Жасанды серіктер қозғалысы және салмақсыздық 9 сынып

9-сынып

Сабақ тақырыбы: §17. §18.Жасанды серіктердің қозғалысы. Дененің салмағы. Салмақсыздық.

Сабақ мақсаты:

Оқушыларға жасанды серіктердің қозғалысы, бірінші, екінші ғарыштық жылдамдық, дененің салмағы, салмақсыздық туралы түсінік беру.

Оқушыларды өз бетімен ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.

Ғылыми дүниетанымын қалыптастыру, жауапкершілікке, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап.

Құрал-жабдықтар: компьютер, видеопроектор, слайдтар

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Оқушылардың үй тапсырмасын қалай орындап келгендерін тексеру.

Ауырлық күші деп қандай күшті айтамыз?

Ол қандай шамаларға тәуелді?

Денелердің еркін түсуі қандай қозғалыс түріне жатады?

Еркін түсу үдеуінің дене массасына тәуелді емес екенін қалай дәлелдеуге болады?

Полюсте және экваторда бір деген әрекет ететін ауырлық күшінің мәндері бірдей бола ма?

Есептердің шығарылуын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Бүкіл әлемдік тартылыс күші әрекетінен дененің дөңгелек орбита бойымен қозғалысы жүзеге асатын жылдамдық бірінші ғарыштық жылдамдық деп аталады.

Жерден ұшатын дене үшін бірінші ғарыштық жылдамдықты анықтайық.

Бірінші ғарыштық жылдамдық ≈7,9 м/с-қа тең.

Бұл формула бойынша кез келген планета серігінің бірінші ғарыштық жылдамдығын есептеуге болады.

Параболалық траекторияға сәйкес келетін жылдамдық екінші ғарыштық жылдамдық деп аталады.

Дененің Жерге тартылуы салдарынан оның тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші дененің салмағы деп аталады.

Үдеу болмаған жағдайда горизонталь жазықтықтағы дененің салмағы ауырлық күшіне тең.

Дене тіреуімен бірге вертикаль жоғары қарай қозғалған жағдайда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшінен артық болады.

Тіректің немесе аспаның үдемелі қозғалысынан туындайтын дене салмағының артуын асқын салмақ дейді.

Дененің салмағы нольге тең болатын дененің күйі салмақсыздық деп аталады.

Дене тіреуімен бірге вертикаль төмен қарай қозғалған жағдайда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшінен кем болады.

IV. Есептер шығару. 14 –жаттығу. №1, №3; 15 –жаттығу. №3, №4.

V. Қорытындылау.

VI. Үйге тапсырма: §17. §18. 14-жаттығу. №2, №4, 15-жаттығу. №1, №2

VІI. Бағалау.