Қазақ тілінен 11-сыныпқа арналған оқу сауаттылығы тесті

ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫ

Ы.Алтынсарин «Такаппарлық»

Вениямин Франклин деген даңқты білім иесі, Америка жұртының кісісі, он сегіздегі жас күнінде, Медера деген қаланың бір қарт адамына қонақ болып, шығар уақытта қарт ішкергі бір есіктен шығарып салуға алып келіпті. Франклин бұл кісіге сөйлесе келе жатып, алдында не барын аңғармай, есікке жақындағанда қарт дауыстапты: - Еңкей, еңкей - деп. Сүйдегенше болмай, есік аласа екен, маңдайшасына Франклин маңдайымен тарс ете түсіпті. Сонда қарт күліп айтты дейді: - Бұл кішкентай реніш сізге екіншіде ақыл болар; ұмытпағайсың, сен жассың, өмірің алдыңда, басыңды тым жоғары ұстамай, төмен иіңкіреп жүрсең, мұнанда артық неше соққылардан құтыларсың. Бұл сөзді Франклин сексен жасқа келгенше ұмытпай, "Сол қарттың ақылы маған көп пайда болды және басын жоғары көтерген тәкаппарлықтың әлек болғанынкөзіммен көрдім" деп әрдайым айтушы еді.1. Америка жұртының даңқты білім иесі, Вениамин Франклин жас күнінде, не себепті Медера қаласына келді деп ойлайсыздар?

А) Бір қарт адамға қонақ болып келді.

В) Қарттың немересі болатын

С) Қартты қарттар күнімен құттықтайын деген мақсатпен

D) Қарт көмекке шақырған еді

Е) Америкаға қонақ болып келді.

2. Франклин мен қарт сөйлесіп келе жатады, сол кезде Франклинге қарттың ескерткен сөзін мәтінге сүйене отырып себебін табыңыз.

А) Ұмытпағайсың, сен жассың

В) Бұл кішкентай реніш сізге екіншіде ақыл болар; ұмытпағайсың, сен жассың, өмірің алдыңда, басыңды тым жоғары ұстамай, төмен иіңкіреп жүрсең, мұнанда артық неше соққылардан құтыларсың.

С) Өмірің алдыңда, басыңды тым жоғары ұстама

D) Басыңды тым жоғары ұстамай, төмен иіңкіреп жүр

3. Мәтінде қарт шал Вениямин Франклинге айтқан кеңесін дұрыс деп ойлайсыз ба?

А) Иә, дұрыс, өйткені кішіпейіл болу керек

В) Жоқ, еңкейген сайын басыну көбейеді.

С) Иә, себебі ол қария.

D) Жоқ, келіспеймін.

Е) Жоқ, әркімнің сөзін тыңдамай, алған беттен таймау керек.

«Зор тұлға»

Әр ғасырдың өзінің біртума азаматтары , аты аңызға айналған көрнекті тұлғалары болады. Солардың бірі – Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев. Есімі дүние жүзіне белгілі болған көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, үш мәрте Социалистік Еңбек Ері.

Ол 1912 жылы 12 қаңтарда Верный қаласында қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген.

1931 жылы Д.А.Қонаев Мәскеудегі Калинин атындағы «Түсті металдар» институтына оқуға жіберілді. 1936 жылы осы институттың тау-кен факультетін бітіріп, Балқаш мыс қорыту комбинатының Қоңырат кенішіне кен инженері болып барды. Мұнда Д.А.Қонаев қарапайым жұмысшыдан, кеніш директорына дейін көтеріледі.

Ұлы Отан соғысы кезеңінде Риддер кен орнының және Лениногор кен басқармасының директоры болды. Кейін Министрлікте қызметін атқарды. 1952 жылғы сәуірде Ғылым Академиясының академигі және оның президенті болып сайланды. (107 сөз)

Сұрақ . Мәтінде қай дәуірдің кезеңі баяндалған?

А) Кеңес дәуірі

В) Қазақстан Республикасының алғаш құрылған дәуірі

С) Азаматтық соғыс кезеңі

Д) Ақ патша дәуірі

5. Сұрақ . мәтіннің тақырыбы:

А) Адам және оның қоршаған ортасы

В) Білім және ғылым

С) Әлеуметтік қарым- қатынас

Д) Мемлекеттер мен қалалар

6. Сұрақ. Қонаевтың зор тұлға екендігі қай тіркесте ашылып тұр?

А) Біртума азамат

В) Социалистік Еңбек Ері

С) Ғылым Академиясының академигі

Д) Аты аңызға айналған

7. сұрақ . Қонаевтың еңбек жолын ретімен көрсет

А) 1912, 1931, 1936, 1952

В) 1931, 1936, 1952

С) 1936, 1952

Д) 1912, 1931

Табиғат Табиғатты қорғау- біздің парызымыз Табиғаттың ғажайып әсемдігін көз алдына елестете отырып, өзің бір керемет сезімге бөленесің. Табиғаттың бар әсемдігін, бар кереметін, оның әрбір әсерін сөзбен де, жазумен де жеткізу оңай емес. Оның керемет көрінісі жаныңды тербетеді. Бұлттары аппақ мақтадай, шөптері жасыл кілемдей төселген. Табиғат - тіршілік көзі. Оның әрбір әсері адам өмірінде үлкен роль атқарады. Аяулы табиғатсыз осы ғаламда өмір сүру, тіршілік ету мүмкін емес еді. Жыл мезгілдерінің өзгеруі де, табиғатты одан әрі әсерлейді. Әр жыл мезгілі әр қилы. Төрт жыл мезгілі бізге төрт түрлі ғажайып күйін сыйлайды. Таудан сарқырап аққан өзеннің айналасында өксіген оттай жанған жануарларды көрудің өзі керемет көрініс емес пе?! Бау-бақшада өскен жеміс-жидектердің иісі мұрын жарады. Жайқалып өскен түрлі гүлдер көзге өз кереметтігін сыйға тартады. Аспаннан күннің көзі түскенде, жердің жүзі қуана қыбырлайды. Көлдер қойнын ашса, қаңқылдап оған құстар қонар. Табиғат жайлы өнегелі сөздер, мақалдар мен өлең- жырлар да аз емес. Оның керемет әсемдігін жырлаған, суреттеп жазған ақындар баршылық. Табиғат көркемдігін өз өлең-шумақтарында жырлаған ақындардың қатарында Абай Құнанбайұлы («Жаз!, «К

Сұрақ .Суреттеу қай сөйлемде?

А) Табиғаттың ғажайып әсемдігін көз алдына елестете отырып, өзің бір керемет сезімге бөленесің

В) Оның керемет көрінісі жаныңды тербетеді

С) Бұлттары аппақ мақтадай, шөптері жасыл кілемдей төселген.

Д) Жайқалып өскен түрлі гүлдер көзге өз кереметтігін сыйға тартады

9. Сұрақ . Кейіптеу қай сөйлемде?

А) . Аспаннан күннің көзі түскенде, жердің жүзі қуана қыбырлайды.

В) Топырлап ұрған тамшыдан, Топырақ иісі бұрқ етті.

С) Таудан сарқырап аққан өзеннің айналасында өксіген оттай жанған жануарларды көрудің өзі керемет көрініс

Д) Шілде мен тамыз пышаны Шаң ғана болса, Қалдырма Терезелер құшағын

10. Сұрақ.Тіршіліктің көзі не?

А) Су

В) Табиғат

С) Ауа

Д) Жаңбыр

11. сұрақ . «Көлдер қойнын ашса, қаңқылдап оған құстар қонар.» Сөйлемнен ауыспалы мағынадағы тіркесті тап?

А) Көлдер қойнын ашса

В) құстар қонар

С) қаңқылдап құстар

Д) қойнын ашса

12. Сұрақ . «Шалғайын шалқар маушыған Бұлт келді, көктем кір кетті» деп жырлаған кім?

А) А.Құнанбаев

В).Ы.Алтынсарин

С) М.Жұмабаев

Д) Қ.Мырзалиев

13. Сұрақ. Табиғат көркемдігін ақ қағаз бетіне түсірген ақындар нені білген?

А) Табиғат сұлулығын

В) Табиғат құдіреттілігін

С) Табиғат сырын

Д) Табиғат көркемдігін

МЕН «АЛМАСУ ОҚУШЫСЫ»1 БОЛА АЛАМЫН БА?

Мен де алмасу оқушысы бола аламын ба? Бұл ой мені қорқытады, бірақ, сонымен бірге өте қызығарлық. Егер мүлде қорықпасаңыз, бұл таңданарлық болар еді. Ең бастысы - сіз мұны қалайтыныңыз және сіздің күтулеріңіз толық орындалуы. Үміткерден не талап етіледі? Оқушылар алмасумен шұғылданатын әр түрлі ұйымдардың талаптарының айырмашылығы аз ғана, бірақ олардың барлығы үміткердің жасына, бітірген сынып санына, үлгеріміне және жеке басының қасиеттеріне нақты талаптар қояды. Әдетте жас шамасы 15-тен 18-ге дейін. Оқушы негізгі мектепті (9 сынып) немесе 10 сыныпты бітіруі талап етіледі. Оқушылар алмасу жұмысының алғашқы жылдарымен салыстырғанда, қазіргі кезде, үлгерім шешуші фактор емес. Көптеген жағдайларда, «орташа үлгерім» жеткілікті болады. Үлгерімнің біршама төмен деңгейінің есесі әңгіме өткізу кезінде оқушының жақсы әсер қалдыруымен қайтарылуы мүмкін. Көп жағдайларда мектептен немесе мұғалімнен мінездеме қажет болады. Бұдан басқа, өтінішіңізге сіздің мектептегі бағаларыңыз бар көшірмені қосу керек. Тілді білу жиі жазба жұмыс (тест) арқылы және өте сирек ауызша экзамен арқылы бағаланады. Сірә, үміткерден шет тілінде жүгіртіп сөйлей білу талап етілмеуі тиіс, өйткені тіл біліктілігі мен дағ

14. Сұрақ : Бұл мақаланың басты ойы неде?

A Оқушылар алмасатын жеке бағдарламаны жарнамалау

B Алмасу бағдарламаларға қатысу қандай мүмкіндіктер беретінін түсіндіру

C Алмасу бағдарламасының мақсаттарын атап шығу

D Алмасу бағдарламасына қатысу талаптарын сипаттау

15. Сұрақ. .Мақалада не жазылғаны туралы айтуға болады (оның мазмұны туралы).

16. Сұрақ.Мақала қалай жазылғаны туралы айтуға болады (оның стилі туралы).

17. Сұрақ Мақаланың авторы келешекте алмасуға қатыса алатын оқушылардың назарын аудару үшін, оны осындай мәнерде жазуға тырысты. Қалай ойлайсыңдар, бұл оның қолынан келді ме?

Жауаптарыңызды растайтын мысалдар келтіріңіз. ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... .......................................................................................................................

18. Сұрақ . Оқушылар алмасу үшін, мақалаға сәйкес, қандай талап ең маңызды болып табылады?

A Өте жақсы оқу жетістіктері.

B Жақсы дамыған тұлғалық қасиеттер.

C Шет тілін өте жақсы меңгеру.

D Мықты денсаулық.

19. Сұрақ. Неліктен тілді білу негізгі шарт емес?

A ) себебі тілді білу жиі жазба жұмыс (тест) арқылы бағаланады.

B) себебі өте сирек ауызша экзамен арқылы арқылы бағаланады

С) өйткені үміткерлер күнделікті өмірдегі қатынаста жеңіл-желпі сөйлесе алуы ескеріледі.

D ) өйткені тіл біліктілігі мен дағдысын дамыту оның шетелге оқуға баруға әзірлену себептерінің ішінде бірінші орында тұр.

20. Сұрақ. Жақсы денсаулық неліктен міндетті шарт?

A. Басқа елдің ауа райын көтере алмауы мүмкін

B. Бірге тұратын, лайықты отбасын іздеу уақытын көбейтуі мүмкін.

C . Оқуында қиындық туғызуы мүмкін

D. басқа елге жібермей қоюы мүмкін

А

В

А

Д

С

А

В

А

Д

В

Д

В

Д

В

А

В

А

Д

С

А

В

А

Д

В

Д

В

Д

В

Оқу сауаттылығы

Нұсқау: «Мәтінді мұқият оқып, мәтінге берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз».

ҚЫШҚЫЛ ЖАУЫНДАР

Төмендегі берілген суретте Кариатидами деп аталатын, Афинадағы Акрополда 2500 жыл бұрын тұрғызылған мүсіндер келтірілген. Бұл мүсіндер мрамор деп аталатын тау жынысынан сымбатталған. Мрамор карбонат пен кальцийден тұрады 1890 жылы мүсіндердің түпнұсқасы Акропольдың музейіне ауыстырылып, ал оның орнына көшірмесі тұрғызылды. Мүсіндердің түпнұсқасын қышқыл жауындар жеп қойған. Қышқыл жауындардың мраморға әсерін үлгілеп білу үшін, мраморды бір түнге сірке суына салып қойса болады. Сірке суы мен қышқыл жауынның қышқылдық деңгейі шамамен бірдей. Бір кесек мраморды сірке суына салғанда газдың көпіршіктері пайда болғанын бақылауға болады. Құрғақ мрамордың массасын…