Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары 6-сынып қазақ тілі

І-Бөлім. «Отан отбасынан басталады»

Оқу мақсаты: 1.6. Т1.Тірек сөздер, мәтіннің бастапқы бөлігін тыңдау арқылы тақырыпты және

көтерілетін мәселені болжау.

2.6.А2. Тақырып бойынша диалогті бастау, жалғастыру, аяқтаудың ұлттық сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын білу.

5.ТБ1.Мәтіндерден деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді ажырата білу, жазбаша, ауызша жұмыстарда қолдану.

Бағалау критерийі Білім алушы

Мәтіннің мазмұнын тыңдап, тірек сөздерді қолдана отырып,көтерілетін мәселені мәселені болжайды.

Диалогте ұлттық сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын қолданады.

Мәліметтерді жинақтап, деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді қолданады.

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Тапсырма. Мәтін үзіндісін тыңдаңыз.

Бейбіт бақша ішінің топырағын қопарып,онды – солды шашып ойнап жүр еді,өтіп бара жатқан бір қария:

-Әй,бала! Жерді мұнша неге қорлайсың?Қайта қадірлеп күтпеймісің,ол сенің асыраушы анаң ғой, - деді.

Балшықты анаң дегеніне аң-таң болған Бейбіт:

-Менің анам үйде,аты – Зейнеп, - деді.

-Балам,онда сол Зейнеп келінге айта бар,түсіндірер, - деп қария ұзай берді.

Бейбіт үйге келді.Анасы баласының үсті-басын көріп кейіді.Тамағын ішіп,көңілі жайланған соң,Бейбіттің есіне қарияның айтқаны түсті.

-Апа,-деді ол.-Мана бір шал: «Жерді босқа қопарма,ол да сенің анаң!» - деді, - ол не дегені?

-Сен не дедің?- деп сұрады Зейнеп.

-Менің анам үйде дедім.

-Балам-ай,неге осынша кір,балшық болып келгеніңді енді білдім.Ол кісі саған дұрыс айтқан.Жер – бәріміздің анамыз.Онсыз тіршілік жоқ.

Бейбіт әлі аң – таң.Шешесі қарияның сөзін айтады.

-«Жер – анамыз» дейтін себебіміз,-деді анасы,-ішетін суымыз,жейтін нанымыз-жердікі.Дұрыстап ұғып алғын,тіпті,адамға қажетінің бәрі жерден өнеді.Қағаз,қарындаш,машиналарды жасайтын темірді де жер береді.Мысалы,жаңағы жеген қаймағын сиырдың сүтінен алынады.Сиыр жердің шөбін жемесе сүт бермейді.Сүт болмаса,қаймақ қайдан келеді?Солай,балам.Сондықтан да Жер – бәріміздің асыраушы анамыз. Бейбіт әрекеті...

Мәтінді мұқият тындап, тірек сөздер арқылы негізгі ақпаратты анықта.

Жер - ана

2.Мәтіннен ана мен баланың дилогын тауып, сөз әдебін қолдана отырып, баланың әрекетін жалғастыр.

3.Мәтіндегі көптік мәнді есімдерді тауып, олардың деректі –дерексіз екенін анықта.

Дескриптор Білім алушы

Негізгі ақпаратты анықтайды.

Баланың әрекетін жалғастырады.

3.Көптік мәнді есімдерді тауып, деректі, дерексіз екенін ажыратады.

ІІ-Бөлім. « Қазіргі қазақ ауылы мен қаланың тыныс-тіршілігі»

Оқу мақсаты: 6.Т2.Тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, негізгі және қосымша ақпараттарды анықтау.

6.О3.Орта көлемді шығармаларды түсіну, тақырыбы мен негізгі ойды анықтау

6.Ж1. Мәтіндердің стильдік ерекшелігін сақтай отырып, күнделік, мінездеме, түсініктеме, өмірбаян жазу

ТБ.1.1 Мәтіндерден деректі және дерексіз зат,көптік мәнді есімдерді ажырата білу, жазбаша, ауызша жұмыстарды қолдану

Бағалау критериилері Білім алушы

-мәтіннің мазмұнын түсініп,негізгі және қосымша ақпараттарды анықтайды

-мәтіндегі стильдік ерекшелігін сақтай отырып балаларға мінездеме береді.

- мәтіннен деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді ажырата біледі,

жазбаша, ауызша жұмыстарда қолданады

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Тапсырма «Бала Шоқан» үзінді

Шыңғыс ауылы күзекке келгенде, сары бала сондай қуанды.Ала жаздай зарыға жалғыз ойнағандағы ойынан кетпейтін бір досы бар.Ол – төре баласы Шоқан.Шыңғыс Құсмұрын еліне аға сұлтан болып тағайындалысымен,осы күзекке екі бөлмелі кеңсе үйін салғызған.Сол үйдің жазғы,қысқы күзетшісі – сары баланың әке-шешесі.Сары баланың сол сағына күткен досы жолбарыстай шұбар құнанынан елеңдете,аяңдатып жетіп келді.Ә дегенде тосырқап қалған сары бала,балшықтан жасаған ойыншықтарын жия қойып,орнынан ербиіп түрегелді.

-Ей, Мысық,аман ба? Мына ойыншықтарды кім істеді? – деп Шоқан сары балаға жылы амандасып,күлімсірей қарады.

-Өзімдікі,өзім істедім, - деп танауын бір тартып,кішкене көкшіл көзі шүңірейіп,Мысық ойыншықтарын бауырына қарай икемдей берді.Шоқан құнанынан түсіп, өзіне қарай жүргенде,сары бала:

- Иә,бермеймін, - деп ойыншықтарын жинай бастады.

-Ей,Мысық немене,өзің сонша қорқақсың?Алмаймын,көрейін, - деп күлімдей сұрады Шоқан.

-Жоқ,сенің құнаның бар,алып қашып кетесің.Мен жаяумын.Кеше әлгі тентек бала өзімді сабап кетті.Сен тимейсің бе? – деп Мысық батылдана,мұңын шаға сөйледі

-Жоқ,мен алып қашпаймын.Тек көремін.

Мысық Шоқанға бұрынғы үйрілігіне сеніп,ойыншықтарын тегіс көрсетті.

Мәтіннің негізгі және қосымша ақпараттарды анықтап, кестені толтырыңыз.

Кейіпкердің

аты

Кейіпкердің жасы, түрі,сыртқы келбеті

Кейіпкердің

мінезі, қылығы,

ішкі жан-дүниесі

Кейіпкердің

іс-әрекеті

1.Ауыл баласы мен қала баласына сипаттама бер.

2.Деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді қолданып, Шоқанға мінездеме жаз.

Дескриптор Білім алушы

Негізгі және қосымша ақпараттарды анықтап, кестені толтырады;

Ауыл баласы мен қала баласын сипаттайды;

3. Деректі және дерексіз зат,

көптік мәнді есімдерді қолданып, Шоқанға мінездеме жазады.

ІІІ– Бөлім. «Таулар сыры»

Оқу мақсаты 1.6.А5. Коммуникативтік жағдаят бойынша диалогке

қатысушылар өзара түсінісіп, ойларын

толықтырып отыру.

1.6.Ж2 Эссе тақырыбының желісінен шықпай,әрбір абзацты жүйелі құрастырып,қажетті мазмұнын ашып жазу.

1.6.ТБ 1 2 Лексикалық мағынасы жағынан заттың

сипатын, көлемін, салмағын, аумағын білдіретін сын есімдерді ажырата білу, жазба, ауызша жұмыстарда қолдану.

Бағалау критерийі Білім алушы

Өлеңді мұқият тындап, тірек сөздермен мағынасын ашады.

Коммуникативтік жағдаят бойынша диалог құрайды.

Өлеңнің мазмұнын ашып, сын есімдерді қолданып, эссе жазу.

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Өлеңді тыңда.

«Таудай болғым келеді»

Өлмесін деп берген ғой тауды маған.

Мен күрсінсем, күңіреніп тау жылаған.

Көңілімде бір құйын көтерілсе,

Тауларымда тұрады қарлы боран.

Аласартып асуын, өткелдерін,

Астыма әкеп төсейді көк белдерін.

Алып тауды бесік қып өсіпсің ғой,

Ғұмырым, керемет ең неткен менің!

Тербетіліп тауымның аясында,

Өсіппін ғой шыршаның саясында.

Өмірсіз де көңілсіз өкінішті,

Қоймайсың ба, тағдырым, қоясың ба?

Әлде, тағы алдыма жаясың ба?

Тау менің несібіме тиіпті сирек,

Мендегі шаттық бөлек, күйік бөлек.

Ақсақалдар: - Таудай бол! -дейтін

Таудай болғым келеді, биік керек.

М.Мақатаев

1.Өлеңді мұқият тыңдап, негізгі ақпаратты теріп жаз.

Диалогты оқып жалғастыр.

Сәлем!

Қалың қалай?

Жақсы

Көкшетау жерінде қандай таулар

бар?Таулар туралы айтып берші.

Сын есімдерді қолдана отырып,

«Тау» туралы эссе жаз. (60-80сөз).

Дескриптор Білім алушы

1.Негізгі ақпаратты теріп жазады.

2.Диалогті жалғастырады.

3. Сын есімдерді қатыстырып, эссе жазады.

ІV-Бөлім. «Қуат көзін үнемдей білеміз бе?

Оқу мақсаты:1.6.Т2.Тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну,

негізгі және қосымша ақпараттарды анықтау.

1.6.О6. Тақырып бойынша үйренген сөздерін қолдана

отырып, мәтінде көтерілген мәселені шынайы өмірмен байланыстыру.

1.6.А6. Тірек сөздерге сүйеніп, сюжетті суреттердің желісі бойынша әңгіме құрастыру

Бағалау критерийі Білім алушы

Мәтінді тыңдап,мазмұнын түсінеді

Тірек сөздер арқылы тақырыптағы көтерілетін мәселені болжайды.

Сурет бойынша тірек сөздерді қолданып. әңгіме құрастырады.

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Қазақстанда қазір жаңартылған қуат көзін өндіретін екі станция бар. Соның бірі – осы Ерейментау ауданындағы жел электр станциясы. Бұл – Сарыарқаның сайын даласында орналасқан еліміздегі ең алғашқы жел электр станциясы. Оның іске қосылып, табиғи қуат көзінен электр энергиясын өндіріп жатқанына 2 жылдан асты. Содан бері станция дамылсыз соққан желдің күшімен тынымсыз жұмыс істеп тұр. Ерейментау ауданындағы жел электр станциясы 193 млн кВт энергия өндірді. Орташа есеппен секундына 20 метрге жуықтайтын желдің екпіні мол пайдаға кенелтіп келеді. Мұнда тұрған 22 қондырғы күн сайын 50 мыңға тарта тұрғынды электр қуатымен қамтамасыз ете алады. Осылайша желден қуат алып отырған мекеме Астана қаласы мен Ақмола облысының бірқатар елді мекеніне табиғи таза өнім береді. Осы жылы біздің елде дүниежүзілік ЕХРО көрмесіне -осы жобаның маңызы зор болды. Оның үстіне, әр қондырғының 20 жыл жұмыс істеуіне кепілдік берілген. Жалпы аумағы 50 гектардан асатын аумақта орналасқан қондырғылардың саны алдағы уақытта көбейе түспек. Жалпы, біздің еліміз бұл салада тұрақты дамып келеді. Осылайша Ерейментау аймағын желден қуат алатын алып өндіріс орнына айналдыру жоспары бар.

Мәтіннен негізгі және қосымша ақпараттарды анықтайды.

Негізгі ақпарат

Қосымша ақпарат

2.Суретті пайдаланып, мәтін құра

Мәтінге қойылатын талаптар:

1.Көлемі – 4-5 сөйлем

2.Жаңа сөздерді міндетті түрде қолдан.

3.Шынайы өмірмен байланыстыр

3.Мәтіннің құрылымдық бөлімдерін анықта.

Кіріспе

Негізгі бөлім

Қорытынды

Дескриптор білім алушы

негізгі және қосымша ақпараттарды анықтайды.

Суретті пайдаланып, мәтін құрайды.

Құрылымдық бөлімдерін анықтайды.

V –Бөлім. «Астана – мәдениет пен өнер ордасы»

Оқу мақсаты : 1.6.А6 Тірек сөздерге сүйеніп, сюжетті суреттердің

желісі бойынша әңгіме құрастыру.

1.6.О3. Орта көлемді шығармаларды түсіну,

тақырыбы мен негізгі ойды анықтау.

1.6.ТБ 1.1 Мәтіндерден деректі және дерексіз зат,

көптік мәнді есімдерді ажырата білу,

жазбаша, ауызша жұмыстарда қолдану.

Бағалау критерийі Білім алушы

Тірек сөздерді қолданып,суреттердің желісі бойынша әңгіме құрастырады.

Мәтінді түсініп оқып, мәтіннің негізгі ойын анықтайды.

Мәтіннің стильдік ерекшелігін сақтап, деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді қолдана отырып Астана қаласын сипаттайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Мәтінді мұқият тыңдаңыз.

Бүгінде Астана халықаралық маңызы бар түрлі форумдар, конгрестер мен өзге де іс-шаралар өтетін Еуразия кеңістігінің орталығына айналды. Елордада Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездері, Астана экономикалық форумы және өзге де маңызды халықаралық оқиғалар тұрақты түрде өтіп келеді. Астанада ЕҚЫҰ-ның тарихи саммиті, ШЫҰ мен ИЫҰ-ның мерейтойлық саммиттері болып өтті. 2011 жылдың басында республиканың елордасы VII Қысқы Азия ойындарының қатысушылары мен қонақтарын қабылдады. 2017 жылы Астанада «Expo-2017» халықаралық көрмесі өтті.

Қазақстанның Тұңғыш Президентінің идеясымен іргесі қаланған жаңа елорда қысқа мерзім ішінде жалпыұлттық идея мәртебесіне ие болып, жас мемлекеттің тәуелсіздігінің символына және жаhандық табысына айналды.

Нұрсұлтан Назарбаев Астананың 10 жылдық мерейтойына арналған өзінің бағдарламалық сөзінде жаңа елордалық қаланың даму философиясын өте анық және бейнелі түрде айқындап берді:

«Осында ежелгі Сарыарқа жерінде тек астана емес, еліміздің болашақ бесігі өмірге келді. Астана тарихы мен қазақстандықтардың тағдыры бір-бірінен ажырағысыз. Елорда біздің республикамыздың күш-қуатының іске асуының, динамикалық дамуының және тұрақтылығының көрінісі. Астана барша қазақстандықтарды біріктіретін және алға қарай қадам басқан жарқын, қуатты, гүлденген қалаға айналды. Біздің елордамыз Отанымыздың жүрегі, халықтың өз күшіне сенімі мен ұлы тағдыр-талайының символы болып табылады. Бүгінде Астанада, Қазақстанның барлық өңіріндегі сияқты, жүзден астам ұлт өкілдері өмір сүреді. Халықтар достығы, өзара түсіністік және ынтымақтастық – Астананы және жаңа Қазақстанды құрудың негізі, міне, осылар».

Мәтін мазмұнын ашатын тірек сөздерді анықтап, сызбаны толтыр

Тірек сөздерге сүйене отырып,суреттер бойынша әңгіме құрастыр

Тірек сөздер: республиканың елордасы, Отанымыздың жүрегі,халықтар достығы,«Expo-2017», VII Қысқы Азия ойындары, Нұрсұлтан Назарбаев.

Мәтіннің стильдік ерекшелігін сақтап, деректі және дерексіз зат, көптік мәнді есімдерді қолдана отырып, Астана қаласын сипаттап жазады (40-60) сөз

Дескриптор Білім алушы

- Сызбаны толтырады

-Суреттер бойынша әңгіме құрастырады

- Астана қаласын сипаттайды

VІ - Бөлім . «Қазақстан қорықтары»

Оқу мақсаты: 6.Т5. Тірек сөздер, жетекші сұрақтар, мәтін тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтау.

6.А1 Тура және ауыспалы мағынадағы сөздерді қолдану, ойын әсерлі, мазмұнды жеткізу.

6.О4 Мәтіндердің тақырыбына, мазмұндық құрылымына сүйене отырып, түрлерін салыстыру.

Бағалау критерийі Білім алушы

тірек сөздер, жетекші сұрақтар, мәтін тақырыбы арқылы негізгі ойды анықтау