Қазақ тілінен көлемді сабақ жоспары 8 сынып

Күні:

Сабақ тақырыбы: Алакөл – табиғат сыйлаған шипа. Етістік. Негізгі және көмекші етістіктер.Сабақ мақсаты:Білімділік: негізгі, көмекші етістіктер туралы алған білімдерін пысықтау, етістіктің түрлерін ажырата білуге үйретуДамытушылық: сөйлем құрау, етістіктерге тұлғалық талдау жасау дағдыларын қалыптастыру, шығармашылық қабілеттерін дамытуға ықпал етуТәрбиелік: мысалдарды талдау арқылы ұйымшылдыққа, еңбекқорлыққа, сауаттылыққа тәрбиелеусабақ түрі: топтық, ұжымдық жұмысСабақ әдісі: Ж. Қараевтың деңгейлеп оқыту әдісіСабақ тәсілі: сұрақ - жауап, жаттығу, ізденуСабақ көрнекілігі: тақтадағы суреттерПәнаралық байланыс: әдебиетСабақ жүрісі:І. Ұйымдастыру:1. Оқушыларды түгендеу.2. Сынып дайындығын тексеру.ІІ. Үй тапсырмасын сұрау:1. Көмекші сөздер нешеге бөлінеді?2. Көмекші есім дегеніміз не?3. Көмекші есімдерді ата.4. Көркем шығармадан жазып келген мысалдарын тексеру.ІІІ. Жаңа сабақ түсіндіру:

«Алакөл» атауы ежелгі түрік және моңғол сөздерінен аударғанда «ұлы көл» немесе «таулы көл» деген мағына береді. Көл суының түсін алғаш рет қарағанда анықтау қиын. Ұсақ көлдердің түсі алуан түрлі болады. Айталық, Сасықкөл көгілдір түсті, Қоржынкөл - сұрғылт, Қылытұз - сары. Жергілікті тұрғындар көлді пішінінің, түсінің, көлемінің әр түрлі болғаны үшін «Алакөл» деп атап кеткен. Алакөл суы емдік қасиетке бай. Оны заманауи медициналық зерттеулер жүргізу барысында дәлелдеген. Демалушылардың көбі Алакөлге шипа іздеп келеді. Көл суы радикулит, артрит, тері ауруларына шипа болып, адам денсаулығына жағымды әсерін тигізеді.Етістіктер сөйлемде атқаратын қызметі мен мағынасы қарай екіге бөлінеді.Негізгі етістік дегеніміз – жеке тұрып сұраққа жауап бере алатын және өз алдына сөйлем мүшесі бола алатын толық мағыналы етістіктер.Мысалы: Оқушылар бүгін Алматыға жүріп кетті (жүру мағынасы). Олар биік тауға шықты(шығу мағынасы).Көмекші етістік - толық мағынасы жоқ, тек негізгі етістіктермен, есім сөздермен тіркесіп қана қолданылатын етістіктер.Мысалы: Ол мәселені кеше айтқан екен. Ол бүгін келген еді. Қонақтар жатып қалыптыҚазақ тілінде етістіктердің біразы әрі негізгі, әрі көмекші етістік мәнінде қа

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Сен Алакөлде болдың ба?

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Тақырып туралы мәлімет беру.Оқушылардың оқу техникасын күшейту, аударма жұмыстарына көңіл бөлу. Жүйелі сөйлеуге, тақырыпты жүйелі баяндауға үйрету, төселдіру.

Дамытушылық: Тапсырмалар жазу арқылы ойлау қабілеттерін дамыту. Оқушылардың тіл белсенділігін, жазу мәдениетін дамыту. Ой-өрістерін, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Сөздерді меңгерту арқылы сөздік қорларын, тіл байлықтарын байыту.

Тәрбиелік: Тазалыққа, ұқыптылыққа баулу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілдері:Түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелесу, тіл дамыту.

Сабақтың көрнекілігі: Кітап, суреттер. Грамматикалық кесте

Пәнаралық байланыс: Орыс тілі.

Сабақтың барысы:I. Ұйымдастыру кезеңі:

1. Сәлемдесу.

2. Сыныптағы оқушыларды түгендеу, келмеу себебебін сұрау, білу.

3. Оқушылардың көңілін сабаққа бейімдеу, ыңғайлау.

II. Өткен сабақты қайталау, пысықтау.

Негізгі және көмекші етістіктердің ережесі мен мысалдарын сұрап шығу..

III. Жаңа түсінікті қалыптастыру:1. Мәтінді оқу, түсіну. 161- бет 1- тапсырма

2. Мәтін бойынша үш деңгейлі тапсымаларды орындау.

ІІІ деңгей

Төменде берілген сөздер мен тіркесті сөздерді пайдалана отырып, диалог құраңдар.

Алакөл, суының түсі, емдік қасиет,шипа.

ІІ деңгей

Алакөл туралы хабарлама жасаңдар.

І деңгей

ІІІ деңгейдегі берілген сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып, мәтін құрап жазыңдар.

IV. Жаңа сабақты бекіту. Мәтіннен тіркесті сөздерді атау

V. Сабақты қорыту: Сұрақтарға жауап беріңдер:

- Сіз Алакөлде болдыңыз ба?

-Алакөл немен ұнады?

- Алакөлге адамдар не үшін барады?

-Көл суы адам денсаулығына қандай жағымды әсер тигізеді ?

- Алакөл деп неге атап кеткен?

VI. Үй тапсырмасын беру: 161- бет 1- тапсырма мәтінді мазмұндау

VII. Бағалау

Күні:

Тақырыбы: Табиғат және біз. Мақсаты: Білімділік: Норма талабы бойынша оқушылар табиғатты қорғау мәтінін өз бетімен оқып, негізгі мазмұнын түсініп бір-бірімен сөйлесе білу. Құрмалас сөйлем түрлерін қайталап, берілген тапсырмалар бойынша сөйлем құрай білуге, түрлерін ажыратуға синтаксистік талдау жасауға және сауатты жазуға дағдыландыру. Дамытушылық: Сөздік қорды молайту, ауыз екі сөйлеу тілін, ақпараттық құзыреттілікті, жылдамдықты, логикалық және сыни ойлауды дамыту. Тәрбиелік: Пәнге деген қызығушылықты арттыру, табиғатты сүюге, қорғауға, аялай білуге тәрбиелеу. 1.Ұйымдастыру кезеңі Амандасу, отырғызу, Сынып кезекшісінің жауабы. Дәптерлеріңді ашып бүгінгі күнді және сабақтың тақырыбын жазыңдар. Күнделіктеріңе үй жұмысын жазып алыңдар. Тақтада үй тапсырмасы жазулы тұрады. 1.Мәтінді әңгімелеу. 2.Диалог құрастыру. 3.Тірек сөздерді жаттау 1.Үй жұмысын сұрақтар бойынша тексеремін және табиғат тақырыбына білетін сөздерді 5 минут ішінде жазасыңдар. Білім, білікті, жылдам жазуды, керекті ақпаратты айтуды дамытады. 2.Оқушылардың субъектілі тәжірибесінің маңыздылығы Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Табиғат және біз». Оқушылар табиғат және біз мәтінін өз бетімен оқып, негізгі мазмұнын түсініп б

Бүгінгі сабақ бойынша оқушылардың бағалары айтылады.

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Өзендер қайдан басталады және қайда құйылады?Мақсаты:а) білімділік: оқушыларға өзендер жайлы түсінік беру, мәтінмен жұмыс жасау;ә) дамытушылық: оқушылардың дүниетанымдылық қабілеттерін, ойлау, сөйлеу дағдыларын, пәнге деген қызығушылықтарын дамыту;б) тәрбиелік:оқушыларды сүйіспеншілікке, алғырлыққа, ізгілікке, табиғатты аялауға, оған қамқоршысы бола білуге баулу.Сабақтың түрі: аралас сабақӘдіс-тәсілдері: баяндау, сұрақ-жауап, ой қозғау, түсіндіруӨткізу формасы: топтықПәнаралық байланыс: тарих, қазақ әдебиетіКөрнекілігі: суреттерСабақ барысы:І. Ұйымдастыру кезеңіа) оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу;ә) сынып тазалығына мән беру;б) оқушыларды 3 топқа бөлу.Мұхит, Теңіз, Көл.в) назарларын сабаққа аудару.ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ Жаңа сабақ

Ой қозғау стратегиясы.

Қазақстанда қандай өзендер кездеседі? Өз жерлеріңде қандай өзен бар?

Өзен дегеніміз – табиғи жолмен жасалған арна арқылы ағатын су. Біздің ғаламшарымызда миллионнан астам өзендер бар болса, ал Қазақстанда 85 мың өзен бар.Бастау - өзеннің басталар жерін айтады. Әдетте өзендер басын таулардан алып көл, теңіз, мұхиттарға құяды. Өзеннің басталар жерінен құяр жеріне дейінгі аралықты өзен алабы деп атайды.Өзен аңғары - өзен алқабындағы, ұдайы ағып жатқан судың әсерінен төмен түскен жері.Өзеннің жайылмасы - өзеннің толысып, тасу кезеңінде жағалауларын екі жағына да уақытша жиналатын сулы алап.Саға - өзеннің теңізге немесе көлге, мұхитқа барып құятын жерін айтады.

Адамдар үшін өзендердің шаруашылықтағы маңызы өте зор. Ерте замандардағы өркениеттің өзі Ніл, Тигр, Евфрат, Ганг, Хуанхэ, Янцзы өзендері бойында дамығандығы тарихтан белгілі. Құлап аққан өзен суынан электр қуатын өндіреді. Өзен кемелері жолаушымен жүк тасымалдайды. Өзен суын фабрикалар мен зауыттар көп пайдаланады.

«Ең ерекше»Ніл – дүние жүзіндегі ең ұзын өзен. (6671 км). Африка материгінде орналасқан.Амазонка – дүние жүзіндегі ең суы мол өзен.Оңтүстік Америкада орналасқан.Конго – экватор сызығын екі рет кесіп өтетін өзен. Африкада орналасқанЕртіс – Қазақстандағы ең ірі өзен.1 – тапсырма

Мәтінді оқу

Сұрақтарға жауап беру

Мазмұндау

2 – тапсырма

Сөйлемдерден сөз тудырушы жұрнақ арқылы жасалған сөздерді теріп жазу.1-кезең. «Бой сергіту» (3 топқа ортақ сұрақтар беру)1. Теңіз дегеніміз не?2. Көл дегеніміз не?3. Адамдар үшін көлдердің қандай пайдасы бар?4. Бұғаз деп нені атайды?5. Қазақстандағы қандай көлдерді білесіңдер?6. Шығанақ дегеніміз не?7. Дүние жүзіндегі ең терең көл қайсы?2-кезең. « Бейнесіне қарап тап».

«Мұхит» тобына Абай Құнанбаев«Теңіз» тобына Сұлтанмахмұт Торайғыров«Көл» тобына Мағжан Жұмабаев

Ақындар туралы мәлімет береді3-кезең Әр топтан бір-бір оқушыдан шығып, сұраққа жауап береді1-сұрақ.. Дүние жүзіндегі ең тұзды теңіз (Қызыл теңіз)2-сұрақ. Дүние жүзіндегі ең ұзын бұғаз (Мозамбик)3-сұрақ. Картада не себепті Балқаш көлі екі түрлі түспен беріледі?

4- сұрақ Біздің облысымызда қандай теңіз бар?5-сұрақ Тайқазаным күні бойы қайнайды,Ортайып та, сарқылып та қалмайды (көл)6-сұрақ. Еуразия мен Африка материгін бөліп тұрған бұғаз (Гибралтар)Ү. Жаңа сабақты бекіту.Кім жылдам?Өзен дегеніміз не?Өзендер картада қалай белгіленеді?Өзеннің құятын жерін не деп атайды?Дүние жүзінде қанша өзен бар?Елордамыз қай өзеннің бойында орналасқан?Өзеннің жайылмасы деген не?Біздің облысымыздан қандай өзен ағып өтеді?Өзеннің шаруашылықтағы маңызы қандай?Дүние жүзіндегі ең ұзын өзенді атаҚорытындылау.Жеңген топты анықтап, мадақтау.Үйге тапсырма беру 4,5- тапсырмаБағалауТоптағы белсене араласқан оқушыларды бағалау.

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Алакөл қорығы.

Сабақтың мақсаты: 1) Қазақстанның қорықтары туралы танымдық білімін арттыру және білетінін сөйлеу арқылы еркін жеткізу,сол білімдерін әрі қарай мәтін, сұхбат арқылы қалыптастыру. 2) Оқушалардың тіл байлығын, ой- өрісін дамыту. 3) Оқушыларды қоршаған ортаға деген көзқарастарын қалыптастыра отырып, табиғатты қорғауға, аялауға, сүюге тәрбиелеу.

Түрі: аралас сабақ.

Әдістер: ой қозғау, диалог, сұрақ- жауап, әңгіме кестесі.

Сабақ барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі:

а).Оқушылармен амандасу;

ә).Кезекшілердің жауабы.

II. Өткен тақырыпты пысықтау сұрақтары:

1.Қазақстанда қандай таулар бар?

2.Тау биіктеген сайын ауа райы қандай болады?

3.Ауаның қысымы не істейді?

4.Таудан нелер ағады?

5.Таудың солтүстік жағында, оңтүстік жағында нелер өседі?

III. Сабақтың тақырыбын, мақсатын айту.

IV. Ой-толғаныс: «Адамның табиғатсыз күні жоқ,

Табиғаттың оны айтар тілі жоқ,»

- деп ақын жырлағандай, адам да - табиғаттың баласы.

- Табиғат деген сөзді қалай түсінесіңдер?

- Адам нелермен үнемі байланысты болады?

(Адам айналадағы ортамен, яғни, жермен, өзен-көлдермен, барлық тірі ағзамен үнемі байланысқа түседі.) (Кейбір жан-жануарлар мен өсімдіктер дүниесін алғашқы табиғи тіршілігін сақтап қалу үшін қорықтар қажет.)

- Қорық – дегеніміз не?

- Қорықтар неге керек?

- Олар қандай кітапқа енді?

- Оның мақсаты қандай?

( Оның басты мақсаты – саны сиреп, құрып бара жатқан аң, құстарды, өсімдіктерді қамқорлыққа алады.)

- «Халықаралық табиғат қорғау қоғамы» нешінші жылы құрылды?

- V. Жаңа сөздермен жұмыс:

1. Сан алуан - бесчисленное множество

ағады - течет

тіркеу – регистрировать

қорғау – защищать

қорық – заповедник

қорғауға алынған – взяли под защиту

келешекке сақтап қалу – сохранить для будущего

өзгерістеріне бақылау жасау – контролировать изменения

бастапқы қалпына келтіру – вернуть в первоначальное состояние

суда жүзетін құстар – водоплавающие птицы

2.Сөздермен сөз тіркестерін құрау.

3.Олардың синоним, омоним қатарын табу.

Синоним: сан алуан, сансыз, сансыз көптік;

Қорғау, жақтау.

Омоним: тіркеу – тұйық етістік (регистрировать-тізімге кіргізу)

зат есім (регистрация- ұшаққа отырғызу тіркеуі)

VI. Топтық жұмыс.

Бүгін әрбір топ үй жұмысын орындап келді. Сендерге қысқа мерзімді жобалау жұмысы берілді. Қанекий, сол жұмыстарыңызды тыңдап бағалайық.

Жоба мақсаттары: Қазақстандағы қорықтар туралы шағын жобаларын қорғау.

Жұмыстың жүргізілуі: 1.Қорықтар туралы мәліметтерін айту;

2.Үйде жасап әкелген сызбаларын тапсыру.

3.Мәтінге сұрақ қою.

I топ «Ақсу-Жабағалы қорығы» (Вальгер А., Лазоренко Н.)

II топ «Наурызым қорығы, Үстірт қорығы» (Самратова Н., Умербаева Д.)

III топ «Алматы қорығы, Алакөл қорығы» (Муканова Ж., Хабибулина Р.) IV топ «Барсакелмес қорығы» (Қасенов Т., Червоняк А.)

V «Батыс Алтай қорығы» (Скодоров Д., Пацер А.)

VI «Қорғалжың қорығы» (Асауленко Ю., Мурзаева О.)

VII топ «Қаратау қорығы, Марқакөл қорығы» (Берчак С., Берчак Н., Пятунина М.)

VII. Грамматикалық жаттығулар:

1. Сіздер деген жіктеу есімдігін септеңдер. Онымен 3-4 сөйлем құраңдар.

2. Берілген сөйлемді дұрыс құрап, синтаксистік талдауын жасаңдар.

Қазақстан, ащылған, табиғатты, үшін, қорықтары, сақтап қалу, 7 келешекке.

VIII. Оқушылар географиялық картадан қорықтардың орналасуын көрсетеді.

IX. Сабақты қорытындылау.

а). Сұрақ – жауап: