Қазақстан құқығы авторлық бағдарламасы 10 сынып

Сабақ №1 Тақырыбы: Кіріспе. «Қазақстан құқығы» курсы туралы. Мақсаты: А)Оқушыларды құқық ұғымымен , құқықтың пайда болу тарихымен таныстыру. Ә) «Қазақстан құқығы» курсын оқып білудің қажеттілігін түсіндіру. Б)Оқушыларды құқықтық саналылыққа тәрбиелеу. Сабақ типі: аралас Сабақ әдісі: сұрақ-жауап, пікір алысу,әңгіме-сұхбат Сабақтан күтілетін болжам: құқықтық, қоғамдық көзқарасы дұрыс қалыптасады, білімге құштарлығы артады. Көрнекілігі: Тақта, тірек сызбалар, қосымша материалдар т.б. Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру кезеңі.Сәлемдесу, оқушы қатынасын алу, оқушыларды психологиялық жағынан жаңа сабаққа дайындау. Жаңа сабақтың жоспары:

1. «Құқық »ұғымы. 2. Құқықтың пайда болуы 3. Құқық пәнінің қажеттілігі. «Ой талқы» өткізу.

 Құқық ұғымын қалай түсінесің?  Әділеттілік деп нені айтамыз?  Ақиқат пен жалған дегеніміз не? Оқушылардың пікірлерін тыңдап, ой қосу, толықтыру.

Құқық дегеніміз – мемлекет тарапынан қандай да бір түрде бекітілген, қоғамдық қатынастарды реттеуге арналған және мемлекет тарапынан қорғалатын азаматтардың әділдік туралы ұғым түсінігін білдіретін ережелер жүйесі.

Құқық – қоғамдағы ең негізгі және маңызды қатынастарды реттейтін, қоғамға пайдалы, қажетті қатынастарды шектеп, тиым салатын құрал. Құқық азаматтардың бостандықтарын, қоғам алдындағы міндеттерін жариялап және оларды жүзеге асыруда заң жүзінде кепілдікті қамтамасыз етеді. Құқықтың пайда болуымен тікелей байланысты құқық нормалары мен ережелері адамдардың іс-әректеттерімен мінез- құлықтарының мүддеге, белгіленген тәртіпке, қабылданған заңға сай келуін талап етеді. Сондықтан да осы талаптарға сай өмір сүру, еңбек ету және т.б. әректеттерге бару үшін оларды білу әрбір азаматтың міндеті мен борышы.

Заңға негізделіп қалыптасатын сана сезімді құқықтық сана деп атайды. Құқықты білу Құқықты түсіну Құқықты құрметтеу

Құқықтың әділдігіне Құқықты сақтауға

сену (сенбеу) дағдылану

Құқық талаптарын бұлжытпай орындау.

Оқушылардың өздігінен орындайтын жұмысы. Тест. 1.Төмендегілердің қайсысы құқық нормаларының белгілеріне жатады? А)Жүйелілік Ә)Жалпыға міндеттілік Б)Мемлекет тарапынан кепілділік 2.Құқықтық нормалардың сақталу қажеттігіне азаматтардың сенімділігін қандай ұғыммен беруге болады? А)Құқықтық саналы Ә)Құқықтық мәдениет Б)Құқықтық тәрбие 3.Құқық саласы мына негізде ерекшеленеді? А)Құқықтық реттеу пәні және әдісі Ә)Белгілі бір кодекстің болуы Б)Ғалымдардың пікіріне сай 4.Құқық терминінің синонимі ретінде мына сөз көп қолданылады?

Құқықтық сана

Құқықты сыйлау Құқықтық көзқарас, пікірлер Құқықтық ұғымдар Құқықтық ілімдер Құқықтық салт- дәстүрлер

Халықтың құқықтық санасы Ұлттың құқықтық санасы Таптың құқықтық санасы Топтың құқықтық

Құқықты

қ сананың белгілері

А)Кодекс Ә)Заң Б)Қағида Бекіту сұрақтары: 1.Құқық ұғымын қалай түсінесің? 2.Құқықтық сана дегеніміз не? 3.Құқықты білу не үшін қажет? 4. Құқық пен заң арасында қандай байланыс бар? Қорытындылау. Үйге тапсырма.Қосымша материалдар жинақтау арқылы өз білімін толықтыру.

Сабақ № 2 Тақырыбы: Құқықтың қоғамдағы жүзеге асыру

формалары. Мақсаты: а) оқушыларды қазақ қоғамының құқықтық жүйесінің қайнар көзімен, ұлттық құқықтық жүйенің қалыптасу тарихымен таныстыру. ә)оқушылардың назарын құқықтың тарихи даму диалектикасына аудару. Б) қазақ халқының әдет ғұрыптарын, дәстүрлерін құрметтеуге тәрбиелеу. Сабақтың типі: жаңа тақырыпты меңгерту Сабақ әдісі: Баяндау,сұрақ жауап,пікір алысу ,тапсырмалар орындау,т.б. Көрнекілігі:Электронды оқулық, билер суреттері,баспасөз материалдары,оқулықтар т.б. Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, оқушы қатынасын алу, оқушыларды психологиялық жағынан жаңа сабаққа дайындау. Оқушылар білімін тексеру 1.Құқық ұғымын қалай түсінесің? 2.Құқықтық сана дегеніміз не? 3.Құқықты білім не үшін қажет? 4. Құқық пен заң арасында қандай байланыс бар? 5.Оқушылардың баспасөз беттерінен тауып келген материалдарымен сыныпта оқып танысу. Жаңа сабақтың жоспары:

1. Ұлттық құқықтық жүйенің қалыптасуы. 2. Құқықтық әдет-ғұрып , салт дәстүрлер. 3. Билер қызметі

Ашық сұрақ .

 Қазақ халқында қандай салт дәстүрлер мен әдет- ғұрыптарды білесіңдер?

Қазақтың әдет-ғұрыпы мен салт дәстүрлері ұлттық мәдениеттің бірегей саласы. Қазақтың әдет-ғұрыпы өз қоғамындағы құқықтық мәдениеттің тұғыры, адамдардың өзара қарым-қатынастарын зерттеуші, жеке тұлғалардың белгілі бір әлеуметтік және мәдени тағылымдарға үйретуші рухани күш. Бұл жеке адамдардың, әлеуметтік топтардың мінез-құлқын жүйелі тәртіпке келтіріп қана қоймай, сонымен қатар қауымдастық-тұтастық пен ұлттық мүдделікті нығайтты.

Әдет-ғұрып, салт дәстүр ұлт болып жарияланған кезден бастау алып, «Қасым ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолдарымен» өрісін ұзартты. «Тәуке ханның жеті жарғысымен» байланды. Қазақ халқының ұлттық құқықтық жүйесінің қалыптасуы XV ғ. орта шенінде қазақ мемлекетінің ірге тасын қалаушылардың бірі Жәнібектің баласы – Қасым хан есімімен байланысты.Қазақ тарихында тұңғыш рет құқықтық ғұрыптар мен нормалар жүйеге келтірілді.Бұл жүйе осы өлкеде ғасырлар бойы келе жатқан құқықтық ғұрыптарды негізге ала отырып, дербес өмір сүріп отырған қазақ мемлекетінің жағдайларына бейімделіп жасалды.

Дауды шешетін билерді жол – жорасын жетік білетін, халық арасында абыройлы адамдардан қалап сайлаған.Өздерінің әділдігімен, тапқырлығымен шыққан билер аз болған жоқ. Бір бидің төрелігімен келіспесе, екінші биге барып жүгінуге ерікті болды. Қазақтардың Ресейге қосылуы құқықтық жүйені өзгертіп жіберді. Сабақты бекіту сұрақтарын мұғалім өз қалауынша құрып, қорытындылау. Сабақты бекіту сұрақтары: «Қасым ханың қасқа жолы», « Есім ханның ескі жолы», Тәуке ханның «Жеті жарғысы» қазақ қоғамындағы қатынастарды қалай реттеген деп ойлайсыңдар? Салыстырмалы анализ жасап кестені толтырыңдар.

«Қасым ханның

қасқа жолы»

«Есім ханның ескі

жолы»

Тәуке ханның «Жеті жарғысы»

Үйге тапсырма. Тақырыпқа байланысты материалдар жинақтау, рефераттар жазу, мысалдар келтіріп жазып келу.

Сабақ № 3

Тақырыбы: Қазақстан Республикасына саяси сипаттама. Мақсаты: А)Егемендік, тәуелсіздік ұғымының мәнін ашу, демократиялық, зайырлы құқықтық, әлеуметтік мемлекетке сипаттама беру. Ә)Саяи танымдық белсенділіктерін арттырып, саяси мәдениетін жетілдіру. Б)Зайырлылыққа, отаншылдыққа тәрбиелеу. Сабақтың типі:аралас Сабақтың әдісі: сұрақ - жауап, пікір алысу, баяндау. Көрнекілігі:қосымша материалдар, кестелер, карточкалар, т.б. Сабақ барысы:І.Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу,оқушылар қатынасын алу, зейіндерін сабаққа аудару. Тренинг «Білгенге маржан» 1. Сабаққа қызыққан адам ғана біліп шығады. 2. Шамасы келетініне сенген адам ғана біліп шығады.