Қазақ хандығы туралы баяндама, Қазақстан тарихы

ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ – ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ

МАҚТАН ТҰТАР МЕМЛЕКЕТІ.

Қазақстан тарихының басқа өзекті мәселелерімен бірге қазақстандық мемлекеттілік және тәуелсіздік генезисін зерттеуі тарих ғылымының бірыңғай тұжырымдамасын құруға, ұлттық тарихтың жаңа бағыттары мен зерттеу әдістерін дамытуға зерттеушілердің үңілген зейінді талап етті. Ұлттық тарих бүгінгі күні Қазақстан үшін – бұл ғылымның ең күрделі саласы. Қазақстанның тарихи өткені – саясаткерлердің саяси тілінен тұрғындардың күнделікті өміріне дейін – қоғамдық сананың әр түрлі деңгейлерде гуманитарлық кеңестіктің маңызды бөлігін құрайды. Осыған байланысты Қазақстанның геосаяси мүдделеріне сәйкес келетін көзқарастан тарихи оқиғалар мен фактілерді баяндау керек. Мемлекетаралық мәселелер туралы айтқан кезде ғана емес, сонымен қатар ішкі қазақстандық мәселелер туралы сөз болғанда да осылай жасау қажет. Қазақстан тарихы әр жылдары 1 том, 2 том, 5 том көлемінде жарық көргенін көзі қарақты оқырман жақсы біледі. Қазіргі кезде дайындалу үстіндегі «Отан тарихының» олардан бірнеше ерекшелігі бар көрінеді. Біріншіден, Қазақстанның, таяу-алыс шетелдердің ғалымдары тартылып отыр. Екіншіден, бұрынғы басылымдарда ашылмаған тақырыптар зерделенуде. Мәселен, байырғы түркі өркениеті, қазақ антропологиясы, Абылай

Осындай батырлық эпосты дүниеге танытудың кезі келді деп ойлаймын», деген пайым-толғанысында бұлтартпас ақиқат жатыр. Төртіншіден, ғылыми танымның өлшемі – ақиқат. Отан тарихының ақиқаты ғылымға салынған карикатурадай теориясымақтарда емес. Оны таптық, партиялық заңдылықтарды ұлықтаумен де таппаймыз. Ақиқаттың кілті, біздің ойымызша, ұлы даладағы этникалық үдерістер қатпарында, мемлекеттер тағдырында, қазақ этногенезін, мемлекетін биік өремен зерттеуде жатыр. Басқаша айтқанда, этнос және мемлекет мүдделерінен тыс ой толғау, мемлекетқұраушы халықтың тарихы, мәдениеті, тілі, еңбекшіл өмір салты алда тұрмаған тұжырым көптомдыққа жарамсыз. Бесіншіден, көптомдық «Отан тарихы» болашаққа көз тігіп, тәуелсіз елімізді «Мәңгілік Ел» етуді мұрат қылған жұлдызды сәтте жазылмақ. Осынысымен-ақ діттеген межеден шығуға толық мүмкіндік бар. Елбасы өз сөзінде: «1465 жылы сұлтандар Керей мен Жәнібек алғаш рет хандық құрып, біздің тарихымыз қазақ мемлекеттілігін осы кезден бастайды. Мүмкін, бұл термин біздің қазіргі түсінігіміздегі, бүгінгі шекарамыздағы бүкіл әлемге танымал және беделді болғанымыздай мемлекет бола алмаған да шығар. Бірақ, сол замандағы басқа барлық мемлекеттер туралы да осылай айтуға