Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік құрылымы, 10 сынып

Сабақ жоспары №12. Пән аты: Қазақстан тарихы Тақырыбы: Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік құрлымы. Сабақтың мақсаты: ХV- ХVІІІ ғасырдағы қазақ хандығының саяси- әлеуметтік құрылысын тереңдете түсіндіру. Сабақтың міндеттері: Білімділік: Оқушыларға қазақ хандығының басқару жүйесі, хан сайлау дәстүрі мен қазақ халқының әлеуметтік құрамы, Жеті жарғы заңы туралы білімдерін жетілдіру. Дамытушылық: Оқушылардың ойлау қабілетін, сөйлеу мәдениетін, теориялық білімді игеру және зерттеу қабілеттерін қалыптастыру. Тәрбиелік: Туған халқына, Отанына, тарихи тұлғаларға, елінің тарихи даму кезеңіне құрмет етіп, саяси-тарихи көзқарасын қалыптастыру, патриоттық тәрбие беру. Сабақтың типі: Аралас сабақ Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақСабақтың әдісі: Ауызша баяндау, оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту, сұрақ-жауап, талқылау. Қолданылатын көрнекіліктер: Оқулықтар, слайдтар, мәтіндер, Танымал тұлғалардың суреттері. Қолданылатын технология: ақпараттық-коммуникативтік технологиясы, сыни тұрғыда ойлау технологиясының әдіс-тәсілдері. Пәнаралық байланыс: Дүние жүзі тарихы, Мәдениеттану, Саясаттану, Қоғамтану.

Сабақтың құрылымы: Р/с Сабақтың кезеңдері Уақыты

I. Ұйымдастыру сәті 1 мин.

II. Презентация 3 мин.

III. Үй тапсырмасын тексеру 15 мин.

IV. Жаңа тақырып меңгеру 50 мин

V. Жаңа тақырыпты бекіту

5 мин

VI. Қорытынды 4 мин

VII. Үй тапсырмасын беру 2 мин

Қолданылған әдебиеттер: Қазақстан тарихы. Оқулық. Авторлары: Қойшекенова Н.Логикалық тапсырмалар арқылы оқушыны жүйелі ойлауға үйрету // Қазақстан тарихы: әдістемелік журнал. 2014 ж. №6. Тұрғанбаева Б. Сын тұрғысынан ойлаудан акмеологияға //Дауыс пен көрініс журналы 2001 жыл. № 2. 22 – 23 беттер. Дүйсенбаев Е. Сын тұрғысынан ойлау технологиясы дамыта оқыту жүйесі ретінде. //Дауыс пен көрініс журналы 2002 жыл. №2. 8 – 10 беттер. Г.В. Кан, Н.У. Шаяхметов Қазақстан тарихы -2007, 221-228 беттер.

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру. Аудиторияның тазалығын және оқушылардың сырт келбетін тексеру. Журнал бойынша түгендеу. Жоқтарын белгілеу. Презентация. Бүгінгі тақырыпты хабарлау, оның өзектілігін айту. Оқушылардың алдына мақсат-міндеттер қою. Құрметті студенттер, бүгінгі ашық сабағымыздың тақырыбы: Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік құрлымы деп аталады. Бүгінгі сабақта біз Қазақ хандығының басқару жүйесі, әкімшілік құрлымы, ХV- ХVІІІ ғасырдағы Қазақ хандығында ең жоғарғы билеуші хан сайлау, Ханның құқықтары мен міндеттері, Ұлыстың құрамы, әлеуметтік құрамы, Жеті жарғы және билер кеңесі, меншік мәселесі. Салықтар мен міндеткерліктер туралы айтылады. Жаңа тақырыпты өтпес бұрын, алдымен үй тапсырмасын ауызша сұраймын. Сабақ барысында, сендер жеке және өз беттеріңмен мәтінмен жұмыс істейсіңдер. Логикалық тапсырмалар орындайсыңдар. БББ кестесін толтырасыңдар. Сабақ барысында жасаған жұмыстарыңа байланысты сабақ соңында баға аласыңдар. Студенттер, ең алдымен үй тапсырмасын сұраудан бастаймын. Ауызша сұрақтар қоямын. Дұрыс жауапқа жетондар таратылады. 8 жетон – 5, 7-5 жетон – 4, 4-2 жетон – 3. Сондай-ақ, сабақ барысында белсенді қатысқан және де алдын-ала берілген тапырмаларды орындаған сту

ІІI. Үй тапсырмасымен жұмыс. Мынандай мазмұнда сұрақтар қойылады.

1-қатар Қазақ хандығының 1465-1466 жылдары құрылғандығы туралы орта ғасырлық қай тарихшы жазды? А) Ж.Баласағұни В) М.Қашғари С) Х.Дулати Д) Қ. Жалайри Е) А.Йассауи 2. Әбілқайыр хан 1468 жылы қай жерге жорыққа аттанған жолда қайтыс болды? А) Ойраттарға В) Мәуеренахрға С) Қазақ хандығына Д) Моғолстанға Е) Ноғай ордасына 3. ХVғ. аяғында қазақ хандығының ұзаққа созылған күресі нәтижесінде, қандай қалалар хандықтың құрамына кірді? А) Отырар, Йасы В) Үзгент, Аркөк С) Созақ, Сауран Д) Ташкент, Сайрам Е) Тараз, Хорезм 4.Қасым хан Қ.Жалайридың дерегі бойынша қай жерде қайтыс болған? А) Түркістанда В) Сығанақта С) Хорасанда Д) Сауранда Е) Сарайшықта 5. Қазақ хандығын 1523-1532 ж.ж кім басқарды? А) Бұрындық хан В) Қасым хан С) Мамаш хан Д) Хақназар хан Е) Таһир хан 6. Тәуекел хан Мәскеуге Құл-Мұхамед бастаған елшілікті қашан жіберді? А) 1594 В) 1586ж С) 1595ж Д) 1577ж Е) 1543ж 7. Мұсылман дініндегілердің ішіндегі ең көбі және күштісі қазақтар Ташкентке шабуыл жасаған. Оған баратын керуендердің еркін жүруіне кедергі жасаған. -деп жазған кім? А) В.Степанов В) А.Джениксон С) С) Х.Дулати Д) Қ. Жалайри Е) А.Йассауи 8. Өзін ханмын деп жариялап, Ташкентті билеген ханды атаңыз: А) Тәуке хан В) Имамку

2-ші қатар 1. Орбұлақ шайқасы қай жылы болды? А) 1643ж В) 1650ж С) 1645ж Д) 1661ж Е) 1640ж 2. Тәуке ханның кезіндегі қазақ хандығының астанасы: А) Мерке В) Түркістан С) Сығанақ Д) Тараз Е) Ташкент 3. Тәуке ханның алдына қойған мақсаты: А) Қазақ жерін кеңейту В) Жоңғарлармен келісімге келу С) Қытаймен одақ құру Д) Хан билігін нығайту Е) Бұқарамен қатынас орнату