Қазақ жастарының тілі және әлеуметтік желідегі қолданысы

Алматы облысы, Талдықорған қаласы, «М.Жұмабаев атындағы №19 орта мектеп-гимназиясы

мектепке дейінгі шағын орталығымен» коммуналдық

мемлекеттік мекемесі Дюсембинова Назира Ермуханқызы

Бүгінгі қазақ жастарының тілі немесе әлеуметтік желілер мен ақпараттық құралдардағы мемлекеттік

тілдің қолданылуы

Менің Ана тілім – атадан балаға мирас болып қалып отыратын баға жетпес мұра. Оның адам өмірі үшін мәні айырықша. Оның бітпесті бітіретін, жетпесті жеткізетін, үзілгенді жалғайтын мүмкіндігі бар. Бір ауыз опық жегізіп, өмір бойы өзегіңді өртесе, бір ауыз орынды айтылған сөз жадыңда жатталып, бақытқа жеткізеді.

Тілге деген құрмет әрбір қазақтың жүрегі мен санасына «менің екінші анам» деген ұғым қалыптастырса, тілдің мәртебесі жоғарылай ма екен дейсің... «Ана тілі» деген сөздің астары да бар. Тіл-сөзінің ақ сүт беріп, аялайтын, қолда барын аямайтын анамызбен қосылып айтылуы тегін емес. Ол да адамдарға ойланыңдар, тіліңе құрмет – анаңа деген құрметпен тең дегенді айтып тұрғандай. Олай болса, ана тілі ақ сүттей таза сөйленуі керек емес пе? Ана тілімізде сөйлей алмай отырып, басқа тілдің тізгінін ұстап, ұлттығымызды жоғалтпасақ болғаны. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев қазақстандық жастарды әлеуметтік желілерде көп отырмауға шақырды. Президенттің айтуынша, нағыз досты ғаламтордан іздеп, әуре болудың қажеті жоқ. «Твиттерде» немесе басқа да әлеуметтік желілерде отырып, уақыттарыңды босқа ысырап етпеңдер. Ең дұрысы өз араларыңда көп әңгіме-дүкен құрыңдар. Өйткені, нағыз дос ғаламторда емес, жаныңда жүргенін ұмытпа. Бүгінгі қоғамда адамдарды кітап оқитындар мен компьютерде отырып, уақыт өткізетіндер деп екі топқа бөлуге болады. Компьютерде отыратындар өмір бойы кітап оқитындарға қызмет етіп өтеді», - деді Н.Назарбаев. Әлеуметтік желі тақырыбы түрлі ғылым салаларын ойландырып отыр десе

желілер мен әлеуметтік ортадағы мемлекеттік тілдің қолданылуы туралы мәселені қарастырып, шешімін табуға тырыстым. Біз 25 жыл бойы қазақ даласының ынтымағы мен бірлігі үшін өзге ұлттардың қас-қабағына да қарап келдік. Ешкімді менің ана тілімді үйрен деп ешқандай қыспаққа салмадық. Осының салдарынан өзге ұлт өкілдері түгілі, өз қандастарымыздың көзқарасы мен сенімі өзгере бастады. Өзім қатарлы құрбыларым да, әпке - ағаларым да ана тілінде жетік сөйлей алмайды. Қазақтың тілінің көсегесін көгертіп жүрген өзге ұлт өкілдері аз емес. Дейтұрғанмен бұған масаттануға болмас. Оқушылар қазіргі таңда көркем шығарманы аз оқиды деген тұжырымдар ұстаздар қауымын алаңдататын проблемалар. «Көбі ауызекі тілде қолданылатын сөздермен сөйлейді. Әдеби тілді білмейді, сөздердің айтылу ережесін сақтамайды. Мектеп оқушыларының тілі шұбар, сөздік қоры жұтаң, – деп дабыл қағады ұстаздар. Ал филолог мамандардың негізгі міндеті – тілдегі жаргонды жою және тіл мәдениетін сақтауға ат салысу. Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы, Қарғалы аудандық ұйымының төрағасы Шапағат Аманжол өз мақаласында былай деп жазады: «Мемлекеттік тілдің әлеуметтік желілердегі ахуалы сын көтермейді. Себебі бұл желіні тұрақты түрде пайдалана