Қарабас ауылындағы сөйлеу тілінің өзгеруі туралы жоба

Жұмыстың тақырыбы: “ Қарабас ауылдық округі бойынша тұрғындардың сөйлеу тілінің өзгеру процесі”

Жұмыстың ғылыми жаңалығы

Көрші отырған екі ауыл тұрғындарының сөйлеу ерекшеліктеріндегі өзгеру процестерін бақылай отырып, қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде толыққанды қалыптасуына, тіл өмір сүре алатын ортаның дұрыс қалыптасуы қажеттілігі жайлы дәйектерді келтіру арқылы мемлекеттік тіліміздің дамуына үлесімізді қосу. Тәуелсіздік алғаннан бері өткен 25 жыл ішінде тілдік норманың сақталу ерекшеліктерін айқындау .

Жұмыстың практикалық маңызы

1.Қарабас ауылдық округінің жетекші мамандарымен кездесіп, тілге байланысты ақпарттарды жинау, саралау;

2.Оқушылар арасында «Мен неге қазақша таза сөйлей алмаймын?» атты тақырыпта эссе жазғызу;

3. Өндіріс орта мектебінде қазақ тілінен орыс сыныптарына және қазақ сыныптарына сабақ беретін мұғалімдермен сұхбаттасу;

4. Семеновка орта мектебінің, Өндіріс орта мектебінің мұғалімдерімен, тұрғындарымен сұхбаттасу;

5.Екі ауылдың жауаптары мен тұжырымдамаларын салыстыру, талдау;

6.Екі мектептің оқушыларынан сауалнама алу, диагностика жасау;

7.Айтылған ұсыныстар мен пікірлердің тәжірибелік маңызы болса, баспасөз бетіне жариялауға, басқа да қажетті құжаттарға пайдалануға болады.

Черненко Алена 9 сынып оқушысы “Семеновка орта мектебі” КММ

Қарабас ауыл тұрғындарының сөйлеу тілінің өзгеру процесіндегі ерекшеліктер:

тарихи жағдайларға байланысты қостілділік орын алған;

Халықтың 80 % орыс т ілінде сөйлеп, қарым-қатыныс жасайды.

мемлекеттік тарапынан жасалған іс-шаралар бойынша тілді меңгеру әркелкі дейгейде қалып отыр .

Өндіріс ауыл тұрғындарының сөйлеу тілінің өзгеру процесіндегі ерекшеліктер:

Кеңестік кезеңде өмір сүргенімін, тілдік ортаны сақтап қалған;

Халықтың 100 % қазақ т ілінде сөйлеп, қарым-қатыныс жасайды.

Мектептері тек қана мемлкеттік тілде оқытылады;

Ұсыныс:

Мемлекеттік тілдің қолдану мәртебесін арттыруды өзімізден бастау;

Мемлекеттік тілді өзге ұлттар үйрену арқылы мәртебесін жоғарлату;

Бұқаралық ақпарат құралдарын жұмылдыру;

Мемлекеттік тілді отбасы құндылығы ретінде қабылдау;

Мемлкеттік тілдің көпшіліктің кеңінен қолдану үшін, қажеттілігін тудыру;

Бір-бірімізге үлгі болу арқылы тілдің толераттылығын сақтап қалу.