Қанайналым жүйесі туралы 3-сынып сабақ жоспары

Пән: Жаратылыстану

Мектеп: «І. Жансүгіров атындағы орта мектеп» КММ

Сынып:

Машықкердің аты-жөні: Муканова А.Д

Күні: 03.12.2020 ж

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қанайналым жүйесі

Оқу мақсаты

3.2.3.4 - қан айналымы жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;

3.2.3.1 - адамның ішкі ағзаларының орналасуын анықтау;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

- қанайналым жүйесі мүшелерімен танысады;

- адамның ішкі ағзаларының атауын біледі

Бірқатар оқушылар:

- қантамырлар адам ағзасын қоректік заттармен қамтамасыз ететінін түсінеді

Кейбір оқушылар:

- қанайналым мүшелерінің қызметін ақпарат көздерінің түрлері арқылы толықтырады.

Бағалау критерийлері

- Қанайналым жүйесін құрайтын мүшелердің орналасуын және қызметін біледі

- Адамның ішкі ағзаларының орналасуын анықтайды;

- Ақпарат көзінің түрлерін анықтай алады.

Тілдік мақсаттар

жүрек, күретамыр, көктамыр, қылтамыр

Құндылықтарды дарыту

Денсаулықты күту. Салауатты өмір салтын сақтау

Пәнаралық байланыстар

Әдебиеттік оқу

Бастапқы білім

Тыныс алу мүшелерін және олардың қызметін біледі

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарлан-ған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Басталуы

5 минут

Ұйымдастыру. Жұмбақ жасыру.

Жанды мотор сынбайды,Күні – түні тынбайды.Кейде оның жүрісінДәрігерлер тыңдайды. (Жүрек)

Тарам - тарам бір ғалам,Айқыш - ұйқыш шырғалаң.Толған ағыс тоқтаса,Жоғалады бірге адам. (Қан тамырлар)

Топқа бөлу. Орындықтың үстіне қима қағаздар қойылады. Осы қима қағаздарды оқушылар алып топтарға бөлінеді.

1-топ «Тынысалу мүшелері»

2-топ «Асқорыту мүшелері»

3-топ «Қанайналым мүшелері»

Жедел жауап. Оқушылардың алғашқы білімдерін анықтау.

- Қоректік заттар ағзамызға қалай жетеді?

- Оттек қалай келеді?- Қалдық заттар мен көмірқышқыл газ ағзамыздан қалай шығады?

- Әрине, балалар, қоректік заттардың ағзамызға сіңуі, оттектің ағзамызға сіңірілуі, қалдық заттар мен көмірқышқыл газ ағзамыздан қалай шығарылуы барлығы қан арқылы жүзеге асады екен. Олай болса, бүгінгі біздің өтетін тақырыбымыз қанайналым жүйесі.

Сен:

- қанайналым мүшелерінің қандай болатынын және қалай аталатынын білесің

ҚБ: Мадақтау арқылы

Жұмбақтар

Қима қағаздар

Ортасы

30 минут

Суретпен жұмыс. Оқулықтағы суретке қарап, сұрақтарға жауап алу.

Қанайналым жүйесі қандай мүшелерден тұрады?

Күретамыр қандай болады?

Көктамыр қандай болады?

Қылтамыр ше?

Олар қайда орналасады?

Қандай қызмет атқарады?

ҚБ: Бас бармақ әдісі

Мұғалімнің түсіндіруі.

Қанайналым жүйесі жүрек пен қантамырлардан тұрады. Жүрек – қанды тамырларға айдайтын бұлшық ет. Қолды кеуде тұсына қойып, жүректің ырғақты соғысын сезінуге болады.

Қантамырлар адам ағзасын қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Ол қоректік заттарды асқорыту жүйесінен сіңіріп, бүкіл ағзаға таратады. Оттекке қаныққан қан күретамыр бойымен ішкі мүшелерге келеді. Олардағы көмірқышқыл газ бен зиянды заттарды көктамыр бойымен сыртқа алып шығады. Күретамыр мен көктамыр өзара қылтамыр арқылы байланысады. Қылтамыр – ең ұсақ қантамырлар. Оларда газалмасу жүреді.

Мотор. Көбіне жүректі моторға теңейді. Мұндай салыстыру қалай пайда болды деп ойлайсың? Оқушылардың ойларын тыңдау.

- Қолдарыңды кеуделеріңе қойып тыңдаңдар. Не сезіледі? Жүрек тоқтамай жиырылып және босаңсып тұрады. Сондықтан да біз оның бірқалыпты соғуын естиміз.- Кеуделеріңде соғып тұрған жүректің мөлшерін білгілерің келе ме?

- Жұдырықтарыңды түйіңдер. Кеуделеріңе дәл осы көлемде жүрек соғып тұр. Жүрек –бұлшық ет.

- Неліктен үлкен әрі бойы биік адамның жүрегі бойы аласа адамның жүрегіне қарағанда үлкенірек болады?

Жүрек туралы қызықты ақпараттар:

Жүрек – іші қуыс бұлшықетті мүше

Ересек адам жүрегінің салмағы 250-300 грамм

Жүрек күніне 100 мың рет тоқтаусыз соғады

Адамның ағзасындағы ең көп жұмыс атқаратын мүше – жүрек

Жүрек кеуде қуысында екі өкпе аралығының алдыңғы жағында орналасқан

Түшкіру кезінде, адамының жүрегінің соғуы тоқтап тұрады

Қолдану. Топтық жұмыс. Модель жасау.

«Қанайналым жүйесін құрайтын мүшелер қалай орналасқан?»

Топтық жұмыс жасау кезеңдері:

1.Топта қанайналым жүйесін талдау.

2. Ватман қағазына адамның шынайы өлшемінің сұлбасын салу.

3. Қанайналым жүйесі мүшелерін қолда бар түрлі құралдардан жасау.

4. Сұлбаның ішіне қанайналым жүйесінің мүшелерін орналастыру.

5. Оларды аттары жазылған парақшалармен белгілеу.