Полипептидтер құрылымы және ақуыз реакциялары 11 сынып

Пәні: Химия

Бөлім:

Мектеп: А.Байтұрсынов атындағы №5 ЖОМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Cабденова Айнур

Сынып: 11

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Полипептидтер құрылымын анықтау.

Практикалық жұмыс №8 «Денатурация және ақуыздардың түсті реакциялары»

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

11.5.1.24 - гидролиз реакциясы бойынша берілген деректер негізінде полипептидтің

құрамын анықтау;

11.5.1.25 - ақуызға сапалық реакцияларды тәжірибе жүзінде жасау;

11.5.1.26 - ақуыздардың денатурациясы реакциясын тәжірибе жүзінде жасау

Сабақтың мақсаты

Аминқышқыл молекуласына сәйкес құрылымдарын айқындайды;

Пептидтегі аминқышқылдардың ретін анықтайды;

Ақуыздарды, олардың құрамындағы аминқышқылдарын сапалы және сандық талдау жасайды;

Ақуыздың денатурациялану ұғымын меңгереді;

Қайтымды және қайтымсыз денетурацияға алып келетінін талқылайды.

Бағалау критерилері

Гидролиз реакциясы бойынша берілген деректер негізінде полипептидтің құрамын анықтайды

Ақуызға сапалық реакцияларды тәжірибе жүзінде жасайды;

Ақуыздардың денатурациясы реакциясын тәжірибе жүзінде жасайды

Ойлау дағдыларын деңгейі

Білу, түсіну және қолдану

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

3 мин

«Ұйымдастыру бөлімі»

1.Оқушылармен сәлемдесу,түгелдеу.

Психологиялық жағымды ахуал туғызу,

түрлі-түсті стикерлер пайдалану.

Оқушылар тақтаға ілінген түрлі-түсті стикерлерді таңдайды,стикердің артында құпия сөздер бар,сол сөздер арқылы 3 топқа бөлінеді.

Пептид

Полипептид

Кератин

Мұғалімнің кері байланысы

Суреттер бейнеленген қима қағаздар топтамасы

3 мин

«Өткенді еске түсіру бөлімі» арқылы үй тапсырмасы мен жаңа сабақты байланыстырады.

Cурет пен тұжырымдарды зерделеңіз. Ақуыздың бірінші, екінші, үшінші және төртінші реттік құрылымдарын сәйкестендіріңіздер:

Дескриптор: Білім алушы:

Ақуыздың бірінші,екінші,үшінші реттік құрылымдарын ажыратады.

Ақуыз қасиеттерін аминқышқылдарының құрамы мен құрылысын сипаттайды.

Қосымша 1

2 мин

«Аминқышқылдарын басқару бөлімі»

Аминқышқыл молекуласын А деп белгілеп, қосылыстар атауларын сәйкес құрылымдарымен сәйкестендіруге тапсырма беріледі.

Тапсырма 1

Аминқышқыл молекуласын А деп белгілеп, қосылыстар атауларын сәйкес құрылымдарымен сәйкестендір.

Дескриптор: Білім алушы:

Аминқышқыл молекуласын құрылымдарымен сәйкестендір

Қосымша 2

11.5.1.24 - гидролиз реакциясы бойынша берілген деректер негізінде полипептидтің құрамын анықтау;

Негізгі бөлім

5 мин

«Тарихи бөлім» Жеке жұмыс.

Оқушыларға полипептидтердің құрылым формуласын ұсынып, бес түрлі аминқышқыл түзген белгілі бір гексапептидтің гидролизін аяқтауды ұсынамын.Гидролиз өнімдері және дипептид, трипептид атаулары көрсетілген полипептидтер гидролизі үдерісін сипаттайды. N-шетіндегі, С-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазады.

Бес түрлі аминқышқыл түзген белгілі бір гексапептидтің гидролизі:

І. Пептидтегі аминқышқылдардың ретін анықтаңыз.

[Glu ]-[ ]-[ ]-[ ]-[ ]-[ ]

ІІ. N-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазыңыз:__________

ІІІ. С-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазыңыз:__________

Дескриптор: Білім алушы:

•Бес түрлі аминқышқыл түзген белгілі бір гексапептидтің гидролизін аяқтайды;

•N-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазады;

•С-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазады.

Қосымша 3

ЕБҚ

5 мин

Жеке жұмыс.

Оқыту формасы немесе қарапайым әдіс (сурет) қолданып полипептидтік тізбекті ретімен орналастыруды сураймын.

Полипептидтік тізбекті ретімен орналастыр.

Gly – Thr – Phe – Ala – Ser – Ileu

ІІ. N-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазыңыз:__________

ІІІ. С-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазыңыз:__________

Дескриптор: Білім алушы:

• Бес түрлі аминқышқыл түзген белгілі бір полипептидтік тізбекті ретімен орналастырыды ;

• N-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазады;

• С-шетіндегі аминқышқылдар үшін қысқартылған таңбаны жазады.

Қосымша 4

11.5.1.25 - ақуызға сапалық реакцияларды тәжірибе жүзінде жасау;

10 мин

«Ақуыз бөлімі» Ұжымдық жұмыс

Биологиялық сұйықтықтар мен ерітінділерде ақуыздың болуын дәлелдеу үшін, сонымен қатар әр түрлі табиғи ақуыздардың аминқышқыл құрамын анықтау үшін түсті реакциялар қолданылады. Олар ақуыздарды, олардың құрамындағы аминқышқылдарын сапалы және сандық талдау үшін қолданылады.

Оқушылар ақуыз денатурациясы мәтінін оқып танысады.

Ой қозғау:

Ақуыздардың түсті реаацияларын білудің қандай практикалық маңызы бар?

Денатурация дегеніміз не?

Дeнатурaция қай жaғдaйда бoлaды?

Ақуыздарды анықтаудың қандай екі түсті реакциясын білесің?

Жоғарыда көрсетілген әдістерді сипатта, ақуыздарды анықтау үшін практикалық жұмысты қалай өткізуге болады?

Реакция өту үшін қандай жағдай қажет?

Өзара бағалауды топ оқушылары жүргізеді, өз жұмысы бойынша қорытынды жасайды

АКТ

5 мин

«Практикалық бөлім» Топтық жұмыс

Нәруыздардың сапалық реакцияларына практикалық жұмыс беріледі.Нұсқаулық бойынша жұмыс жүргізіп, таныстырып қорытынды жасайды.

Оқушыларды 6 топқа бөліп, практикалық жұмыстың нұсқаулығын тарату. Мұғалім оқушылар жұмысын бақылап, қажет топтарға қолдау көрсетеді

1-топ: Биуерт реакциясы

2-топ: Цистеин реакциясы

3-топ: Ксантопротеин реакциясы

4-топ: қыздырғандағы денатурация

5-топ:күкірт қышқылымен денатурация

6-топ:ауыр металл тұзымен (мыс (ІІ) сульфаты ерітіндісі) денатурация

Оқушылар жұмыстарын жасап болып әр топ өз жұмысын 2 минут қана уақыт ішінде таныстырады

Қосымша 5

11.5.1.26 - ақуыздардың денатурациясы реакциясын тәжірибе жүзінде жасау

Функционалдық

cауаттылық тапсырмаcы

7 мин

«Аминқышқылдардың қасиеттері және қолданылуы бөлімі» Жұптық жұмыс.

Kератинді түзету туралы білімдерін шыңдап, бір тал шаш құрамында қанша кератин болатындығын, ол ақуыздың нешінші құрылымға ие екенін талдап, себебін түсіндіреді. Кератинді түзетудің артықшылықтары мен кемшіліктерін атайды.

Сипаты:

Мәнмәтін

Мазмұны

Жеке тұлғалық

Құзіреттілігі

Құбылыстарды ғылыми тұрғыдан түсіндіру

Білімнің типі

Процедуралық

Деңгейі

Орташа

Тапсырманың түрі

Ашық