Полиплоидия және жасанды мутагенез сабақ жоспары 9 сынып

Бекітемін

Оқу ісінің меңгерушісі:

_________Марданова М

Сабақ жоспары

Күні 15.01. 2019 ж

Пән

Биология

Мұғалім

Нажмеденова Сымбат

Мектеп, сынып

Ю. Гагарин атындағы орта мектебі 9 сынып

Сабақ тақырыбы

Полиплоидия. Әріден будандастыру. Жасанды мутагенез. Олардың селекциядағы маңызы. Селекция жетістіктері.

Сабақтың жалпы мақсаты

Оқушыларды полиплоидия құбылысымен таныстыру, мутагенездің пайдалы ,зиянды жақтарын ажырата білуге, селекцияны өмірде қолдана білуге үйрету, жануарлар селекциясының генетикалық негіздері туралы түсінік беру, олардың маңызына қызметі тоқталып өту.

Әдіс-тәсілдер

«Нақтырақ ойлан» әдісі , «Бірге ойланайық», «Түсініктер мен атаулар себеті», «Әуе шары » әдісі, «Зымыран» әдісі

Күтілетін нәтижесі

Полиплоидия және оның өсімдіктер селекциясындағы маңызы туралы түсінік қалыптасады.Қазақстандағы селекция жетістіктері туралы білімдерін кеңейеді.Жасанды мутаганездің құрылымын ұғынады.

Модульдердің кіріктірілуі

Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер, топтық жұмыс, сын тұрғысынан ойлау, рефлексия.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Уақыт

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Кіріспе

2 мин

-амандасу,түгелдеу;оқушының назарын сабаққа аудару;оқу құралдарының

дайындығын тексеру,сыныпты 3-топқа бөлу.

Оқушыларды тoпқа бөлу.

5 мин

«Нақтырақ ойлан» әдісі арқылы топтарға тапсырмалар береді.

1-топ

Чарлз Дарвин өзінің ілімінде оның екі түрін анықтаған. Адамдар жануарларды үй жағдайына қолға үйретудің алғашқы кезеңінде пайдаланған. Олар өздеріне ыңғайлы, жуас ұрпақ өрбітетін малдар мен мол өнім беретін өсімдіктердің түрін қалдырып, қолға үйретуге қиын, малдарды жойып немесе күштеп үйретуге тырысты. Сонымен адам арқасында малдарды мінез- құлқына қарап, біртіндеп үй жағдайына үйрете бастады. Мысалы, қазіргі иттердің арғы тегі қасқыр екені анықталды.

Жауабы: қолдан сұрыптау

2-топ

Өсімдіктердің сорттарын, жануарлардың жаңа тұқымын шығару үшін қолданады. Олар 2-ге бөлінеді. Мал шаруашылығында бір ата-анадан туған төлдерді бір-бірімен, не ата-анасын өз төлімен шағылыстырады. Бұл өсімдіктердің өздігінен тозаңдануына ұқсайды және гомозигота санын кебейтуге әкеледі. Осымен қатар ұрпақта пайда болған (рецессивті гомозиготалы жағымсыз) мутациялар даралардың өнімділігіне, тіршілік қабілетіне кері әсер етеді.

Жауабы:будандастыру

3-топ

Бұл құбылыс кезінде ата-анасымен салыстырғанда буданның тіршілік қабілеті артып, мол өнім береді. Бірақ бұл қасиет кейінгі ұрпақтарында біртіндеп төмендеп өше бастайды. Бұл құбылысты өсімдіктер және жануарлар селекциясында жиі қолданады. Бұл құбылысты ең алғаш 1914 жылы Америка ғалымы В. Шелл жүгері өсімдігінен байқайды. В. Шеллдің тәжірибесі бойынша, жүгері өсімдігі буданының…