Қазақ хандығының құрылуы туралы ашық сабақ 3 сынып

Пән: Дүниетану

Орта мерзімді жоспар бөлімі:

6- тарау. «Атақты тұлғалар»

Күні:

Сынып: 3-сынып

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар саны: 26

Қатыспағандар саны: 0

Сабақ тақырыбы

Қазақ хандығы қалай құрылды?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу

бағдарламасына сілтеме)

3.3.3.1 Қазақ хандығының құрылу себептерін түсіндіру

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: оқушылар көне түркілерінің өмір сүру салты туралы айта алады.

Көптеген оқушылар: қазақ хандығының құрылу себептерін түсіндіре алады

Кейбір оқушылар: Қазақстанның мемлекет болып құрылу жолындағы билер, батырлар, хандардың рөлі туралы айта алады.

Бағалау критерийлері

Оқушылар:

- оқушылар көне түркілерінің өмір сүру салты туралы айта алады.

-қазақ хандығының құрылу себептерін түсіндіре алады

- Қазақстанның мемлекет болып құрылу жолындағы билер, батырлар, хандардың рөлі туралы айта алады.

Пәнге қатысты негізгі сөздер мен терминдер

•Көне түркі халқы

•Бумын қағанаты

•Жәнібек пен Керей хандардың ескерткіштері

•Қазақ хандығы

•Бөгенбай батыр

•Әлия Молдағұлова

•Қайрат Рысқұлбеков

Талқылауға арналған сұрақтар:

-Көне түркілер қалай өмір сүрген?

-Алғашқы қазақ хандығы қалай аталған?

-Неліктен Жәнібек пен Керей ханға ескерткіш қойылған?

Жазуға берілетін тапсырмалар:

- «Көне түркі халықтарының шығу тегі» туралы әр оқушы аңыз құрайды

-«Менің сүйікті тарихи тұлғам» тақырыбына ой – толғау жазады.

Тілдік мақсаттар

Құндылықтарды дарыту

Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыстар

Жаратылыстану, әдебиеттік оқу пәнінен алған мәдени мұралар мен тарихи ескерткіштерді сақтау және қорғаудың маңыздылығы, ежелгі түркі халықтарының өмірі, көшпелі өмір салты мен отырықшы өмір салтының ерекшеліктері, Қазақстан халықтары мерекелері мен демалыс мәдениеті тақырыптары,өз ата тегінің шежіресі, спорт түрлері, ауа райының олайсыз жағдайларында өзін- өзі ұстау ережелерін туралы білімдерін қолданады.

АКТ қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар, дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты ақпаратты іздеу;

Ресурстар

Топқа бөлуге арналған парақшалар, интерактивті тақта, жұмыс дәптері, қалам мен түрлі түсті қарындаш, стикер, видеоматериалдар., постер, кері байланыс парағы т.б

Бастапқы білім

1 сыныпта «Саяхат» тарауында оқушылар Ботай мәдениетінің ерекшелігін суреттеп,түрлі дереккөздер негізінде Тұмар патшайым туралы түсінік алған, 2 сыныпта «Салт дәстүр және әдебиет» тарауында Әл-Фарабидің ғылымның дамуына қосқан үлесі туралы оқып танысқан.3 сыныптың «Уақыт» тарауында ежелгі түркілердің өмір сүру салты туралы ақпарат алған.

Сабақтың барысы

Сабақтың

жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Жаңа топ құру

Психологиялық ахуал қалыптастыру.

«Мен қазақпын!» биі

(Ұ) «Сиқырлы қапшық»Қапшыққа салынған саны бірдей қызыл,сары,жасыл шариктер таңдап алуды ұсынамын.Осы түстер бойынша оқушыларды 3 топқа бөлемін:

1-топ: «Мергендер» (қызыл түсті)2-топ: « Ептілер » (сары түсті)3-топ: « Жүйріктер» (жасыл түсті)

Жұмыс ережесін келісу

Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!

Уақытты үнемдейміз!

Нақты,дәл жауап береміз!

Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!

Сабаққа белсене қатысып, жақсы баға аламыз!

Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)

«Еркін талқылау» Бұны шағын топта қалай болса, сондай-ақ барлық сыныппен орындауға болады. Құрылымы болмағандықтан, бұндай талқылауда көмек керек болуы мүмкін. Көмекті мұғалім көрсете алады, бірақ жұмыс топтарда өтсе мұғалім барлық топқа үлгермеуі мүмкін.

Мұғалім: Өлеңді тыңдаңдар:

Мен оның түнін сүйем, күнін сүйем,

Ағынды өзен, асқар тау, гүлін сүйем,

Мен оның қасиетті тілін сүйем,

Мен оның құдіретті үнін сүйем.

Бар жәндігін сүйемін қыбырлаған,

Бәрі маған «Отан» деп сыбырлаған.

Жаным менің, кеудемді жарып шық та

Бозторғайы бол оның шырылдаған.

Отан! Отан! Бәрінен биік екен

Мен оны мәңгілікке сүйіп өтем!

(Мұқағали Мақатаев)

– Балалар, «Отан» сөзін естігенде, ойларыңа не келеді?

Оқушылар: кең-байтақ дала, Қазақстан, отбасы, туған-туыстар, өзіңнің үйің.

Мұғалім: Біздің Отанымыз – Қазақстан. Қазақ халқының мемлекет болып құрылуының тамыры тереңде жатыр. Жақында еліміз Қазақ хандығының құрылғанына 550 жыл толғандығын атап өтті.

Бүгін біз Қазақ хандығының қандай оқиғалардың нәтижесінде және неліктен құрылғанын білетін боламыз.

(Ж, Ұ) Сабақтың соңында нені білуіміз, нені үйренуіміз керек?

Оқушылар:

–Қазақ хандығының құрылу себептерін білеміз; Мұғалім толықтырады:

–Қазақ хандығының құрылғандығы жайлы бейнематериалдың сценарийін құрастыруды

үйренеміз.

ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін бағалау.

Оқу мақсатын таныстыру

Күтілетін нәтижені анықтау

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны мадақтау,толықтыру жасау, тиімді кері байланыс орнату.

«Еркін талқылау» сұрақтары.

Сабақтың ортасы

Ширату тапсырмасы.

«Жеміс себеті»

Топ шеңбер құрып орындықта отырады. Оқушылар берілген ресурс бойынша түсінгендерін айтып шығады.

Тақырыпты ашу үшін сюжетті әңгіме құрастыруға болады. Әңгімеде басталуы, шарықтау шегі және шешімі болады.

Басталуында Әбілқайыр хан қол астындағы халқынан салық төлеуді талап етуі туралы айтылады (электронды қосымшадан слайд-презентацияны қарау (8-слайдқа дейін) және оқулықтағы 1-азат жолды оқу).

Шарықтау шегінде Керей мен Жәнібек сұлтандардың Әбілқайыр ханнан іргесін аударып, бөлек Жетісу өңіріне қарай бет алуы баяндалады.

Оқушыларға тапсырма: Өзіңді Керей немесе Жәнібек сұлтанның рөлінде елестетіп көр және көшпенді халықты өзіңмен ілесуге шақыратын үндеуді құрастыр.

Оқушылар Керей немесе Жәнібек сұлтандардың атынан былай деп үндеу құрастыра алады:

–Әбілқайыр ханнан кетейік! Ол – қатал, дүниеқор, сараң хан. Билеуші ретінде ол өз халқын жаудан қорғай алмады. Ойратпен болған шайқаста жеңіліс тауып, қалада бас көтермей

жасырынып қалды. Ал жау болса, біздің үйімізді тонады, бүкіл малымызды айдап кетті. Енді келіп хан бізге салық төле деп отыр. Біз қалай төлейміз? Немен төлейміз?