Қазақ тілінде сөйлейік сыныптан тыс жұмыс 2 сынып

«Қазақ тілінде сөйлейік»

жаңартылған бағдарлама аясында орыс тілінде оқитын

1-3 сынып оқушыларына қазақ тілін меңгертудің қосымша құралы

ТҮСІНІК ХАТ

Кісінің бойындағы

үйрену құмарлығын оятқан

адам-ең жақсы мұғалім. /А.Фердинанд.

Қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде бірлік жолында азаматтық бірізділікті қалыптастыру үшін маңызды. Қазақ тілін білу -қазіргі әр Қазақстандықтың өзіндік ерекшелігінің кепілі. Дәл осы идея қазақ тілін оқытудың тиімді әдістерін іздеу қажеттілігін туғызды.

Курста оқытудың басым әдісі – коммуникативтік тәсіл.

Біріншіден, мақсатты тілдерді оқыту, оқытылатын тілдің ауызекі сөйлеу нормасын меңгеруге бағытталған. Сондықтан ең алдымен, тыңдалым мен айтылым дағдыларына көңіл бөлінеді, айтылым дағдысын дамыту арқылы жүзеге асырылады;

Екіншіден, тілді оқыту грамматикалық ережелермен шектелмейді. Яғни өзге тілді алғаш үйренушілерге «бастауыш», «баяндауыш», «морфология», «синтаксис» т.б білу маңызды емес.

Бала грамматикалық құрлымдарды білмей тұрып, оқу мен жазуды білмесе де сөйлей бастайды, тіпті сөйлемдерді де дұрыс құрайды. Ол жай ғана сөздерді айтады, сөздердің мағынасын түсінеді. Айналасындағы адамдармен тілдесе бастайды. Уақыт өте келе оның сөздік қоры молаяды. Қоршаған адамдардың басым бөлігі оны түсінетіндей деңгейде сөйлесе алады. Содан кейін ғана бала оқу мен жазуды үйренеді. Курста ана тілінен өзге тілді үйренудің негізі осында жатыр.

Мұндай оқытудың негізгі мақсаты грамматикалық құзіреттілікті қалыптастыру емес (сөз тіркестері мен сөйлемдерді сауатты құру, мезгіл шақтарын дұрыс қолдану, әр түрлі сөйлемдердің құру түрлерін білу), коммуникативтік тәсілдеме грамматикалық ережелерді іс жүзінде қарым-қатынаста қолдануға негізделген.

Коммуникативтік құзыреттілік тілді әр түрлі мақсат пен функцияда қолдануды, әр түрлі сипаттағы және типтегі мәтіндерді құру, оқу және түсіну, шектеулі лексикалық және грамматикалық базасы болғанның өзінде әңгімеге араласуды қамтамасыз етеді.

Курс барысында тілдік құрылымдардың дұрыстығына емес, диалогті әрі қарай өрбіту нұсқасын ұғыну, жалпы коммуникативтік мақсатқа жету, өзгертіп айту дағдысын дамыту параметрлеріне назар аударылады.

Коммуникативтік оқытуда білім алушы тек қана тіл туралы білімді меңгермейді, сонымен қатар, мәдени-әлуметтік компонентті де меңгереді.Жыл он екі ай көлемінде жұмыс барысымен, оның ерекшелігімен, әр маусымдағы қажеттіліктерімен, мерекелермен қатысты сөздік білімі, осылардың бәрі шынайы қарым-қатынастың жағдаяттарында сөйлеушімен өзара қарым-қатынас жасауға көмектеседі.

Айтылым-адамдар арасындағы тілдік қатынасты жүзеге асыратын сөйлеу әрекетінің бір түрі. Өзіне таныс (отбасы, өмірі, оқуы туралы) тақырыптар бойынша өз ойын түсінікті етіп жеткізе отыры, қарапайым тіркестер мен сөйлемдер арқылы сөйлесе алады. Күнделікті өмірдің негізгі аспектілерін сипаттай алады. Ол-тілдік қарым-қатынас барысында адамның өз ойын жарыққа шығару үдерісі, өз сөзін екінші біреуге ұғынықты етіп жеткізу.

Қатысушы сөйлеу әрекетінің барлық түрлерін қамтитын- тілдесім арқылы қарым-қатынасқа түсе отырып, білімін жетілдіреді. Бағдарлама спиральді білім беру қағидатына негізделген. Яғни, тыңдаушыға ұсынылып отырған әдіс-тәсілдерде де оның оның дағдысын қайталау арқылы қалыптастыруға бағытталған. Ол әр маусымда жүргізілетін жұмыс түрлерімен, сөз, сөз тіркестерін байланыстыра отырып, жаңа білімге жетелейді.

Әрбір сабақтың мазмұнына сай әдістер мен тәсілдері дұрыс таңдап, саралап, даралап оқыту ұсынылған. Оқушылардың қазақ тілін өз еркімен, ынтасымен, қызыға, түсініп сөйлеуге, бірінің пікірін бірі қадірлеуге, өзіндік және өзара бағалауға, сөзді ойын арқылы жақсы меңгеруге, ауызекі дұрыс сөйлеуге үйрету мақсатында белсенді оқыту, коммуникативтік технология, интерактивті оқыту негізінде ұйымдастыру мен сын тұрғысынан ойлау жобасының стратегиялары қолданылған.

«Қазақ тілінде сөйлейік»

курсының жоспары

Тақырыбы

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

Тілдік мақсат

Сағат саны

Мерзімі

«Мен қазақша қанша сөз білемін?» өзіндік бағалау сабағы

Диалог.

Жаттығу жұмысы (оқушының айтылым дағдысы қалыптасқанша жаттығу)

1.Оқушылар өздері қазақ тілінде білетін сөздерін жазу арқылы деңгейлерін анықтайды;

2.Өздері білетін сөздерін сауатты оқиды;

3.Берілген сөздер мен сөйлемдер арқылы білетін сөздерін қолданады.

«Тіл үйрену қиын емес»

тренинг сабағы «Мен кіммін?» тақырыбымен

«Есіктегі тапсырма» әдісі,

«Оңай, тез, жылдам, оңай айтылады, тез жатталады, жылдам айтамын» ойыны

1.Сауатты жаза алады және қолдана алады;

Кез келген жаңа сөздерді жаттарда осы сөздерді қолдануға дағдыланады.

2.Оқушыға қатысты берілген сөздермен қоса өздерінің білетін сөздерімен бөліседі.

3.Карточкада берілген сөздерді аударады. Қысқаша мәтін құрастырады.

Мәтіннің әр сөйлеміне сұрақ қоя отырып, диалог құрайды.

Мектеп

«Мина» әдісі

«Сен білесің бе?» әдісі

1.Жаңа сөздерді ойын барысында қазақша айтуға дағдыланады.

2.Жұппен жұмыс арқылы жаңа сөздерді қолданады, мағынасын ұғады.

3. «Сен білесің бе?» әдісі арқылы жаңа сөздерді қолданады, түсіндіреді, айту дағдысы қалыптасады.

Менің отбасым

«Сұрақтар аллеясы» әдісі

1.Оқушылар өздері таңдаған сұраққа жауап беруге тырысады.

2.Алдыңғы өткен сабақтағы сөздерді пайдаланады.

Менің күн тәртібім

Жеке таныстырылым жасайды

1.Барлық сөздерді талпынуға тырысады

Жыл мезгілдері