Периодтық кестені құру тарихы презентациясы, 7 сынып

Сабақ тақырыбы :

Химиялық элементтердің

периодтық кестелерін

құру тарихы

П ән мұғалімі :Токтиева Ж.М.

7-сынып

7.2.1.1- Дёберейнер , Ньюлендс, Менделеевтің еңбектерін мысалға ала отырып элементтердің жіктелуімен танысу және салыстыру

Сабақ мақсаты

Тірек сөздер

Atomic Number – атом дық масса

Symbol – элемент таңбасы

Atomic Weight – атомдық масса

Element – элемент

Periodic Table – Периодтық кесте

Groups – топ

Period – период

Triada -триада

Oktava -октава

Ұйымдастыру кезеңі

“Ыстық алақан” тренингі

Оқушылар шеңбер құрып алақан жылулығын

сезіндіре отырып, бір-біріне сәттілік тілейді.

Алдыңғы білімді пысықтау

“Конвертті сұрақ” әдісі

Әр оқушы конверттен карточка таңдап алып, алған сұрақтарға жауап береді.

Топқа біріктіру

Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып карточканы ң түсіне байланысты 3 топқа бірігеді.

І топ «Дёберейнер»

ІІ топ – «Ньюлендс»

ІІІ топ – «Менделеев»

Д.И.Мендеелев

Периодтық кестені құрушы

Жаңа сабақ. Мағынаны ашу

Периодтық жүйенің ашылу тарихы

19 ғ. Ортасында 63 химиялық элементтер ашылды және осы элементтерді белгілі заңдылық бойынша жіктеуге көптеген ғалымдар тырысты.

1829 жылы Дёберейнер «триадалар заңын» шығарды. Көптеген элементтердің атомдық массасы осы элементке химиялық қасиеттері бойынша ұқсас элементтердің атомдық массаларының арифметикалық ортасына тең. ( стронций , кальций және барий ; хлор , бром және иод және т.б. ).

Дёберейнер триадалары

Li

Ca

Cl

Na

Sr

Br

K

Ba

I

Дёберейнер еңбектері көптеген ұқсас элементтердің топтарын құруға ықпал етті .

Топ

Элемент ж ә не оны ң

атомды қ массасы

Атомдық массасының арифметикалық ортасы

А

Литий - 7

Натрий -23

Калий-39

В

Кальций-40

Стронций-87,5

Барий-137

С

Хлор-35

Бром-80

Йод-127

Александр Эмиль Шанкуртуа ( 1862 )

Александр Эмиль Шанкуртуа ал ғ аш болып химиялы қ элементтерд і атомдық массаларының өсу реті бойынша орналастыруға талпынды. Ол элементтерді спираль түрінде орналастырып вертикаль бойынша бір топта орналасқан химиялық элементтердің қасиеттері қайталанатынын байқаған.

Екі модель де ғалымдар арасында қызуғышылық туғызбады.

Ньюлендс октавалары

1866 жылы химик және музыкант Джон Александр Ньюлендс химиялық элементтерді топтастырудың өз нұсқасын ұсынды. Ол элементтерді «октавалар заңы» деп аталатын кесте түрінде орналастырды. Бұл кестеге 62 элемент кірді. Элементтер атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасты .

1869 ж . Д.И.Менделеев ХЭПЖ-нің алғашқы нұсқасын ұсынды.

Карточкалардың артына химиялық элементтердің негізгі қасиеттерін жазды(сол кезде 63 химиялық элемент белгілі болды), Менделеев осы карточкалардың орнын бірнеше қайтара ауыстырып отырып, қасиеттері бойынша ұқсас элементтер қатарын…