қазақстан тарихы, 5 сынып Сақтар туралы тарихи мәліметтер

Қазақстан тарихы,5 класс

Қазақстан тарихы. 5 сынып.

Сақтар.

Сабақтың тақырыбы:

Сақтар туралы тарихи мәліметтер (1-сабақ)

Оқу мақсаттары:

5. 3. 1. 2 ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру ;

Зерттеу сұрағы :

Қа ндай тарихи дереккөздер сақтар туралы мәлімет береді?

Грек авторларының сақтар туралы жазған мәліметтері:

Грек тарихшысы Полиэн «Шырақтың ерлігі» туралы жазған

Б.д.д 519 ж парсы патшасы Дарий I жеті жүз мың әскер жинап , Скифияға жорыққа аттанады . Ол жүз жыл бұрын Мидияға басып кіргендері үшін скифтерден кек алмаққа бекінеді . Шын мәнінде , парсы патшасы Азияны ғана емес , Еуропаны да бағындыруды ойлады : ол скифтерді талқандап , Грекия бидай алатын Қара теңіз жазираларын қолға түсірмекші болды . Дарийдің бұл жерлерді басып алуды көксеген себебі - Грекияны скифтердің қолдауынан айыру еді . Бірақ бұл жорықта оның жолы болмады . Дарийдің сәтсіз жорығы мен соған қатысты Шырақтың ерлігі жайында бізге Геродот, Страбон мен Полиэн баян етеді .

Геттердің шөл даласы - тұтастай сусыз жазық медиен . Осында Гистасптың ұлы Дарий Истрден өткен соң өзінің бүкіл әскерімен шөлден қырылу қаупіне ұшырап , арандап қалады . Алайда , патша кеш те болса қатерді аңғарып , кері бұрылады . Олар өз жасақтарының бірін скифтерше киіндіріп , Скунха ( Скун хасақ ) патша басқарған скиф әскеріне жақындап келеді де, мұндай зымияндықты күтпеген далалықтардың абыржуын пайдаланып , оларды тас-талқан етеді .

Шырақ деген бақташы Еділ (Итиль - Волга) өзенінің бойында жылқы бағып жүреді . Парсылармен соғыстың нағыз қызып , жау скиф жеріне сұғына ендеп кірген шағында ол Омар, Тамыр және Сакесфар патшаларға келіп , былай дейді :- Қазір біз елсіз әрі сусыз шөл даланың шетінде тұрмыз . Артымыздан өзінің жер қайысқан әскерімен Дарий келе жатыр . Егер осы бетте соңымыздан еліктіріп ертіп тура жүре берсек , оларды шөлдің қақ ортасына шейін апарып , сеспей қатыруға болар еді . Өмір адамаға бір-ақ рет беріледі , күндердің күнінде , бәрібір , әйтеуір ажал алмай қоймайды . Ендеше , келешек ұрпақ сені туған жерің үшін , өзіңнің халқың үшін өмірін қиған адам ретінде есте сақтайтындай етіп өлген жақсы емес пе ! Мен өз борышымды өтеймін . Бірақ сендерге айтар өтінішім де бар: мен өлгеннен кейін балаларыма қамқор болыңдар , олар ештеңеден мұқтаждық көрмесін , жетімдік тақсіретін сезінбесін . - Шырақ ! - деп жауап берді скиф патшалары . Сен осы далада өмір бойы жылқы бақтың , мұндағы әрбір шұқанақты білесің . Біз балаларыңды қамқорлыққа алуға уәде береміз …..

Шырақтың ерлігінің маңызы