Пайызға байланысты мәтіндік есептер туралы алгебра мақаласы

Пайызға байланысты мәтіндік есептер

Ғылымханова Лимара Думанқызы

Жетекшісі: аға оқытушы Тайболдина Қаламқас Радылхановна

Оқу орны: Семей қаласы «Шәкәрім атындағы университеті» КЕАҚ

Курс: 4

Топ: МИ-001

Мәтіндік есептер, өзінің атынан көрінгендей, мәтінге құрылған, теңдеу құру арқылы шығарылатын есептер болып табылады. Оқушылардың мәтіндік есептерді шығара білуі үшін олардың функционалдық сауаттылықтарын арттыру маңызды. Мәселен оқу сауаттылығы қалыптасқан оқушылар есеп мәтінін түсініп, оны әрі қарай шығарудың жолдарын қарастырады. Ал есеп мәтінін дұрыс түсінбеген жағдайда, оның шешімінің де оң болып шықпасы анық. Мәтіндік есептерді кейбір дереккөздерде мәселе есептер, сөздік есептер деп атау да кездеседі. Жалпы мәтіндік есептер танымдық есептер, машықтану есептері, шығармашылық мақсаттағы есептер деп бөлінеді. Мәтіндік есептерді шығара білу оқушылар бойында төмендегідей дағдылардың дамуына жол ашады:

Есептің мазмұнын түсіну арқылы, есептің шығару жоспарын құрады;

Есеп мазмұнын талдай отырып, ондағы белгілі мен белгісізді ажырата алады;

Есеп мазмұнында ұсынылған мәліметтер мен белгісіздің арасындағы байланысты түсініп, осы белгісізді табудың жолдарын қарастырады;

Есептегі белгілі мен белгісіздің арасындағы өзара байланысты теңдеу құру арқылы математика тіліне айналдырып, өрнек құра алады;

Теңдеуді шешуге бағытталған, жалпы есепті шығаруға арналған амалдарды ретімен орындап, мәтіндік есеп мазмұнында берілген сұрақтың жауабын табады.

Яғни мәтіндік есепті шығару үшін есептің мәтіннін түсініп оқу, есепте не белгісі з екенін табу, жоспар құру және есепті шешу үшін қандай амал қолдану қажеттігін анықтау, есептің шешуін жазу, жауабын жазу әрекеттері іске асады.

Математика пәні оқушылардың өз ойын қысқа, дәл және дұрыс айтып бере алуы үшін зор мүмкіндіктер туғызады. Оқушылардың белсенділігінің, ой-өрісінің, шығармашылығының арта түсуі, олардың өздігінен ізденуіне, қорытындылар жасай білуіне жол ашады. Оқушылардың тиянақты білім алуын мақсат ете отырып, олардың білімдерін толықтыру, жаңа білімдерді алу тәсілдерімен құралдандыру, алған білімдерін теориялық және практикалық мәселелерді шешуге саналы түрде қолдана білуге үйрету қажет. Қазіргі таңда білім беру жүйесінің шығармашыл, техникада, экономика мен басқаруда жаңа жолдар мен әдістерді таба алатын, батыл да жаңашыл, ақыл-ойы дамыған адамдарды даярлау сұранысқа ие. Сондықтан, мәтіндік есептерді шығара білу оқушылардың…