Қазақ тілі сабақтарындағы оқыту бағдарламасы мақаласы

Міркемел А.М – гуманитарлық білімдер магистрі,

Қостанай қ.,

С.Мәуленов атындағы гимназия,

қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі.

ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА КЕМБРИДЖДІК ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ МОДУЛЬДЕРІНІҢ ЫҚПАЛДАСУЫ МЕН ТИІМДІ ЖҮЗЕГЕ АСУЫ

Аннотация

Мақалада қазақ тілінің әдістемесіндегі Кэмбридждік оқыту бағдарламасының модульдері мәселесі қарастырылды. Қазақ тілі сабақтарында модульдерді тиімді енгізу мен ықпалдастырудың жолдары сараланды. Оқушыларды ойын толық, нақты жеткізудің жолдары анықталды. Әдіс-тәсілдердің топтамасы жасалынды. Кембридждік оқыту бағдарламасының «Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер», ««Талантты және дарынды балаларды оқыту», «Оқыту мен оқуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану», «Сыр тұрғысынан ойлауға үйрету», «Оқуды және оқу үшін бағалау», «Оқушыларды жас ерекшеліктеріне сай оқыту және оқу» модульдерінің сабақтарда ықпалдасуы қарастырылды. Таланатты және дарынды балаларды оқытуда ғалым Фриманның еңбектері басшылыққа алынды. Райан мен Декидің оқушылардың өздерін ынталандыруға қатысты еңбектері сараланды. «Екі жұлдыз, бір тілек», «+/-/қызықты», «Сэндвич» қалыптастырушы бағалаулары айқындалды. Қазақ тілі сабақтарында қолдануға болатын әдіс-тәсілдер көрсетіліп, талданды.

В статье рассмотрены модули Кембриджской учебной программы по методике казахского языка. Были проанализированы способы эффективной интеграции и интеграции модулей в уроки казахского языка. Предоставлены способы полного и точного выражения ответов учеников. Разработан набор методов обучения. Рассмотрены интеграция 7 модулей Кембриджскгого обучения такие как «Новые подходы в обучении и преподавании», «Обучение критическому мышлению», «Оценивание для обучения и оценивание обучения», «Использование ИКТ, в преподавании образования», «Преподавание и обучение в соответствии возрастными особенностями учеников», «Обучение одарённых и талантливых учеников». Обучение талантливых и талантливых детей ориентировались на работу ученого Фримена. Работа Райана и Деки по поощрению учеников были проанализированы. Также проанализированы методы обучения на уроках казахского языка.

The article discusses the modules of the Cambridge curriculum on the methodology of the Kazakh language. Ways of effective integration and integration of modules into the lessons of the Kazakh language were analyzed. Provided ways to complete and accurate expression of student responses. A set of teaching methods has been developed. The integration of 7 Cambridge learning modules such as “New approaches in teaching and teaching”, “Teaching critical thinking”, “Evaluation for teaching and evaluating training”, “Using ICT, in teaching education”, “Teaching and teaching in accordance with the age characteristics of students "," Training gifted and talented students. " Teaching talented and talented children focused on the work of the scientist Freeman. Ryan and Deck's work on encouraging pupils were analyzed. Also analyzed teaching methods at the lessons of the Kazakh language.

Кілт сөздер: Кембридждік оқыту, модуль, қазақ тілі, әдіс-тәсіл, «Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер».

Ключевые слова: Кембриджская учебная программа, модуль, казахский язык, метод, «Новые подходы в обучении и преподавании».

Key words: Cambridge curriculum, module, Kazakh language, method, "New approaches in teaching and teaching".

Қазіргі таңда «Нені оқытамын?» деген сұрақтан гөрі «Қалай оқыту керек? Қалай оқу керек?» деген сұрақтар өзекті болып тұр. Әрине, оқыту табысты әрі сапалы болуы тиіс. Сапалы оқыту оқушылардың қоршаған орта туралы білімін практика жүзінде қолдана алуымен ерекшеленеді. Оқытудың табысты болуы мұғалімнің біліміне ғана емес, оның бағдарлама модульдерін тиісті деңгейде меңгеріп, сабақ беру процесінде ықпалдастыра алуымен тікелей байланысты.

«Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер» модулі метатануды қарастырады. Метатану – индивид қалай ойлайтынын, оқитынын қадағалау, бағалау, бақылау, кейінгі оқу үдерісінде мұндай ойлаудың нәтижелерін саналы қолдану үдерісі [1, 29 бет]. Яғни, оқушы өз білімін өзі қадағалап, дамытып, оны пайдалана алуы тиіс. Оқушының оқуына әсер ету үшін мұғалім Райан мен Деки «ішкі уәж» деп атап өткен, Чиксентмихаи «өзіндік мақсат» деп атап өткен ішкі ынтаны дамыту керек. Нәтижесінде, оқушылар өзін-өзі ынталандыра алады, оларда ұмтылыс пен қызығушылық пайда болады [1,31 бет]. Сондықтан оқушыға сыртқы факторлардан гөрі, ішкі фактор, ішкі уәжі әсер ететіні анық байқалады. Осы ретте Флейвеллдің метатануының үш элементін атап өткен жөн. Алғашқысы білімге қатысты, яғни оқушы өзінің мықты және әлсіз жақтарын саралай алады. Екіншісі тапсырмаға бағытталған, оқушы тапсырманы түсінеді, бағалай алады, оның мақсаты - айқын. Үшіншісі сол тапсырманы орындаудың тиімді стратегияларын біліп, дұрыс қолдануды қамтиды. [1, 36 бет]. Осы модульдің қазақ тілінде кіріктірілуін қарастырар болсақ, алдымен қазақ тілінің әдістемесіне тоқталған жөн. Қазақ тілінің әдістемесі, ең алдымен, оқушыға қандай тілдік категориларды үйрету керек.

Қазақ тілінен сабақ беру барысында Бандураның тиімділік компонентімен тек мұғалімдер ғана емес, әрбір жеке тұлға танысуы тиіс деп санаймын. Компоненттің бір факторына тоқтала кетсем:

1. Қол жеткізген нәтиже: оқушыны сабақ барысында бос мақтамай, қол жеткізген еңбегіне сай мақтау керек. Сондықтан мақтауға тұрарлық болу үшін қоғамға пайдалы іс жасау керек екенін ескерткен жөн [1,26 бет]. Мысалы, қазақ тілі сабағында ережені жақсы айтқанмен, оны пайдалану бар. Егер де оқушы ережені практика жүзінде көрсете алса, қандай да бір іс-шараға қатысқанда, ойын орфографиялық заңдылықтарды сақтап жеткізе алса, оқушыны еңбегіне сай мақтай аламыз. Оқушыларға да бір-бірін өзара бағалауда, топтарды өзара бағалауда тиімді жағына дәлел келтіруін сұрауға болады. «Жарайсың», «дұрыс» деген сөздердің орнына «Айтылғанмен келісемін, себебі». «Мына жері тиімді болды, себебі», «Маған ұнағаны» деген сөз тіркестерін өзара бағалауда көбірек қолдануға үйретуге тиіспіз.

Ғалым Ньюнстың Бразилиядағы көше балаларын математикаға баулуға байланысты туындаған «жағдаяттық таным» тәжірибесіне сүйеніп, оқушыларға берілетін мәліметті белгілі бір жағдайлармен байланыстырған жөн. Жағдаяттық тапсырмалар беріңіз. Әсіресе, үлгерімі төмен оқушылардың қызығушылығын қандай жағдаят арқылы арттыруға болатынына мән берген дұрыс. Мысалы, жаңартылған бағдарламаға сәйкес әлеуметтік желі тақырыбы болғанда, оларға бір жағдаятты атап, оны көрсетіп, шешімін табуды ұсынып, сол диалог барысында көсемшелерді…