Қанипа Бітібаеваның педагогикалық идеялары ғылыми жұмысы

Өскемен қаласы әкімдігінің «Ахмер орта мектебі» КММ

Қазақ тілі мен «дебиеті пәні мұғарімдері Кияшова Н.Т., Кумар М.У.

Қанипа Омарғалиқызы Бітібаеваның педагогикалық идеялары мен тәжірибесі

Бала жүрегіне ізгілік пен білімнің нәрін егіп, мамандығын мақтанышқа айналдыра білген, көзі тірісінде-ақ «Хан апа», «Қазақтың Қанипасы» атанған үлкен жүректі ұстаздың арамыздан кеткеніне де үш жылдың жүзі болыпты. Саналы ғұмырын туған халқының асыл сөзіне, мұраларына ұстаздық жолы арқылы шәкірттерінің санасына ұялатты. Әлемдік ойдың данасы, қазақ халқының ұлттық мақтанышы Абай мен Абайды әлемге танытқан Мұхтардың ұлылықтарын дәріптеді. Қазақ педагогикасындағы теңдесі жоқ ерекше құбылыс иесі - Қанипа Бітібаева. Ол қазақ әдебиетін оқыту әдістемесін, технологиясын дамытуға айрықша үлес қосты. Оқыту процесінде баланың рухани жан-дүниесін, ой еңбегінің күрделі процесінің заңдылықтарын, жеке адамның қалыптасу ерекшеліктерін зерттеуші ұстаз. Белгілі ғалымдар Ә.Қоңыратбаев, Көшімбаевтардан кейін «Қазақ әдебиетін оқыту әдістемесі» атты жоғары оқу орындарына арналған оқулық жазды. Республикамызда тұңғыш рет Абай, Мұхтар шығармаларын мектепте оқытуға арналған іргелі еңбектер еліміздің түкпір-түкпіріндегі ұстаздардың сұранысына ие болды.

Әдебиет – сөз өнері. Ол өнердің бір саласы. Әдебиет пәні – өнер пәні. Ол жас өспірімдерге әдебиеттанудан сөз маржандарының қыр-сырын игеруден ғана білім беріп қоймайды, ең асылы оқушыға жақсылық пен ізгіліктің дәнін себеді. Әрбір оқушы көркем шығарманы қызыға оқыса, бұл білімнің басы. Әдебиет пәні мөлдір сезімдер мен кісілік қасиеттер, асқар арман туралы сырласу сабағы. Әдебиетті оқытудың басты мақсаты оқушыларды сөз өнерінің қыр-сырымен таныстыру, халық даналығы, халық өсиеттерінен нәр алдыру, кітапқа деген ынтасын арттыру, халықтың рухани байлығын, әдебиетін жан-жақты игерту. Қ.Бітібаева әдебиетті "өмір сабағы, өнер сабағы, ой сабағы, ойлану сабағы" – деп біледі. Әдебиет сабақтарында жаңа технологияларды қолдану арқылы заман талабына сай өткізу қажет. Сондықтан да мұғалімнің шеберлігін, ізденісін, талап етеді.

Қазіргі мұғалім жаңа технологияларды жан-жақты меңгерген, заман талабына сай болу керек. Яғни:

Педагогикалық үрдісте жүйелі жұмыс жүргізе алатын;

Педагогикалық өзгерістерге тез бейімделетін;

Жаңаша ойлау жүйесін меңгере алатын;

Білімді, іскер, шебер болу керек;

Оқушылармен ортақ тіл табыса алатын;

Қазақстан Республикасының өсіп келе жатқан әрбір тұлғасын жан-жақты дамыта алатын;

Қазіргі оқушыға өздігінен білім іздейтін жеке тұлға екендігіне ерекше мән бере білетін.

Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшілігі - баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын шығаруға ұмтылуы. Білім беру жүйесіндегі қайта құрудың негізгі бағыты – жеке тұлғаның дамуы. Оқушының жан-жақты дамып, жетілуіне, шығармашылыққа бейімделуіне, топта, жұпта, жекелей жұмыс істетуде Қ.О.Бітібаеваның инновациялық технологияларын қолдану заман талабына сай оқытудың басты бағыты. Бұл технологиялардың негізгі мақсаты оқушыларды шығармашылыққа жетелей отырып, әр сабақтың ғылымилығына мән беру арқылы оқушыны өз бетімен іздену арқылы білім алуға үйрету.

«Ой тастау, ойланту, ойлау» технологиясы әдеби айтыс, пікірлесу, диологиялық әңгіме, проблема шешу, іздену сияқты өнімді әдістермен қатар оқушылардың өз бетімен ізденуіне, зерттеу жұмысына…