Қазақ жастарын ғылымға тарту туралы психологиялық мақала

«Қазақ жастарын ғылымға тарту және мотивацияны арттыру»

Жоғарғы оқу орнында оқитын студенттер үшін мотивация және әділдік оқу процесінде үлкен рөл атқарады, себебі ол студенттердің ғылыми ізденістерге деген ынтасын оятып, кәсіби маман ретінде қалыптасуына ықпал етеді. Əдетте адамның өміріне мəн дарытып, тіршілікке құмар қылатын негізгі құндылық – əділдік феномені. Осы құбылысты Виктор Франкл Аушвиц концлагерінде болған кезде мынадай детальмен əдемі түсіндірген: «Қара жұмыстан қалжыраған аш-жалаңаш тұтқындар күніге кешкі тамаққа ұзынсонар кезекке тұратын. Өмірден түңіліп, өзіне қол салуға дайын тұрған кілең міскіндер еді. Бірақ олар соның өзінде өмірге құштар қылатын бір оқиғамен күніге кездесетін. Ол Ф. есімді аспаз болатын. Ол сылдыр сорпаны тұтқындардың тостағына ожаумен қотарып жатқанда көз таныс жерлестері мен жақын туыстары да алдына келіп тостағын тосатын. Əрине, олар: «Бауырым, сорпаның сəл қоюынан құйсаң нетті? Екі түйір картошка артық салсаң нең кетеді?» дегенді көзімен ұқтыратын. Бірақ Ф. ондай қадамға бармайтын. Алдына туған бауыры келсе де, сорпаны қозғап-қозғап бəріне тендей етіп құйып беруге тырысатын. Оның осы титтей ғана адамшылық əрекеті аяғынан зорға тұрған тұтқындардың тұла бойына өмірге деген құлшынысты құятын».

Бүгінгі таңда, әсіресе , тәуелсіздік алынған кейінгі уақытта ғылымға қызықпайтын , болашағына сенбейтін, бір күндік қызыққа жұтылған, ертеңін ойлаудан қорқатын, өзінің кім екенін таппайтын, діннен жүз қайырған, өз мəдениетін қорсынған, жеңіл табыс көзін іздейтін, өз пайдасын ғана ойлайтын жастардың көбеюі көңілге әлеуметтік мәселелердің бірі болып табылады. Бұл жайтқа Қазақтан шыққан тұңғыш академик ағамыз Қаныш Сатпаевтың ірге тасын қалаған Қазақ Ғылым Академиясының құлауы бірден бір себеп болғаны анық. Қазақтың балалары қызығып өсетін, сол адамға еліктейтін Қазақ ғылымына барын салған адамдардың азаюы білінеді. Ғылым мен білімге деген қызығушылықты жоғалту, қоғамның болашақтағы тұрақтылығына да кері әсерін тигізуі мүмкін. Сондықтан болашақ маман иелерін, академик, профессорларды тура жолға салу, ғылым саласына баулу, құштарлықтарын ояту үшін , жоғары оқу орындарында адамның жеке бас мотивтерімен жұмыс жасалу керек. Мотивацияның жоғары деңгейі студенттердің білімге деген құштарлығын арттырып, оларды теория мен…