ӨЗАРА САБАҚҚА ЕНУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ ДӘПТЕРІ

ӨЗАРА САБАҚҚА ЕНУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ ДӘПТЕРІ

Тарих пәнінің мұғалімі:

БАСТАЛУЫ:________________________

АЯҚТАЛУЫ:________________________

оқу жылы

ТІЗБЕКТЕЛГЕН САБАҚТАР ТОПТАМАСЫН БАҒАЛАУ

1-сұрақ. Оқушылар жалпы немен айналысты?

Бұл сұрақ қарапайым болып көрінгенімен, кімде-кім сыныпта зейін қойып, мұқият қарап отырса, сол адам ғана онда не болғанын байқай алады. Соған қарамастан, бұл сұрақ мұғалімнің ұмтылысы, мақсаты мен адал ниетіне де қатысты. Тыңдаушылар өздерінің үміттеніп күткен нәрсесін көре алады ма? Оқушылар өздерінің істейтін жұмыстарын істеп жатыр ма? Бір, екі мұқият болудан кейін, мұғалімнің оқу жоспарымен (жоспар, үміт, ниет) және оқушының оқу жоспары (іс-жүзінде не болып жатыр) арасындағы қарым-қатынас қарапайым еместігіне көз жеткіздік. Мұғалімнің оқиғаны талдап түсіндіруі оқушының нұсқасы мен көзқарасымен ұқсас келеді ме? Мұғалім оқушы нені көріп және қандай күйде отырғанын толығымен сезініп, түсіне алады ма?

2-сұрақ. Оқушылар нені үйренді?

Бұл сұраққа жауап беру, әрбір мұғалімді ыңғайсыз жағдайға қоюы мүмкін. Біз оқушылар анық оқып жатқанына сенімді бола аламыз ба? Біз үлкен сенімділікпен, батылдықпен: "Оқушы нені үйрене алады?" деп сұрай аламыз. Бұл жағдайда әрқашан жоспарланған және жоспарланбаған оқыту әдістері қолданылады, сондықтан мұғалім ешқашанда оқушының нені оқып жатқанын бақылай алмайды. "Мен қандай дәлелдеме іздеп жүрмін?" "Мен оқушының берілген тақырыпты оқып үйренгенін қалай біле аламын?" "Нәтиже қандай болмақ?" осы сияқты жаңа сұрақтардан кейін мұғалім қайтадан бақылау жүргізе алады.

Бірнеше бақылаудан кейін жаңадан сұрақтар туындайды. Егер оқытудың жүйесі табылмаса, онда оқушылардың оқып білгенін айтуға мүмкіндігі жоқ дегенді білдіреді ме? Оқушылар өздерінің оқып білгенін көрсетуге қандай мүмкіндіктері бар? Олар өз білімдерін қалай, қашан және қайда қолдана алады?

3-сұрақ. Ол қаншалықты маңызды және қажетті?

Бұл "қалай" деп қойылатын сұрақтың жауабы болып көрінеді, бірақ алдағы зерттеуде үздіксіз "неге" сұрағы көп қойылмақ. Алғашқы жауап қандай болмасын әлі де оқушыға білім беруде: Неге оқыту нәтижелі болды (немесе болған жоқ) және бұл ой-пікір қайдан пайда болды? Неге бұл оқыту бағаланады, ал басқасы бағаланбайды? деген сияқты "неге" сұрақтарына жауап бере отырып, негізгі құндылықтар мен сенімдер айқындалады.

4-сұрақ. Ересек адамдар, не істедіңіздер?

Бірінші қарағанда бұл сұрақ қарапайым естіледі: бұл адамдар мен заттар туралы, нақты зат есімдер және олармен не істелгені туралы сұрақ. Ары қарай, қиын сұрақтар…