Қазақ тілі мен әдебиетін оқыту әдістемелік нұсқаулығы

Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында құндылыққа бағдарланған білім беру әдістемелік нұсқаулығының жоспары

I. Кіріспе

1. Құндылыққа бағдарланған білім беру ұғымы 2. Қазақ тілі мен әдебиет пәндерінде құндылықтарды

қалыптастырудың маңызы

3. Бұл әдістемелік нұсқаулықтың мақсаты мен міндеттері

II. Теориялық негіздер

1. Құндылыққа бағдарланған білім берудің педагогикалық

және психологиялық аспектілері 2. Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында ұлттық және

жалпыадамзаттық құндылықтарды интеграциялау

3. Оқушылардың рухани-адамгершілік тәрбиесі және

олардың құндылықтық бағдарларын қалыптастыру

III. Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында құндылыққа бағдарланған білім берудің әдіс-тәсілдері

1. Интерактивті оқыту әдістері (пікірталас, рөлдік ойындар,

шығармашылық тапсырмалар) 2. Жобалық және зерттеу әдістері арқылы құндылықтарды

дамыту

3. Көркем шығармаларды оқытудағы құндылықтық талдау

әдістері

4. Тілдік материалдар негізінде құндылықтарды

қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар

IV. Практикалық бөлім

1. Сабақ үлгілері (құндылыққа бағдарланған сабақ

жоспарлары)

o Қазақ әдебиетіндегі ұлттық құндылықтар тақырыбы

o Қазіргі заманғы шығармалар арқылы құндылықтарды талдау

o Қазақ тілін оқытудағы құндылыққа негізделген тапсырмалар

2. Құндылыққа бағдарланған білім беруді бағалау

критерийлері

3. Мұғалімдерге арналған рефлексия және өзін-өзі

жетілдіру стратегиялары

V. Қорытынды

1. Құндылыққа бағдарланған білім берудің нәтижелері мен

күтілетін әсері 2. Қазақ тілі мен әдебиет пәндерінде қолдануға

ұсынылатын әдістемелік кеңестер

VI. Қосымшалар

1. Оқушыларға арналған шығармашылық тапсырмалар

үлгілері 2. Құндылыққа бағдарланған сабақтарды жоспарлау

үлгілері

3. Пайдаланылған әдебиеттер мен ресурстар

I. Кіріспе

1. Құндылыққа бағдарланған білім беру ұғымы

Құндылыққа бағдарланған білім беру – оқушылардың рухани- адамгершілік қасиеттерін, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды саналы түрде қабылдауына, оларды күнделікті өмірде қолдана білуіне бағытталған оқыту үдерісі. Бұл тәсіл білім беруді тек ақпарат беру құралы ретінде емес, жеке тұлғаның дамуына ықпал ететін маңызды фактор ретінде қарастырады.

Құндылықтарға бағдарланған білім беру арқылы оқушылар бойында мейірімділік, әділеттілік, патриотизм, отансүйгіштік, жауапкершілік, сыйластық, еңбексүйгіштік, шығармашылық қабілет сияқты маңызды қасиеттер қалыптасады. Сонымен қатар, бұл тәсіл оқушының өзін-өзі дамытуына, сыни ойлау қабілетін арттыруға және тұлғалық ерекшеліктерін ашуға көмектеседі.

2. Қазақ тілі мен әдебиет пәндерінде құндылықтарды қалыптастырудың маңызы

Қазақ тілі мен әдебиет пәндері оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту ғана емес, олардың мәдениетіне, дүниетанымына және адами құндылықтарына әсер ететін маңызды пәндер болып табылады. Әдеби шығармалар арқылы тарихи-мәдени мұраны, ұлттық құндылықтарды, өмірлік қағидаттарды, адамгершілік пен этикалық нормаларды үйретуге мүмкіндік береді.

Қазақ әдебиетіндегі көркем шығармалар, халық ауыз әдебиеті, ақын-жазушылардың туындылары оқушыларды ізгілікке, адалдыққа, туған жерін сүюге, ата-ананы құрметтеуге және әділеттілікке тәрбиелейді. Ал қазақ тілі пәнінде берілетін мәтіндер, эссе жазу, сөйлеу мәдениетін

қалыптастыру тапсырмалары оқушылардың өзін-өзі дұрыс танытуына және өз ойын еркін жеткізе білуіне көмектеседі.

Құндылыққа бағдарланған білім беру:

 Оқушылардың ұлттық сана-сезімін қалыптастырады;

 Ата-баба мұраларын құрметтеуге тәрбиелейді;

 Жеке тұлғаның ішкі мәдениетін дамытады;

 Тілдік және әдеби материалдарды өмірмен байланыстырып түсінуге үйретеді.

3. Бұл әдістемелік нұсқаулықтың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты: Бұл әдістемелік нұсқаулық қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында құндылыққа бағдарланған білім беруді ұйымдастырудың тиімді жолдарын ұсынуға бағытталған. Мұғалімдерге оқыту барысында ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды қалай тиімді енгізуге болатыны жайлы әдістемелік ұсыныстар беру арқылы, оқушылардың бойында рухани-адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру мақсаты көзделеді.

Міндеттері:

1. Құндылыққа бағдарланған білім берудің ғылыми-

әдістемелік негіздерін айқындау; 2. Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында ұлттық және

жалпыадамзаттық құндылықтарды оқыту әдістерін ұсыну;

3. Мұғалімдерге оқушылардың бойында рухани-

адамгершілік қасиеттерді қалыптастыруға көмектесетін тиімді тәсілдер мен әдіс-тәсілдер беру;

4. Оқушылардың құндылықтарды меңгеру деңгейін бағалау

және олардың дамуын бақылау үшін әдістемелік құралдарды ұсыну;

Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарын құндылыққа бағдарланған оқыту арқылы оқушылардың тілдік және әдеби білімдерін өмірлік тәжірибемен ұштастыруға жағдай жасау. II. Теориялық негіздер

1. Құндылыққа бағдарланған білім берудің педагогикалық және психологиялық аспектілері

Құндылыққа бағдарланған білім беру – білім алушылардың танымдық, тұлғалық және рухани-адамгершілік дамуына бағытталған педагогикалық үдеріс. Бұл тәсіл оқушылардың тек білімді меңгеріп қана қоймай, оны өмірде қолдануына, өз әрекеттеріне жауапкершілікпен қарауына, айналасындағы адамдармен қарым-қатынаста адамгершілік қағидаларын басшылыққа алуына мүмкіндік береді.

Педагогикалық аспектілері:

 Құндылықтарды оқыту қағидаттары: Білім мазмұны оқушылардың бойында мейірімділік, адалдық, әділдік, патриотизм, еңбексүйгіштік сияқты құндылықтарды қалыптастыруға бағытталуы керек.

 Интеграцияланған оқыту: Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында құндылықтарды арнайы сабақ жоспарларына кіріктіріп оқыту оқушылардың сыни ойлауын, логикалық тұжырым жасау қабілетін және өмірлік ұстанымдарын қалыптастыруға ықпал етеді.

 Әдістемелік тәсілдер: Құндылыққа бағытталған білім беру әдістеріне диалогтық оқыту, жобалық жұмыс, шығармашылық тапсырмалар, кейс-стади, дебаттар және рефлексиялық әдістер жатады.

Психологиялық аспектілері:

 Тұлғаның дамуы: Құндылықтарға негізделген білім беру оқушының өзіндік санасын, эмоционалды интеллектісін және ішкі мотивациясын дамытуға ықпал етеді.

 Эмпатия мен әлеуметтік дағдылар: Құндылықтарды оқыту барысында оқушылардың бір-біріне деген құрметі, қарым-қатынас жасау дағдылары, ұжымдық жұмыс істеу қабілеттері артады.

 Ішкі сенімділік пен өзін-өзі тану: Оқушылар өзінің көзқарастарын, ішкі құндылықтарын айқындауға үйренеді, нәтижесінде олардың жеке тұлғалық ерекшеліктері айқындалып, жауапкершілік сезімі артады.

Құндылыққа бағдарланған білім беру білім алушылардың әлеуметтік жауапкершілігін арттырып, олардың болашақта қоғамға пайдалы азамат болып қалыптасуына ықпал етеді.

2. Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды интеграциялау