Ядролық физика мен психологиялық әсері туралы мақала

Ядролық физика және оның психологиялық әсері

Ядролық физика ғылымы микроәлемді – атомдар мен олардың ішкі құрылымын зерттеумен шектелмей, ғаламның жалпы құрылымына көзқарас береді. Қазақстанның ғылым және білім саласында бұл тақырыпқа ерекше назар аударылуда, оның ішінде әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) осы бағытта іргелі зерттеулер жүргізеді. Кванттық механика мен басқа да жаңа теориялар бізге шындықты өзгеше түсінуге жол ашып, адам психологиясына әсер етіп, танымымызды кеңейтеді.

Көпшілігі ядролық физикадан шындықты және олардың психологиялық интригаларын түсіндіретін жаңалықтардың арқасында жеткілікті қызықты деп санайды. Мысалы, кванттық механиканың белгісіздік принципі, толқындық бөлшектердің қосарлануы және басқа принциптер біздің әлем туралы түсінігімізді өзгертеді. Бұл ұғымдарды елестету мүмкін емес, сонымен қатар олар материалдық әлемде кездесетін себептер мен ережелерді бұзады. Сондықтан адам миы ұқсас көріністерді түсінуге тырысып, әлемдік тәртіпті қайта қарауға мәжбүр.

Ядролық физиканың ашылуынан көптеген философиялық сұрақтар туындайды, дегенмен бұл психологиялық тұрғыдан өте қызықты тақырып. Адамдар, әдетте, шындықтың тұрақты екенін және қалаған нәрсесін дәйекті және болжамды түрде алу перспективасы өте жоғары екенін сезінуі керек. Алайда, кванттық механика белгісіздік принципі осы идеяларға қарсы жұмыс істейді және бізді белгісіз жағдайларды қабылдауға мәжбүр етеді. Бұл әсіресе адамның шынайылыққа деген сенімін қайта қараудың себебі. Жалпы ойлау тәсілін бұзатын қарапайым идеялардың бірі-бөлшектер бірден бірнеше күйде болуы мүмкін деген идея.

Ядролық физика-адамды ғаламдағы орнын толығымен өзгертуге қабілетті ететін болмыс. Әрбір атомның, оның ішінде адам ағзасындағы атомдардың да ғалам жүйесінің бір бөлігі екенін түсіну адамды өзіне және өмірге бүкіл жүйенің бір минуттық бөлігі ретінде қарауға мәжбүр етеді. Бұл түсінік адам психикасына өте терең әсер етеді және әр адамның қаншалықты жоғары бағаланатыны және оның өмірінде қаншалықты көп жұмыс істеуі керектігі туралы перспектива береді. Осындай кең ұғым бойынша Ғалам адамның санасын кеңейтуге көмектеседі.

Психологиялық және философиялық әсерлер ядролық физика арқылы адамдардың дүниетанымына айтарлықтай өзгерістер енгізеді. Микро- және макроәлемдерде ашылған жаңа заңдылықтар адамның ойлау қабілетін кеңейтеді және қазіргі парадигмаларды қайта қарауға ықпал етеді.

Дахиев Жанарыс Маратулы

магистрант