Қазақстан тарихы бойынша оқу материалы 8 сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 7.2В Отарлау және ұлт – азаттық күрес

Мектеп:Абай атындағы гимназия меткебі

Күні

Мұғалімнің аты- жөні: Нұрым.Н

Сынып:7 Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны: Сабақтың тақырыбы

Сырым Датұлы Кіші жүз қазақтарының қандай құқықтарын қорғауды көздеді Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

7.3.1.5. Халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп – салдарын анықтау

Сабақ мақсаты

-ХҮІІІғас ІІ жартысындағы қазақ хандығындағы ішкі саясаты -Ресей империясының отарлау саясатына қарсы Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық көтерлісі -Сырым Датұлы басшылық еткен ұлт-азаттық күресінің себеп салдары Бағалау критерийлері

-Барлығы: - ХҮІІІ ғасырдағы Ресей империясының қазақ жерін отарлау саясатының мәнін біледі бағыттарын кескін картада көрсетіп, сызбамен анықтайды. -Басым көпшілігі: Ресей империясының отарлау саясатына қарсы Кіші жүз қазақтарынын бой көтеру себептерін саралайды талдайды -Кейбірі: Ішкі ордасының (Бөкей Ордасы) құрылуын Сырым Датұлы көтерлісінің нәтижесі ретінде бағалайды Тілдік мақсаттар

Тарихи факторларды пайдалана отырып тұлғалардың аты-жөнін, жер-су аттарын дұрыс атайды . Тарихи тіл және тақырыпқа қажетті сөздерді қолдану арқылы ой-пікірлерін еркін жіне дұрыс жеткізу дағдыларын қалыптастыру Термин сөздер: экспедиция, бодандық Құндылықтар ға баулу

«Мәңгілік ел» тұжырымдамасының 6 құндылығы -тұлғаға бағытталған құндылық -тарихи оқиғалардың маңыздылығы Ұлттық патриотизмге тәрбиелеу

Пәнаралық байланыстар

География, Дүниежүзі тарихы, әдебиет

Бастапқы білім

Сабақ барысы

Сабақтың Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

жоспарла нған кезеңдері Сабақтың басы 10 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі 3мин Сәлемдесу Психиологиялық ахуал қалыптастыру «Гүл мен тілек » әдісі арқылы топқа бөлу Оқушылар арнайы гүлдерді алып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің астына жазылған сөздер бойынша топқа бірігеді 1 топ- Атырау 2 топ – Ақтау 3 топ- Ақтөбе

ЖАДА-модулін кіргізу

2. «Миғa шaбуыл» әдіcімeн жaңa тaқырыпты aшуғa ықпaл eтeмін(бeйнeмaтeриaл) 7мин -Бeйнeмaтeриaлдa кім турaлы aйтылғaн? -Бүгінгі caбaқтың тaқырыбы қaндaй дeп oйлaйcыңдaр? -Тoп aтaулaры мeн бүгінгі cабaқ aрacындa қaндaй бaйлaныc бaр дeп oйлaйcыңдaр?

Интербелсенді тақта Үлестірмелі гүлдер

бейнежазба (интернет желісінен. Сырым Датұлы бастаған ұлт- азаттық көтеріліс)

Сабақтың ортасы 20 минут

ІІ.Оқу мақсаттарына қол жеткізу кезеңі. Сабақтың мақсатымен таныстыру. Тапсырма №1 5мин ХҮІІІғас ІІ жартысындағы қазақ хандығындағы ішкі саясаты «Ой шақыру» әдісі 1 топ- Атырау Ұлы жүз аймақтары 2 топ – Ақтау Орта жүз аймақтары 3 топ- Ақтөбе Кіші жүз аймақтары Кері байланыс Кескін картаға дұрыс белгілеу

ҚБ мадақтау

Тапсырма №2 10мин ХҮІІІғас ІІ жартысындағы қазақ

Оқулық Кескін карта қарындаштар

хандығындағы ішкі саясаты Дереккөздермен жұмыс Әр топқа үлестірмелі материалдармен тапсырмалар тарату. 1 топ – Атырау Көтерілістің алғышарттары мен себептері. Кiшi жүздiотарлаудың ұлғаюы, хан билiгiнiң сақ талуы, этно-саяси бiрлiкке көшпелi халықтың қатысуы әртүрлi әлеуметтiк топтар- дың өзара қайшылықты қаты настарына алып келдi. Аграрлық дағ дарыстың тереңдей түсуi Әбiлқайыр әулетiне қарсы iшкi оппозицияны кү шейттi. Қазақтардың 1773 — 1775 жылдардағы шаруалар соғысына жаппай қатысуы Нұралы бағытының әлсiрегенiн көрсеттi. Беделдi сұлтандар жеке-дара бағыттарын белгiлей бастады. Едiлдiң оң жағалауындағы қалмақтар да қазақтарды мазалауын қоймады. Қазақтарды талқандай алмағанымен, олар Жайық казактарының басшылығымен бiрлесе қимылдап, патша әкiмшiлiгiне сүйенiп, қазақтарды әлсiретуге тырысты.

Әбілқайыр хан өлiмi Кіші жүздегі жағдайдың тұрақ сыздығын көрсеттi. Нұралы және оның iнiлерi Айшуақ, Ералы, жақын туысы — Досалының Орынбордан жалақы алып тұруы, хандық билiктiң күнi еңкейе бастағанын көр сетті. Оның үстiне Кiшi жүзде өз билiгiн күшейту үшiн патша үкiметi Оңтүстiк Оралдағы әкiмшiлiк басқаруға бiр қатар өзгерiстер енгiздi. Неплюевтiң кезiнде 1744 жылы құрылған Орынбор губерниясы таратылды. Жүздiң көпшiлiк бөлiгi Сiбiр және Уфа басқармасына бағындырылды. Қа зақтардың Жайықтың сол жағасына өтуiн бақылайтын Орал шекаралық басқармасы құрылды. Хандық билiктiң әлсiреуi, орыс помещиктерiнiң, Жайық казак әскерлерiнiң зорлық-зомбылығы, iшкi өзара тартыс елдiң экономикалық жағдайына нұқсан келтiрдi. 2 топ – Ақтау

Кiшi жүздегi iшкi күрес және оның көтерiлiс барысына әсерi. 1785 жылдың көктемiне дейiн көтерiлiсшiлердiңбасты қимылдары патша үкiметiнiң Жайық бойындағы бекiнiстерiне, казак әскерiне

Тарихи деректер жазылған үлестірмелі материалдар