Қазақ тілінен ғылыми жоба 9 сынып

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Шығыс Қазақстан облысы

Бағыты: Қазақстанның тарихи ескерткіштері

және болашақ дамуы бар саяхат маршруттары

Секция: Әдебиет

Тақырыбы: Мерғали Ибраев шығармаларындағы тұрақты

тіркестер мен тарихи сөздердің қолданылуы

Авторы: Рамазанов Нұрбек Біржан Исадилов атындағы

жалпы орта білім бетерін мектебінің 9 сынып оқушысы

Жетекшісі: Шакимардан Нұрболат Біржан Исадилов атындағы

жалпы орта білім беретін мектебінің қазақ тілі мен

әдебиеті пәнінің мұғалімі

Кеңесші: Мұқанова Қаршыға

Қайроллақызы Педагогика ғылымдарның

кандидаты,доцент Шәкәрім атындағы Семей мемлекетттік университетінің Қазақ филологиясы факультеті

Семей

2018 жыл

Б.Исадилов атындағы жалпы орта білім беретін мекебінің 9- сынып оқушысы Рамазанов Нұрбектің "Мерғали Ибраев шығармаларындағы тарихи сөздер мен тұрақты тіркестердің қолданылуы "атты ғылыми жобасына

Пікір

Қазақтың талантты ақыны, сазгер, жазушы, күйші,

журналист Мерғали Ибраевтың қалың еліне мол рухани мұра

қалдырып кетті. Ақын поэзиясымен таныс болған қауым, оның

қандай қаламгер екендігін жақсы таниды. Оның шығармалары

сан-алуан. Күні бүгінге дейін қаламгердің мұрасы тілдік

тұрғыдан талдана қойған жоқ.

Оқушы Нұрбектің бұл зерттеу жұмысы өте жақсы ғылыми

тұрғыдан талданып, жан-жақтты жазылған деуге болады.

Ақынның шығрамашылығындағы тарихи сөздер мен тұрақты

тіркестердің мағынасын ашуда, оның тілін зерттеуде аз болса да

жас шәкірімнің талабы қуантады. Өзімнің бағдарыммен, берген

тапсырмаларымның арқасында осындай тақырыпты толық

талдап, саралауы үлкен жетістік дер едім.

Ақынның бай, шұрайлы тілін жалпыхалықтық байлансын

ашып, өзіндің тың ойлар мен, жаңаша тркестерді қолданғанын

жақсы көрсете білген. Осындай жақсы еңбектің жазылуы үлкен

қуаныш!

Мектеп директоры: Тасжүреков.А.Ш

Жетекшісі: Шакимардан.Н

Б.Исадилов атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің 9 сынып оқушысы Рамазанов Нұрбектің "Мерғали Ибраев шығармаларындағы тарихи сөздер мен тұрақты тіркестердің қолданылуы" атты ғылыми жобасына

Пікір Оқушы Нұрбектің "Мерғали Ибраев шығармаларындағы

тарихи сөздер мен тұрақты тіркестердің қолданылуы" атты

ғылыми жобасы көңілге қонымды, өз дәрежесінде жазылған

деуге болады. Оқушының көп ізденгені, материалдарды жинап,

сұрыптап, оны пайдаға асыруы, мақсат-міндеттеріне жете білуі

ұтымды шыққан.

Ғылыми жұмыста тақырып жан-жақты талқылынып, ғылыми

тілмен баяндалып, мысалдар мен баяндауларды жақысы

қолданғаны көрінеді. Ақын поэзиясындағы тарихи сөздер мен

тіркестердің қалай қолданылғандығын аш білген.

Тілдік тұрғыдан талдауға түскен зеррттеу жұмысына жақсы

баға беремін. Барлығы кезең-кезеңімен жазылған. Құрылымы

мен жазылу стилі талаптарға сай. Жас зерттеушінің беталысы

мен бағытын айқын. Қадамына сәттілік тілейміз!

Семей қаласы,Шәкәрім атындағы П.ғ.к,доцент мемлекеттік университетінің Мұқанова Қаршыға Қайроллақызы

Қазақ филологиясы факультеті

Аннотация

Мерғали Ибраев шығармаларындағы тарихи сөздер мен

тұрақты тіркестер атты ғылыми жобада ақын, сазгер, драматуг-

жазушы, журналист жан-жақты өнер иесі Мерғали Ибраевтың

шығармашылық мұрасы тілдік тұрғыдан талдауға түспек.

Ақынның шығармашылығындағы тарихи сөздер мен тұрақты

тіркестердің талдануы ғылыми жұмыстың сапасын одан сайын

арттырды.

Ғылыми жұмыстың өзектілігі ақын шығармаларының тілік

тұрғыдан талдауға түсуі. Негізгі мақсаты шығармаларындағы

тарихи сөздер мен тіркестерге тоқталу. Ақынның сөз қолдану

шеберлігін дәріптеумен бірге қаламгердің өмірі мен

шығармашылығын тану. Зерттеу кезеңдері Мерғали Ибраев

туралы материелдарды жинақтау, жиналған материалдарды

сұрыптап, екшелеу Барлық өңдеуден өткен деректер мен

шығармаларды жазу. Ең бастысы ғылыми жобаның өз

деңгейінде жазылып шығуы. Зертеудің басты жаңалығы тілдік

тұрғыдан талдауға түсуі.

М.Ибраев поэзиясындағы тарихи сөздер мен тұрақты

тіркестер сөздің,сөйлемнің мағынасын одан сайын күшейтіп, өз

оқырмандарын баурап алып отырады. Осы тұрғыдан алғанда

ақынның сөз саптау шеберлігін көреміз.

Сондықтан да, ақын шығармаларынынң табиғатын біртұтас

қарастыру, тілдік тұрғыдан зерттеп,зерделеу бүгінгі таңдағы

өзекті мәселелер қатарына жатады.

Мерғали эпикада да, лирикада да терей ойдың,үлкен

сезімнің, ұшқыр қиялың ақыны болы. Ол әрқашан жүрегін

жарып шыққан сезімін жырлады. оның поззиясы халықтық

әдебиетпен байланысып, алғы шебінде болуы да осыдан. Мұны

мен ақынның бұл ғылыми жұмысымда ұстазымның арқасында

жан-жақты талдауға тырыстым.

Ақын Мерғали Ибраев жыр әлемінде өз ойын,өз шындығын

жүйелі көркем тілде, ақындық биік тұрғыдан тұтас шеберлікпен

жырлай білді. Ол табиғи таланытымен, дарынымен танылған

тұлға. Оның ақындық әлемінің тақырыбы сан алуан, өлең-

дастандар терең мазмұнға құрылған,ақындық шеберлікпен

өрнектелумен оқырманын баурап алады.

Аннотация

Научный проект"Сочинение Мергали Ибраева о словах и

фразеологизмов"

Творчество поэта, писателья, журналиста Мергали Ибраева

изучается в языкознаний.

Особенность научного проекта в первое обсуждается в этом

проекте. Он основал дорогие проекта: рассмотрение

исторических слова и фразеологизмов.

Изучение жизни и творчества писателя.

Этапы исследование, сбор материалов, анализ работ.

Основая задача состоит в изучение фразеологизмов.

Главная проблема поэта состойт в изучении языкознания.