Қанайналым шеңберлері бойынша ашық сабақ, 8 сынып

2.02.2010ж Биология 8 сынып

Сабақтың тақырыбы: Қанайналым. Қанайналымның үлкен және кіші шеңберлері.

Сабақтың мақсаты:

білімділік: Оқушыларға адам ағзасының ішкі ортасының бірі болып есептелетін қан, қанайналымның маңызы, үлкен және кіші шеңберлері туралы терең мағлұмат беру.

дамытушылық: Оқушылардың ойлау шапшаңдығын арттыру, ой- өрісін дамыту.

тәрбиелік: Оқушыларды салауатты өмір салтын сақтап оны нығайта білуге тәрбиелеу.

Сабақ әдісі: Түсіндіру. Сабақ түрі: аралас сабақ Сабақ көрнекілігі: семантикалық карта, кесте, тест түрлері, плакат.

Сабақ барысы.

І. Ұйымдастыру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. Жүрек циклінің кезеңдерін атаңдар, уақыты неше секундтқа тең. Жүрек циклі

Жүрек циклінің

кезеңдері

Жүректің қай бөлімінде

жүреді

0,1 сек. жүрекшенің жиырылуы 0,3 сек. қарыншаның жиырылуы 0,4 сек. жүректің босаңысуы, тынығу

кезеңі 1. Жүрек автоматизмі дегеніміз не? 2. Жүрек циклі дегеніміз не? 3. Жүрек жұмысының реттелуі қалай жүзеге асырылады? 1-тапсырма. Қанайналым жүйесінде негізгі қызмет атқаратын сұйық зат – қан, оның қызметі.

Қанның қызметі

Қан

- тіршілік көзі - қоректендіру қызметі - қызыл түсті сұйықтық - дене температурасының тұрақтылығын сақтаушы - гормондарды тасымалдаушы - дене қорғанышы - гуморалды реттеуші - мүшелерді байланыстырушы - 23 секунд ішінде бір рет қантамырларды айналып шығады

«Қан құрамы, қызметі» (тірек-сызбамен жұмыс). Сызбаны оқушылар толтырып, мәлімет беріп отырды.

Плазма 50- Қан Қан клеткалар ы – 40-45%

Тромбоцит тер

Лимфа

Антидене

Иммунитет

Жасанды

Табиғи Егу арқылы қалыптастырыл

ады

Таза, ақшыл сарысу Лейкоцитт ер

Қан пластинкасы

Қанның

ұюына

Эритроциттер

Қанның

қызыл

Оттекті тасымалдай

Ағзаны қорғаушы клеткалар

антидене

Бөгде заттарға қарсы ағзада

түзілетін

Ағзаны жұқпалы аурулардан

қорғайды

Қанның ақ

түйіршігі

Микробты

жояды

1 – нұсқа. 1. Адамның қаны берілген қызметтің тек біреуін атқарады: а) иммунды жауап ә) ас қорыту б) көбею в) қозуды жеткізу 2. Гемоглобиннің негізгі ролі неде? а) О2-ні тасымалдау ә) қанның ұюы б) тромба түзілуде в) қанды ашудан сақтау 3. Қанның эритроциттері: а) қанның ақ түйіршіктері ә) сұйық жасушааралық зат б) қанның қызыл түйіршіктері в) қан жарғақшасы 4. Қандай жасушалар қанның құрамына кіреді? а) ет жасушалары ә) тромбоциттер б) нейрондар в) эпителий жасушалары 5. Қандай жасушаларды обыр жасушалар деп атайды? а) эритроциттер ә) лимфоциттер б) тромбоциттер в) фагоциттер 6. Қанның құрамына қандай жасушалар кіреді? а) нейрондар ә) лейкоциттер б) сүйекті жасушалар в) ет жасушалары 7. Қанға инсулин бөлетін без: а) бүйрек үсті безі ә) жыныс безі б) ұйқы безі в) гипофиз 8. Тасымалдау пигменті дегеніміз: а) гемоглобин ә) эритроцит б) лейкоцит в) инсулин 9. Эритроциттер түзіледі: а) миокардта ә) бауырда б) сүйектің қызыл кемігінде в) өкпеде

2 – нұсқа. 1. Қан ұйымайтын ауру қалай аталады? а) пневмония ә) гемофилия б) холера в) дифтерия 2. Қанның лейкоциттері: а) қан жарғақшасы ә) қанның ақ түйіршіктері б) қанның қызыл түйіршіктері в) сұйық ішкі орта 3. Адам қаны қандай қызмет атқармайды? а) гормон жеткізу ә) қозуды беру б) қоректік заттарды тасымалдау в) газ тасымалдау 4. Эритроциттердің өмір сүру ұзақтығы: а) 150 тәулік ә) 80 тәулік б) 30 тәулік в) 100-120 тәулік 5. Гемоглобин дегеніміз: а) күрделі ақуыз ә) жай ақуыз б) ақуызды емес зат в) күкіртті зат 6. Тромбоциттер орындайтын қызмет: