Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы 10-сыныпқа

М.Мәметова атындағы Қызылорда педагогикалық жоғары колледжі

«Әлеуметтік-экономикалық пәндер» ПЦК-сы

АШЫҚ САБАҚ

Тақырыбы: Қазақ хандығының қалыптасуы мен нығаюы

Оқытушы: Алтаева Ф.Ж.

Оқу тобы: ШТ-Д-18к

Қызылорда, 2018ж

Сабақ жоспары

(лекция сабақтың құрылымы)

Курс:

І

Топ:

ШТ-Д-18к

Сабақ нөмірі:

Пән атауы:

Қазақстан тарихы

Оқытушы аты-жөні:

Алтаева Фатима Жалаладиновна

Мамандығы/

Біліктілігі:

0111000-«Негізгі орта білім»

Уақыты:

Өткізілетін орны:

аудитория

Сабақтың тақырыбы:

Қазақ хандығының қалыптасуы мен нығаюы

Сабақ мақсаты:

Білімділік:

Қазақ хандығының құрылуының алғы шарттары, Керей мен Жәнібектің Қазақ хандығының іргесін көтергенін дәріптей оытырп тақырыптың мағынасын ашу.

Тәрбиелік:

Құндылық: Тыныштық-эмоциялық. Оқушы бойында Отанға деген сүйіспеншілік сезімдерін ояту. Елін, жерін сүйетін ұлтжанды азаматтар тәрбиелей отырып, мейірімділікке, бауырмалдылыққа ,бірлікке тәрбиелеу.

Дамытушылық:

Сатылай комплексті талдау технологиясын қолдана отырып, оқушылардың ойлау жүйесін жетілдіру,тарихи білімді шығармашылықпен қолдана білу дағдысын дамыту, оқиғалар мен құбылыстарды талдау қабілетін қалыптастыру.

Сабақ түрі:

Лекция

Сабақ типі:

Жаңа білімді меңгерту

Оқыту әдістері, тәсілдері, оқыту технологиялары:

«Ассоциативті қатар» әдісі, «Үш түрлі күнделік» әдісі, «Алфавит» әдісі, «Борттық журнал» әдісі. Авторы Гудлат, «Арқаға сурет салу» әдісі. «Еркін жазу» әдісі, тірек-сызбалар, сұрақ-жауап әдісі, баяндау әдісі, ақпарат құралдарынан жинақталған мәліметтер, интерактивті әдістер: түсіндіре-баяндау, миға шабуыл, ой қозғау, салыстыру, талдау, ақпарат беру, сөздік әдістері;

Қолданылатын дидактикалық материалдар, техникалық құралдар: Интерактивті тақта, Bilimland kz интернет желісі,ақ парақшалар, маркерлер, стикерлер, суреттер т.б.

Қолданылатын негізгі әдебиеттер:

1.Қазақстан тарихы.І-Ү томдық. А,1996.

2,Қазақстан тарихы. Ә. Төлеубаева , Ж. Қасымбаев,М. Қойгелдиев, Е. Қалиева, Т. Далаева А,2010ж

3Тарих толқынында. .Н.Назарбаев. А.2002ж.

Қосымша әдебиеттер:

1Қазақстан тарихы Ч. Мусин А, 2003ж

2. Қазақстан тарихы. Оқу құралы М.Б. Мұхамедов, Б. Сырымбетұлы

3. Қазақстан тарихы очерктер,А.1994

4 Қазақ тарихы журналы

5.Қазақстан тарихы әдістемелік журналы.

Сабақ барысы

Уақыты)

Сабақ барысындағы оқытушы іс-әркеті

Сабақ барысындағы студенттің іс-әрекеті

Қажетті оқу-ресурстық құралдар

І.Оқу іс-әрекетін ұйымдастыру, мотивация

(5 мин)

Мұғалімнің амандасуы

Жоқ оқушыларды түгендеу, оқу-құралдарының дайындығын , кезекшінің жұмысын тексеру.

«5 - Т» ережесін еске түсіру.

-ТӘРТІП

-ТАЛАП

-ТЫНЫШТЫҚ

-ТАЗАЛЫҚ

-ТАТУЛЫҚ

«Атаулар арқылы топқа бөліну».

Мына сөздердің ішіндегі кісі есімдері мен жер атауларын таңдағандар І топқа, ал атаулы сөздерді таңдағандар ІІ топқа. Қазақ, халық, тіл, тайпа, ұлт, мемлекет, хан, қаз, ақ, қыпшақ, Керей, Жәнібек, Шу, Қозыбасы, Өзбек ұлысы, Мұхамел Хайдар Дулати, Орталық Азия, Әбілқайыр. Алаш мыңы. Жетісу, Сығанақ, Сыр бойы қалалары.

Амандасу,түгендеу

оқу-құралдарын дайындау

кезекшілік міндеттерін атқару;

Топтарға бөлінеді;

1.Http://Www.Tarih-Begalinka.Kz; Http:// Www.E-History.Kz; Http://Bilimsite.Kz/Tarih/; Http://Testcenter.Kz/Entrants/For-Ent/.

2.Оқу Құралдары

3.Интерактивті тақта арқылы картосхема, слайдтар дайындау

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау (өткен сабақпен байланыс)

(15 мин)

Пән бойынша жалпы түсініктерін сұрау;

Қазақ халқының қалыптасуы

«Ассоциативті қатар» әдісі.

Оқыушы тақтаға бір сөз немесе сабақтың тақырыбын жазады. Студенттерге бір бетке тақтаға жазылған сөзден пайда болған пікірлерін жазуды ұсынады. Сабақ тақырыбына қатысты ассоциация сөздерді бір қатарға жазып шығу керек. Студенттер сөздерді оқып, артық деп санаған сөздерді алып тастап, сабақ тақырыбын айтады. Сабақ тақырыбы айтылған соң тапсырмалар орындалады.

І. Пәнаралық байланыс тапсырмалары

Қазақ тілі пәні бойынша бүгінгі тақырыпты саралап беріңіз.

География пәні бойынша бүгінгі тақырыпты саралап беріңіз?

Шет тілі пәні бойынша бүгінгі сабақты ағылшын тілінде қорытындылаңыз.

«Үш түрлі күнделік әдісі».

Бүгінгі тақырыпқа байланысты қандай мақал, дәйексөз білесіз?

Жеке түсінік беру: Осы мақалды жазуға не мәжбүр етті.

Қандай ой тудырды? Осыған байланысты қандай сұрақ туды?

Мақалдарды латын тілінде жазыңыз және бүгінгі тақырыпқа қатысты деген сөздерді үш тілге аударыңыз?

Ұлтарақтай болсада ата қоныс жер қымбат, Ат төбеліндей болсада, туып өскен қымбат.

Туған жердей жер болмас, Туған елдей ел болмас.

Отан-елдің анасы, Ел-ердің анасы.

Сабақты қорытындылау мақсатында Bilimland kz.Қазақ әдебиеті. 11-сынып. Ж.Молдағалиев. «Мен қазақпын» өлеңінің аудионұсқасы тыңдалады.

Сұрақтарға жауап береді;

Ноутбук, Қазақстан тарихы пәні бойынша электронды оқулықтар

ІІІ. Жаңа материалды меңгерту

(20 мин)

Түсіндіру әдісі

Жоспары

Қазақ хандығы құрылуының алғышарттары

Қазақ жұртының Өзбек ұлысынан бөлінуі

Қазақ хандығының құрылуы

Қазақ хандығының нығаюы

Қазақ хандығының негізін қалаушылар• Жәнібек хан (Әбусайд) Орыс ханның ұрпағы, Барақ ханның кіші ұлы.• Керей хан - Орыс ханның немересі, Болат ханның ұлы Қазақ хандығының алғашқы ханы

Қазақ хандығының дербес мемлекет болып қалыптасуына түрткі болған себептер

XVғ. орта шенінде Әбілқайыр хандығында тоқтаусыз өршіп отырған ішкі феодалдық қырқыстар үдей түсті.

Әбілқайыр ханның 1457 жылы ойраттардан жеңілуі оның беделін түсірді. Осы жеңілістен кейін хан өзің қолдамаған сұлтандарды қуғын - сүргінге ұшырата бастады. Бұл жағдай Керей мен Жәнібек сұлтандарға да әсерін тигізді.

Керей мен Жәнібектің соңынан ерген қазақ тайпалары батыс Жетісуға көш бастады.

Сұлтандардың Жетісуға бағытталу мақсаты: Орталық және Оңтүстік Қазақстан қазақтарын Ұлы жүз тайпаларымен біріктіріп, Қазақ хандығын құру еді.

Керей мен Жәнібек сұлтандарға Моғолстан ханы Есен – бұға Шу бойынан Қозыбасы жерінен құтты мекен берді. 1465 - 1466жж. Қазақ хандығы құрылды.

Моғол ханы Есен - Бұғаның қазақ сұлтандарына жер беру себептері:

Есен - Бұға өз бауыры Жүністентен қауіптенді;

Есен - Бұға Керей мен Жәнібек сұлтандарды Батыс шекарасы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін құшақ жая қарсы алды. “Керей мен Жәнібек сұлтандар Батыс Жетісуды құтты мекен ете отырып, 1465 - 1466 жылдары Қозыбасыда Қазақ хандығын құрды” – деп халқымыздың…