қазақстан тарихы, ҚАЗАҚСТАН ТОҚЫРАУ КЕЗЕҢІНДЕ (1965-1985)

1965-1985 жылдар аралығында Қазақстан экономикасының бұрынғысынша техникалық прогреске қабілетсіз, қарабайыр дамуы. Өнеркәсіп, өндіріс орындарының өнім, табыс бермей дағдарысқа ұшырауы.

КОКП ОК 1964 жылғы қазан Пленумында партия мен ел басшылығы ауысты. КСРО жоғары саяси басшылығы қайраткерлерінің тобы Н.С.Хрущевті орнынан алуды құпия түрде дайындады. КОКП ОК Бас хатшысы болып Л.И.Брежнев (1964-1982) сайланды.

1962-1964 жылдары Қазақ КСР Министрлер кеңесінің төрағасы болған Д. А.Қонаев Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің (ККП ОК) 1-хатшысы болып қайта сайланды.

ҚАЗАҚСТАН ТОҚЫРАУ КЕЗЕҢІНДЕ (1965-1985)

Тоқырау жылдары

1962-1966 жылдары Мәскеуде оқып жүрген қазақ жастарының бейресми қоғамдық ұйымы.

Мақаш Тәтімов, Сәбитқазы Ақатаев, Мұрат Әуезовтер « Жас тұлпар» жасырын қоғамдық ұйымын құрып, саяси және ағартушылық қызметпен айналысты. Болатхан Тайжан, Марат Сембин, Қайрат Қадыржанов, Ғаділбек Шалахметов осы ұйымның белсенді мүшелері болды.

Ұлттық саясат саласындағы бұрмалаушылықтар , КСРО мен Қазақстан аумақтарында тұратын халықтарды ассимиляциялау және «орыстандыру» әрекеттері республиканың көптеген азаматтарының наразылығы мен қарсылығын туғызды.

«Жас тұлпар» тобына қатысушылар КОКП-ның ұлттық саясатының негізгі ережелерін қайта қарауды талап етті . Ұлттық республикалардың мәртебесін көтеру және құқықтарын кеңейту идеяларын ұсынды.

Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуы

«Жас тұлпар»

Қарағандыда астыртын «ЕСЕП» партиясы , Павлодарда «Жас ұлан» ұйымы құрылды. Екі ұйымда да бағдарлама жарғысы, бөлiмдерi болды және өңірлермен байланысты жолға қойды.

Бұл саны аз ұйымдардың белгiленген мақсаты қазақ мәдениеті мен тiлiн қорғау, республиканың аумақтық біртұтастығын талап ету болды. Көп ұзамай оларды КСРО Мемлекеттік қауiпсiздiк комитетінің органдары күшпен таратты.

1973-1974 жылдары ҚазМУ-дің тарих факультеті студенттерiнiң арасында «Сарыарқа» тобы пайда болды. Оның өз жарғысы болды және бағдарламалық мақсаттары ретiнде Қазақстанның мәртебесін көтеру, ұлттық тiл мен мәдениеттi қайта дамытуды белгiледi.

XX ғасырдың 70-жылдары жастардың осындай 20-ға жуық бейресми ұйымдары болған.

Диссидент - басқаша ойлаушы . Бiздiң елiмiзде 70-жылдардан бастап диссиденттік кең тарай бастады. Кеңес мемлекетінің саясаты мен идеологиясын сын көзбен қабылдап, оны өз шығармашылығы мен қызметiнде бейнелегендердің бәрi диссиденттерге жатқызылды. Диссиденттер қуғынға ұшыратылды. Көпшiлiгi қуғын-сүргіннің құрбандары болып, кейбіреулері шетелдерге кетті немесе осылай істеуге мәжбүр етiлдi.