Қарахан мемлекеті ашық сабағы Қазақстан тарихынан 7 сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

6.2A Х – XІІІ ғғ. Қазақстан территориясындағы мемлекеттер

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 7 Күні:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Қарахан мемлекеті

Осы сабақтқа қол жеткізілетін оқу мақсаттары( оқу бағдарламасына сілтеме)

6.3.1.3. Х-ХІІІ ғ . басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау .

6.2.1.2.Ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын анықтау

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Х-ХІІІ ғ. басындағы мемлекеттерді анықтайды және олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айта алады

Көпшілігі: Қарахан мемлекетінің дамыған орта ғасырдағы тарихи орнын анықтап,

орталықтанған мемлекеттің белгілерін талдайды;

Кейбірі: Ислам дінінің мемлекеттік дін болып жариялануының себебі мен оның

қоғамдық өмірге тигізген ықпалын жазба деректерге сілтеме жасап,

дәлелдер келтіреді

Бағалау

критерийлері

Білу, түсіну дағдысы: Жаңа ұғымдардың кемінде 5-уінің мағыналарын біледі;

Қолдану дағдысы: Қарахан мемлекетіне қатысты ақпараттың кемінде 3-уін картадан көрсетеді;

Сыни ойлау мен зерттеу дағдысы: Қарахан мемлекетінде ислам дінінің енуіне байланысты саясаттағы, экономикадағы, мәдениеттегі, тұрмыстағы өзгерістердің 2-уін талдайды;

Синтез дағдысы: Мұса Сатұқ Боғра хан роліне енген топ өкілі неліктен исламды мемлекеттік дін етіп жариялауының себебін дәйектермен дәлелдейді

Тілдік мақсаттар

Қарахан мемлекетінде ислам дінінің енуіне байланысты саяси-қоғамдық, экономикалық-әлеуметтік өмірдегі өзгерістер ақпаратты туралы тыңдайды, оқиды, әңгімелейді, жазады (оқылым, тыңдалым, жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология

ісләм діні, кесене, жер иелену, тегіндер, уәзірлер, ихта, ихтадар, муқта, інжу, вакфтық жерлер, музари, барзигар, коммендация

Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Қарахан мемлекетінің ислам дінін мемлекеттік дін етуінің себептер/факторлар мыналар: әлеуметтік/........................, экономикалық/, ........................ саяси/мәдени .................... болып табылады.

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы...

Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды…

Бұл өзгерістер ерте орта ғасырларға қарағанда маңыздырақ болды, өйткені…

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені…

Біздің анықтағанымыз...

Қорытындысында...

Құндылықтарды дарыту

Адамзаттың алғашқы табыстарына, археологиялық жәдігерлерге құрметпен қарау

Пәнаралық байланыстар

Оқылым, жазылым тапсырмаларын орындату арқылы қазақ тілімен байланысты, картамен жұмыс арқылы географиямен байланысты жүзеге асыру

Бастапқы білім

Оқушылар ерте орта ғасырлық мемлекеттер Түргеш, Қарлұқ қағанаты кезінде арабтардың Қазақстан жеріне келе бастауы н және Атлах шайқасының тарихы туралы біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту кезеңі

5-мин

Ұйымдастыру сәті. Сыныпты топқа бөлу

Ой шақыру.Суреттермен жұмыс.

Ортағасырлық мешіттердің, кесенелердің, моншалардың суреттері көрсетіліп, төмендегі сұрақтар қойылады.

Не көрдің?

Не сездің?

Не ойлайсың?

Осындай құрылыстардың таралуын қандай себептермен байланыстырасыз?

(Оқушылар дүние жүзі тарихы білімдерін пайдаланып, Араб халифатының шекаралары Қазақстан жеріне жақындағанын еске түсіріп, қазақ жеріне араб мәдениетінің таралуына байланысты мешіттердің, кесенелердің, моншалардың пайда болуы мүмкін деген жорамалдарын айтады)

Оқушылардың болжам жауаптары арқылы сабақ тақырыбы анықталады.

Сабақтың тақырыбы, мақсаттары мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану кезеңі

15-мин

10 мин

(Б) «Білу және түсіну» дағдысына негізделген

тапсырма-№1 «Сәйкестендір»

Жаңа ұғымдармен жұмыс

(М) Мұғалім жаңа сөздер: тегіндер, уәзірлер, жер иелену ихта, ихтадар, муқта, інжу, вакфтық жерлер, музари, барзигар, коммендация, кесене ұғымдарының атаулары мен олардың мағыналары жазылған карточкалар сынып қабырғаларының әр жеріне іленеді.

Дескрипторлары:

/Оқушылар сынып қабырғаларындағы жаңа ұғымдар жазылған карточкадағы атауларды, жаңа ұғымдар мағыналары жазылған қарточкалармен сәйкестендіреді/

(М) Дамыған орта ғасырлардағы өзгерісті көз алдарына елестету үшін мұғалім картадан Қарлұқ мемлекетінің орнына пайда болған Қарахан мемлекетінің территориясын, оның батыс және шығыс бөліктерін, әрқайсысының орталықтарын көрсетіп, қысқаша шолу жасайды.

(Д) «Қолдану» дағдысына негізделген

тапсырма-№2. Картамен жұмыс

Оқушылардың берілген ақпаратты қаншалықты игергенін анықтау үшін контур карта таратылып, оларға Батыс және Шығыс Қарахан аумағын, оның орталықтарын және Қарахан мемлекетімен шекаралас мемлекеттерді белгілеу тапсырылады.Контур картада орындалған оқушылар жұмысы мұғалімге тапсырылады.Сабақтан соң тексеріп, кері байланыс беріледі.

Таратпа материалдар

(Карточкалар)

Қосымша-1

Қосымша-2

Дескрипторлары:

1.Қарахан мемлекетімен көршілес мемлекеттерді анықтап, атауын жазу

2.Батыс иелік аумағын көк түспен шектеу;

3. Шығыс иелік аумағын қызыл түспен шектеу

4. Әр иелік орталықтарының атауын жазу

Зерттеу сұрақтары:

Қарахан мемлекетінде ислам дінінің мемлекеттік дін деп жариялану себептері неде?

Ислам діні Қарахан мемлекетінің саяси, экономикалық , әлеуметтік өміріне қандай өзгерістер әкелді?

Бұл өзгерістер Қарахан мемлекетінің дамыған орта ғасырлар кезеңіне өтуінде қаншалықты маңызды?

(Т) «Сыни ойлау мен талдау» дағдысына негізделген

тапсырма-№3. «Қоғамдағы өзгерістер»

Мәтінмен жұмыс