Қазақ хандығының Ресей империясына қосылуының басталуы

Пәні: Қазақстан тарихы

Сынып:7

Тоқсан: І

Сабақ №12

Тақырып:

Қазақ хандығының Ресей империсына қосылуының басталуы.

Бөлім

ХҮІІІ ғасырдағы Қазақ хандығы

Ресурстар

Оқулық № 9-10

https://youtu.be/LEGEgHHK5yc

Оқу мақсаты

7.3.2.2. Қазақ хандығының сыртқы саясатының нәтижелерін анықтау.

Терминдермен жұмыс

Дипломат, экспедиция

Сабақтың барысы:

Қысқаша конспект

А.Тевкелев нәтижесінде келіссөздерді өз пайдасына шешті.Әбілқайырды Ресейдің қол астына өтуге көндірді.1731 жылы 10 қазан күні Ырғыз және Тобыл өзенінің арасындағы Майтөбеде Әбілқайыр 29 старшинмен Ресей қол астына өту туралы ант қабылдады. Аманат ретінде Ресейге өзінің бір ұлын жіберетін болды. А. Тевкелев Кіші жүзде атқарған сәтті дипломатиялық қызметі үшін әуелі полковник кейін генерал атағын алды. Әбілқайыр Ресей қол астына өтуі Кіші жүз қазақтарының арасында беделі мен ықпалынан айырыла бастады. Әбілқайырдың Ресейден күткен үміті ақталмады.Патша үкіметі тарапынан ешқандай әскери көмек болмады.

Ресейдің иелігіне негізіен шегара шебіне жақын тұратын қазақтар өтті. 1734 жылы Қырғыз-қайсақ (Орынбор) экспедициясы құрылды. ХҮІІІ ғасырдың 30-40 жылдары Жайық бойында әскери бекіністер салына басталды.Ресей 1734 жылдан бастап қазақтардың Жайық өзенінің оң жақ өңірінде көшіп-қонып жүруіне қатан тыйым салды. Қазақ-жоңғар соғысын пайдаланып қазақ жерін одан әрі жаулады. 1752-1755 жылдары Орта жүз қазақтарының жерінде Жаңа Есіл шегара шебіндегі әскери бекіністер мен шағын дала бекіністері тұрғызылды. Үй өзенінен Ертіс шекара шебінің ұзындығы 540 шақырым болды. Халық бұны «Қасірет белдеуі» деп атады.

Кіші және Орта жүздердің бір бөлігі Ресейдің қол астына өтуі жағымсыз іс-әрекеттер көбейді. Патша үкіметі Қазақ мемлекетінің аумақтық тұтастығын бұзып, бірлігін ыдырата бастады.Шаруашылық қатты шайқалды. Онтүстік Қазақстан жеріне Хиуа мен Бұхардың әскерлері оқтын-оқтын жорық жасап , алым-салық төлетті.

Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар

1 тапсырма- Суретке қарап шағын әңгіме құрастыр

2 тапсырма: Әбілқайыр хан үмітінің ақталмауы орынды ма?

3 тапсырма: Негізгі оқиғаларды жаз

1731 жылы

1734 жылы

Кері байланыс

Қазақ ханы өз қол астындағылардың ашықтан-ашық қарсылығына қалай тап болды деп ойлайсың