Қабылдау психологиясындағы тәжірибелерге талдау

Т ақырыбы :

« Қабылдау психологиясындағы эксперименттерге талдау »

А.Н. Леонтьев және А.В. Запорожецтің қабылдау психологиясы бойынша эксперименттік зерттеулері.

А.Н.Леонтьев

Қабылдаудың дамуына деген екі ықпал:

ұлғайту

дифференциация

Қабылдаудың басқа өзгерістері:

Біріншіден:

Затты көру кезінде фактіні анықтау қиынға соғады. Сонымен инверциаланған көру кезінде затты оның көреі бұзылады.Бұл жағдайда өзінің басының шайқауымен және көзінің қимылдауымен өзгереді

Екіншіден:

Инверциаланған көру кезінде затты анық көру жойылады.Затты дұрыс көрмеудің 2 формасы бар.Біріншісі-затқа еңкею.Екіншісі вертикаль бойында.

Үшіншіден:

Барлық зерттеулерде,стрэттоннан бастап инверция кезінде нақты еместік, дұрыс көрінбеушілікке, иллюзияға алып келеді. Осы образдарды Стрэттон жазған, ол бейнелерді инверциаланған көру кезінде анық және нақты көрген. Ол басында заттарға таң қаларлықеш нәрсе әкелмегендігін, біз обьектерді көргенде, яғни қалыпты жағдайда көргенде оларды біз өтірік немесе иллюзиямен көреміз.

Төртіншіден:

Көру кеңістігін инвертоскоппен көргенде инверсия бейнесінде көрінеді,ол өзінің координатына негізделеді.

Түйсіктің негізін анализдеу және салыстыруды атап көрсеткен жан, инвертоскоппен көргенде қоршаған әлем өзгеріп,яғни төңкеріліп көрінеді.

Бұл жағдайда перцептивті адаптация кезінде құбылысты өзгертіп көреді.

Инвертировты құбылысты Гипсон зерттеген.Ол түйсінудің көрініп тұрған әлемнен көрініп тұрған өріске өтуін зерттейді.

Инверциаланған көрудің адаптацияда зерттеулерде көрсетеді.Тәжірибе кезінде бір-біріне қатысты үш стратегия туындайды.

1)Тәжірибедегі адам өзін еркін, яғни ол өзін қараңғы бөлмеде сияқты сезіну. Алдымен ол өзіне таныс зат-ды сипап біледі.Бірақта тәжірибеші күннің соңында ештеңкені есіне түсіре алмайды, оған керекті заттарды,сонымен қатар таныс емес жерде сияқты қолайсыз сезінеді.

2)Кейін ол қимыл жасай бастайды және олардың дұрыс болғанын қалайды.Мысалы:чашканы алу үшін қолын созғанда оның дұрыс болғанын қалайды.Оған чашка төңкеріліп көрінгендіктен,қолын айналдыра ұстау керек.

3)Бұл стратегия перцептивті адаптациямен аяқталады.Ол бақылау транспозициясымен байланысты.

Тағы бір тәжірибеде инверциаланған көруге арналған.Тәжірибені 4сағат инвертоскопты күннің іші жартысында киеді 2сағатқа шешіп қояды кейін күннің екінші жартысында тағы да 4сағат киеді.Сосын азанға дейін шешіп қояды.Бұл тәжірибеде толық перцептивті адаптация болатынын көреді.

Алғаш көре бастағанда инвертировты көру бірінші төмен көрінеді, ал кейін біртіндеп қалпына келе бастайды.