиятқиыпаламыз (кілемшетүрінебайланысты 2-4 мотив) Оюсимметриялыболуышарт

Оюдыжазыпқағазбетінеорналастырамыз (Раппорт)

Кілемешеніңшетінбезендіруүшіншетоюжасаймыз. Ырғақ

Оюлардыұқыптылықпенжабыстырамыз.

«Сұрақ–жауап»арқылыбағалаукритерийлерінқоямыз :

- Қазақоюыныңкеңтарағантүрі

- Қызесіміменаталғанөрнек

- Ою-өрнектіңнегізгіқаншатүрібар?

- Ою-өрнектераталуынақарайқандайтоптарғабөлінеді?

-Ою-өрнектіқандайтехникадаорындайды?

«Галерея» әдісібойыншаоқушыларжасағанжұмыстарынанкөрмежасапекітопбірін-бірібағалайды

http://www.tarmpi-innovation.kz/index.php?view=dastur&t=oyu_ornek_turleri_men_ataulari– ою-өрнектертүрлері

слайдинтерактивтітақтаҚазақтыңұлттықою-өрнегі

ою-өрнектердіңорындалусызбасы, сандықфотосуреттері.

Сарамандықтапсырманыорындауғаарналғанресурстар: түрлітүстікартон, қағаз, клей, қайшыт.б.

нобайорындауғаарналғансуретдәптерлері.

Сабақтыңсоңы

5 мин

Қорытындылау

2минут

Керібайланыс

БІЛДІМ: - Қазақтыңұлттықою-өрнектерініңтүрлеріментаныстық.

- Қандайтехникадаою-өрнектердісалуғаболатынынбілдім.

Сабақбойыншарефлексия